Tuy xa mà gần
Nhắc đến dấu ấn Việt Nam, nhiều người bản địa và cả Việt kiều trên quốc đảo Sri Lanka đều kể cho chúng tôi nghe về Thiền viện Trúc Lâm-một không gian cổ kính tựa như một “làng quê Việt” thu nhỏ với cổng tam quan, mái ngói đỏ đặc trưng ở thành phố Kandy, cách thủ đô Colombo không xa. Không chỉ là nơi tu học, thiền viện còn là không gian lan tỏa tiếng Việt và gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam trên đất bạn. Người dân Sri Lanka yêu mến thiền viện đến mức coi đây là "gia đình Trúc Lâm". Thậm chí có người dân bản địa còn đặt tên tiếng Việt cho con cái của mình: Nam có đệm là "Lâm", nữ có đệm là "Trúc". Sự giao thoa, gắn kết văn hóa độc đáo ấy là minh chứng sinh động về tình hữu nghị của hai dân tộc trên quốc đảo.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake thăm Thư viện Cộng đồng Colombo. Ảnh: QUẾ LÂM
Bồi hồi tâm sự với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn công tác trong buổi gặp mặt thân tình, ấm cúng, Đại sứ Việt Nam tại Sri Lanka Trịnh Thị Tâm chia sẻ: Tuy cách xa về địa lý, song Sri Lanka là quê hương thứ hai đối với nhiều người Việt Nam đang sinh sống tại đây. Cộng đồng người Việt tại Sri Lanka, dù số lượng ít, hiện có khoảng 200 người, song đã và đang có những đóng góp cho sự phát triển kinh tế-xã hội sở tại, nổi bật là 4 nhà hàng Việt Nam ở Colombo và một ngôi chùa Việt Nam tại Kandy. Cộng đồng luôn thể hiện tinh thần "tương thân tương ái", thắt chặt tình hữu nghị. Sự kiện biểu diễn văn nghệ để quyên góp kinh phí xây dựng 60 ngôi nhà cho người nghèo tại khu vực miền Đông Bắc của Sri Lanka mới đây là minh chứng.
Thực tế thì kể cả trong lịch sử và hiện nay, quan hệ Việt Nam-Sri Lanka có rất nhiều điều mà các nhà lãnh đạo và nhân dân hai nước luôn trân trọng. Phát biểu tại cuộc gặp ngắn với Chủ tịch Quốc hội Sri Lanka Jagath Wickramaratne, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ: Việt Nam và Sri Lanka rất gần gũi về lịch sử, văn hóa và khát vọng phát triển. Sri Lanka có vị trí rất đặc biệt trong ký ức lịch sử và tình cảm của nhân dân Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng 3 lần dừng chân tại Sri Lanka trong suốt những năm tháng hoạt động cách mạng. Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Colombo được khánh thành năm 2013 và trở thành biểu tượng xúc động của tình cảm mà nhân dân Sri Lanka dành cho Việt Nam.
Sáng 8-5, đến dâng hoa tại tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và thăm không gian Hồ Chí Minh trong khuôn viên Thư viện Cộng đồng Colombo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nán lại khá lâu, bồi hồi trong những câu chuyện về Người. Thật ấn tượng, hàng trăm bức ảnh ghi lại những dấu mốc trong cuộc đời và sự nghiệp của Người, cùng nhiều ấn phẩm như "Nhật ký trong tù", "Tiểu sử Hồ Chí Minh"... được dịch sang tiếng Sinhalese. Đặc biệt, nhiều nghệ sĩ Sri Lanka còn sáng tác các tác phẩm nghệ thuật ca ngợi Người. Với người dân Sri Lanka, Hồ Chí Minh không chỉ là anh hùng của Việt Nam mà còn là biểu tượng cho khát vọng tự do, độc lập của các dân tộc. Tổng thống Sri Lanka cũng từng nhấn mạnh điều đó khi ca ngợi Người là “vị lãnh tụ thiên tài, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới”. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chia sẻ niềm vui khi trong chuyến thăm lần này, Việt Nam hỗ trợ thủ đô Colombo tu bổ nâng cấp không gian Hồ Chí Minh. Việc làm ý nghĩa này giúp thắt chặt hơn nữa tình hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc.
Hiện nay, Việt Nam và Sri Lanka duy trì thường xuyên nhiều cơ chế hợp tác song phương quan trọng, góp phần thúc đẩy hợp tác thực chất trên nhiều lĩnh vực. Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake khẳng định Việt Nam luôn là nguồn cảm hứng của phong trào giải phóng dân tộc trước đây và cả công cuộc phát triển hôm nay; đặc biệt, những thành tựu kinh tế của Việt Nam là hình mẫu đáng học hỏi trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn, xung đột và nghèo đói.
