Một người đàn ông vô tư hút thuốc lá nơi công cộng
Tăng cường phòng, chống tác hại thuốc lá
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm thuốc lá cướp đi sinh mạng gần 8 triệu người trên thế giới. Tại Việt Nam, mỗi nămm ghi nhận hơn 100.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá. Trong đó,có hơn 84.500 ca tử vong do hút thuốc chủ động và 18.800 ca tử vong do phơi nhiễm khói thuốc thụ động. Đặc biệt, phần lớn những người tử vong thuộc độ tuổi lao động, dẫn đến mất mát lớn về nhân lực và ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC), trong thời gian qua, đơn vị đã tổ chức các hoạt động nhằm góp phần vào công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Trong đó, HCDC vừa tổ chức tập huấn chuyên sâu cho gần 300 cán bộ phụ trách công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá từ các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập. Đây là lực lượng trực tiếp triển khai các hoạt động và xây dựng môi trường không khói thuốc tại các cơ sở y tế trên địa bàn.
Tập huấn chuyên sâu cho gần 300 cán bộ phụ trách công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá từ các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập tại TPHCM
Tại buổi tập huấn, các học viên được cập nhật kiến thức mới nhất về tác hại của thuốc lá, lợi ích của môi trường không khói thuốc và hệ thống văn bản pháp luật hiện hành. Bên cạnh đó, học viên được hướng dẫn chi tiết quy trình xây dựng mô hình cơ sở y tế không khói thuốc và các kỹ năng quản lý chương trình thiết yếu. Đồng thời, đây cũng là diễn đàn để các học viên chia sẻ khó khăn thực tế, từ đó tìm kiếm giải pháp linh hoạt, phù hợp với đặc thù của từng đơn vị, địa phương.
Tại TPHCM, theo HCDC, tỷ lệ hút thuốc và phơi nhiễm khói thuốc thụ động tại thành phố đang có xu hướng giảm, phản ánh hiệu quả bước đầu của các hoạt động truyền thông và can thiệp thay đổi hành vi. Tuy nhiên, công tác này vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là việc duy trì tính bền vững, nâng cao mức độ tuân thủ và hiệu quả thực thi tại tuyến cơ sở.
HCDC cho biết trong thời gian tới sẽ tăng cường hỗ trợ chuyên môn và đồng hành sát sao cùng các đơn vị trong việc triển khai, theo dõi và đánh giá hiệu quả hoạt động. Mục tiêu cốt lõi là đưa công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đi vào chiều sâu, tạo chuyển biến thực chất tại từng cơ sở, hướng tới xây dựng môi trường y tế xanh, sạch và bền vững không khói thuốc.
Mối nguy cho người hút và cả những người xung quanh
BSCKI. Nguyễn Ngọc Hà, Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức (TPHCM), cho biết, mỗi điếu thuốc là một "kho chứa" độc tố với hơn 7.000 hóa chất, trong đó có tới 70 chất được xác định là tác nhân gây ung thư. Đặc biệt nguy hiểm là nicotine – chất gây nghiện mạnh có khả năng thâm nhập vào máu và tác động đến não bộ chỉ trong vòng 10-20 giây sau khi hút. Carbon monoxide (CO) trong khói thuốc còn cạnh tranh trực tiếp với oxy trong máu, làm suy yếu khả năng vận chuyển oxy đến các cơ quan trong cơ thể.
Giám sát việc niêm yết quy định cấm hút thuốc trong trường học tại TPHCM
Mối nguy từ thuốc lá không chỉ giới hạn ở người hút mà còn lan rộng đến những người xung quanh. Đáng lo ngại hơn, trẻ em trở thành một trong những đối tượng dễ bị tổn thương nhất khi phải tiếp xúc với khói thuốc. Khói thuốc thụ động có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở trẻ như viêm phổi, viêm phế quản, hen suyễn và các bệnh đường hô hấp khác.
Riêng với phụ nữ mang thai, tác hại của thuốc lá càng trở nên nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu ghi nhận việc hút thuốc chủ động hoặc thụ động làm giảm khả năng thụ thai, gây rối loạn rụng trứng, tăng nguy cơ vô sinh. Trong thai kỳ, khói thuốc làm tăng khả năng sảy thai, thai chết lưu, sinh non, trẻ sinh ra nhẹ cân hoặc kém phát triển. Nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh cũng tăng gấp đôi nếu người mẹ hút thuốc trong thai kỳ hoặc em bé tiếp xúc với khói thuốc sau khi sinh.
Về mặt kinh tế, chi phí điều trị các bệnh liên quan đến thuốc lá tạo áp lực lớn lên ngân sách y tế quốc gia và tài chính gia đình. Bên cạnh đó còn có những tổn thất về năng suất lao động và chất lượng cuộc sống của cả người hút thuốc và người thân.
Theo bác sĩ, không có bất kỳ loại thuốc lá nào an toàn, dù là thuốc lá điếu truyền thống, thuốc lào, shisha hay thuốc lá điện tử. Tất cả đều chứa đựng những chất độc hại có thể gây ra nhiều bệnh nguy hiểm, từ các bệnh về đường hô hấp, tim mạch đến các loại ung thư khác nhau.
Mộc Miên