Mùa xuân đầu tiên

3 giờ trướcBài gốc

Mùa xuân của mẹ. Ảnh: HUỲNH HÀ

Mùa vui đã về

Tết năm 1976 là một cái Tết ước mơ đã trở thành hiện thực. Bắc - Nam sum họp một nhà, đất nước thống nhất. Tết của đoàn tụ. Vẫn gian khó lắm mà lòng người nhẹ tênh, phơi phới cùng đất trời.

Mùa xuân ấy bình thường như bao mùa xuân khác, song cố nhạc sĩ Văn Cao gọi đó là mùa vui, là mùa xuân đầu tiên trong nhạc phẩm “Mùa xuân đầu tiên” ông sáng tác vào mùa xuân năm 1976. Nửa thế kỷ đã qua từ khi mùa vui ấy đến, mà nhắc đến ai cũng bồi hồi, xúc động.

Ông Hoàng Thanh Thụy, nguyên Bí thư đầu tiên của Quận ủy Sơn Trà năm 1997, nói rằng cách đặt vấn đề của tôi đã “chạm mạnh” vào những người như ông. Với vô vàn cảm xúc ùa về khi nhắc lại cái Tết đầu tiên ngày mới giải phóng.

Trong bài thơ Xuân mới ông làm Tết năm 1976 có câu: Ta đã qua những tháng năm bom đạn mù trời/ Đất nước buồn thấu gan chia cắt/ Con nối cha, em theo anh đánh giặc/ Dép cao su mòn theo muôn nẻo Trường Sơn.

Để rồi: Chân ta bước qua cầu nắng sớm mơn man/ Cờ phấp phới trên sông như muôn bàn tay vẫy/ Tiếng ai hát mà trong và ấm vậy/ Tim ta rung lên theo từng bước bồi hồi/ Xuân đổi đời, vui bất tuyệt Xuân ơi...

“Quê chú ở Đại Thắng, huyện Đại Lộc cũ. Hết chiến tranh, cha mẹ cũng không còn. Bốn anh chị em thoát ly hết, mỗi người một nơi. Chú ở trên núi về thành, được điều về Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Nam - Đà Nẵng. Trong mái nhà tranh cha mẹ để lại, anh chị vẫn còn lưu lạc, chú với cậu em trai út đón Tết, cũng có mâm cơm mời cha mẹ chứng kiến, có thêm cái bánh chưng chứ đạm bạc chả khác chi ngày thường”, ông Thụy kể mà tiếng nghẹn lại.

Đêm đó, ông và vài người bạn từng “nhảy núi” được trở về trong số 17 người ra đi cùng đợt ngồi tâm sự với nhau, nhắc về những đứa bạn giỏi giang đã không còn. Ông thấy anh em còn có nhau, mình may mắn quá để được sống đến ngày nay.

50 năm như mới hôm qua. Nói ngắn cũng được. Nói dài cũng được. Rồi trải qua những năm tháng bao cấp, khắc phục, thay đổi.

Đặc biệt giai đoạn năm 1997, quận Sơn Trà là vùng trũng của mọi thứ, từ thất học, đẻ nhiều, đói nghèo, tệ nạn xã hội.

Đến năm 2005, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân quận tập trung phát triển kinh tế - xã hội, di dời giải tỏa, xây dựng cơ sở hạ tầng, chuyển mình từ một mảnh đất nghèo nàn thành vùng đô thị ven biển hiện đại.

Đằm sâu ký ức

Ông Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố Đà Nẵng chia sẻ, Tết cổ truyền năm Bính Thìn 1976, đối với nhiều gia đình rất có ý nghĩa và đáng nhớ, vì đây là lần hội ngộ sau hơn 20 năm chia cách hai miền Nam - Bắc. Thậm chí là dịp đoàn tụ gia đình, gia tộc sau nhiều năm chia cách giữa vùng giải phóng và vùng tạm bị chiếm.

“Năm đó tôi dạy học ở tỉnh Đồng Nai, về Đà Nẵng ăn Tết với gia đình và lần đầu được gặp những ông bác tập kết ra miền Bắc mới trở về thăm quê nhà hoặc vừa trở lại quê nhà công tác, những người họ hàng thân thiết mà Tết cổ truyền năm Ất Mão 1975 trở về trước tôi chỉ nghe kể...

Nhờ cuộc đoàn tụ ngày Tết đầu tiên “Bắc Nam sum họp xuân nào vui hơn” (thơ Bác Hồ) này mà tôi được các bác mang về cho một số sách xuất bản ở ngoài Bắc, đã trở nên vô cùng hữu ích cho bản thân tôi trong việc tham khảo để giảng dạy”, ông Tiếng nói.