Tạo xung lực, mở ra giai đoạn phát triển mới
Đại sứ Sri Lanka tại Việt Nam Poshitha Perera nhận định rằng: Chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Sri Lanka có tầm quan trọng sâu sắc cả về thực chất lẫn tính biểu tượng. Chuyến thăm diễn ra vào thời điểm Sri Lanka và Việt Nam-hai người bạn lâu năm với hơn 5 thập kỷ quan hệ ngoại giao đang mong muốn nâng tầm mối quan hệ hữu nghị truyền thống thành một mối quan hệ đối tác năng động hơn và hướng tới tương lai. Đây cũng là chuyến thăm cấp cao nhất của lãnh đạo Việt Nam đến Sri Lanka trong lịch sử kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1970. Bởi vậy, dù diễn ra trong thời gian ngắn, song Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu cùng lãnh đạo Sri Lanka đã có những hoạt động rất hiệu quả, thiết thực, thể hiện sự tin cậy, làm sâu sắc hơn mối quan hệ song phương.
Sáng 8-5, thủ đô Colombo có mưa nhẹ, trong khán phòng dát gỗ, lấp lánh đèn vàng và tràn ngập hương hoa nhài, Tổng thống Anura Kumara Dissanayake bắt tay Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm như chào đón một người thân vừa đi xa trở về. Một năm về trước, cũng vào một ngày đầu tháng 5, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã tiếp Tổng thống Anura Kumara Dissanayake nhân dịp Tổng thống thăm cấp nhà nước tới Việt Nam và dự Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc (Vesak). Điều ấy cho thấy sự gần gũi, tin cậy và trách nhiệm với công việc chung của lãnh đạo hai nước.
Tăng cường hơn nữa tin cậy và gắn kết, thúc đẩy trao đổi đoàn cấp cao và các cấp, tạo đột phá trong hợp tác là những điều được hai nhà lãnh đạo nhắc đến nhiều lần trong quan hệ song phương. Trên nền tảng hữu nghị truyền thống cùng sự tương đồng và khát vọng phát triển, hai bên thống nhất nâng cấp quan hệ lên đối tác toàn diện.
Không chỉ là thông điệp đơn thuần, ngay sau hội đàm, hàng loạt văn kiện hợp tác trên các lĩnh vực an ninh, khoa học-công nghệ, văn hóa, thông tin-truyền thông được ký kết, cụ thể hóa những cam kết cấp cao. Truyền thông Sri Lanka nhanh chóng lan tỏa thông điệp tích cực từ chuyến thăm, đánh giá đây là dấu mốc mở ra chương mới trong quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai nước.
Nếu chiều sâu lịch sử tạo nên nền tảng cho quan hệ Việt Nam-Sri Lanka thì chuyến thăm lần này cho thấy rõ quyết tâm đưa quan hệ ấy đi vào thực chất. Từ hội đàm cấp cao, chứng kiến trao văn kiện đến Triển lãm hàng hóa Việt Nam và Diễn đàn doanh nghiệp, chuỗi hoạt động liên hoàn đã kết nối chặt chẽ giữa định hướng chính trị và triển khai kinh tế. Trong các phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu: Chuyển hóa quan hệ hữu nghị truyền thống thành các chương trình hợp tác cụ thể, nhất là ở những lĩnh vực hai bên có thế mạnh như thương mại, nông nghiệp, giáo dục, du lịch và chuyển đổi số.
Đề cao vai trò của văn hóa, tôn giáo và giao lưu nhân dân như nền tảng bền vững của quan hệ song phương, đó là nhấn mạnh của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong nhiều cuộc làm việc tại Sri Lanka. Điều này là bởi, với khoảng 70% dân số theo Phật giáo, Sri Lanka có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam về đời sống tâm linh và giá trị văn hóa. Từ nền tảng ấy, nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, tâm linh giàu ý nghĩa đã được vun đắp. Đại sứ Sri Lanka tại Việt Nam Poshitha Perera chia sẻ: "Chúng tôi đang thúc đẩy điều gọi là “ngoại giao chùa nối chùa”, gắn kết các nhà sư, học giả và cộng đồng từ cả hai quốc gia lại với nhau; tập trung vào việc mở rộng du lịch tâm linh và hợp tác giáo dục". Chính những kết nối chân thành ấy đang góp phần làm sâu sắc thêm tình hữu nghị Việt Nam-Sri Lanka.
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tới Sri Lanka đã thành công tốt đẹp. Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, chuyến thăm sẽ trở thành dấu mốc chính trị quan trọng, tạo xung lực mới, mở ra giai đoạn phát triển mới cho quan hệ hai nước với tin cậy chính trị được tăng cường ở mức cao hơn, hợp tác trên phạm vi và tầm mức sâu rộng hơn, hiệu quả, thực chất hơn.
PHẠM KIÊN (từ Colombo, Sri Lanka)
Ghi chép của phóng viên Báo Quân đội nhân dân