Ông Trần Chí Thành, nguyên Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội thành phố Đà Nẵng, trưởng thành từ một thiếu niên 14 tuổi, làm liên lạc cho cán bộ hoạt động bí mật được má ông nuôi giấu trong nhà, rồi làm Bí thư Thị ủy Tam Kỳ.

Trong ký ức của người đàn ông 86 tuổi ấy, những năm tháng hoạt động như một cuốn phim quay chậm. Hình ảnh đậm nét nhất là má ông, một Bà mẹ Việt Nam anh hùng có 2 con là liệt sĩ. Bà vừa nuôi 8 đứa con vừa gìn giữ, che giấu nhiều cán bộ cách mạng trong nhà.

Trong tháng 4/1975, chính quyền Tam Kỳ đưa hơn 40 nghìn dân ở 5 khu dồn về làng cũ. Những tháng sau đó, ông Thành xin cấp trên lập nghĩa trang thị xã, tranh thủ trí nhớ của anh em đồng đội để quy tập mộ liệt sĩ; xếp lương cho cán bộ và làm giấy chứng nhận cơ sở để sau này nhiều người có công xác nhận làm huân chương kháng chiến.

Trong những ngày bề bộn công việc ấy, ông cưới vợ. Bà Nguyễn Thị Hồng Hoa, vợ ông lúc đó làm Chánh văn phòng Thị ủy Tam Kỳ. Đôi vợ chồng trẻ đón hạnh phúc mới, năm mới trong ngôi nhà cũ ven thị xã, cũng nghèo như bao anh em đồng chí khác. Quanh nhà có mảnh đất nhỏ trồng rau.

Ông Thành kể, Tết năm đó anh em làm nghề biển cho mấy con cá, vậy là có Tết…

Mở trang sử mới

Mùa xuân đầu tiên khi đất nước thống nhất năm 1976, trong nỗi vui tận hưởng niềm hạnh phúc giản dị, đời thường của một mùa xuân thanh bình, tâm trạng mỗi người không thể nói là vui mà phải nói là hân hoan.

Hỏi chuyện Tết năm đó, 50 năm đã trôi qua, nhiều người không còn nhớ chi tiết mình đón Tết như thế nào, chỉ còn cảm xúc hân hoan ở lại. Ba tôi từng bảo, tàu xe rất khó đi, nên lúc ông biết em gái mình còn sống, nhờ người cùng quê bắn tin về, thế là đủ vui, khi cha mẹ đã không còn.

Những ngày tháng ấy, mỗi làng mạc để ở được phải tiến hành rà phá bom mìn, rồi trồng lương thực để giải quyết cái ăn; những người trở về, những người còn sống gánh phần việc người đi để lại.

Nhưng ai cũng lạc quan, hy vọng. Chỉ có niềm tin, niềm hy vọng mới nuôi dưỡng từng người trong hành trang mới, để hứng khởi mà bước tiếp. Nhớ về cái Tết bình yên đó như một dấu mốc quan trọng của đời người, của đất nước trong hành trình lịch sử, để mùa xuân năm nay kể lại.

Một mùa xuân mới đang về trong lòng người và thiên nhiên, đất trời, mang theo khát vọng về một năm bình yên, hạnh phúc với tất cả mọi người, mọi nhà. 50 năm là một nửa thế kỷ của niềm tin.

Và Tết Bính Ngọ 2026 không chỉ là mùa xuân của đất trời, mà là mùa xuân của một dân tộc đang tự tin viết tiếp những trang sử vàng bằng trí tuệ và khát vọng hòa bình.

Ông Bùi Văn Tiếng cảm nhận, Tết Bính Thìn 1976 đã chính thức khai mở một tương lai phát triển mới của đất nước. Từ đó đến nay nửa thế kỷ đã trôi qua, diện mạo đất nước sau 50 năm dựng xây và phát triển cũng thay đổi rất nhiều, song có thể nói Tết cổ truyền năm Bính Ngọ 2026 có cái gì đó giống như Tết cổ truyền năm Bính Thìn 1976, không chỉ ở chữ Bính mà còn và chủ yếu là ở sự khai mở một tương lai phát triển mới, bởi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là thời điểm khởi đầu kỷ nguyên vươn mình của dân tộc!

HOÀNG NHUNG

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/mua-xuan-dau-tien-3324711.html