Nếu cộng thêm thuế chống trợ cấp, tổng mức thuế mà sản phẩm này có thể phải chịu khi vào thị trường Mỹ lên tới gần 210%.
Mỹ áp thuế sơ bộ đến gần 195% đối với gỗ dán Việt Nam. Ảnh minh họa: TL
Theo thông báo từ Bộ Thương mại Mỹ (DOC), cơ quan này đã ban hành kết luận sơ bộ trong vụ điều tra chống bán phá giá (CBPG) đối với sản phẩm gỗ dán cứng và gỗ dán trang trí nhập khẩu từ Việt Nam. Mức thuế CBPG sơ bộ được xác định từ 191,85% đến 194,8%, sau khi đã điều chỉnh để tránh trùng lặp với phần thuế chống trợ cấp xuất khẩu.
Hai bị đơn bắt buộc gồm Công ty TNHH Junma Phú Thọ chịu mức 194,8% và Công ty TNHH Triệu Thái Sơn chịu mức 191,85%. Có 50 doanh nghiệp được hưởng thuế suất riêng rẽ 193,32%; đây đồng thời cũng là mức thuế suất toàn quốc áp dụng cho các doanh nghiệp còn lại.
Như vậy, toàn bộ doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sản phẩm thuộc phạm vi điều tra sang Mỹ đang phải đối mặt mức thuế CBPG sơ bộ xấp xỉ 192-195%.
Song song với điều tra chống bán phá giá, DOC cũng tiến hành điều tra chống trợ cấp. Nếu cộng gộp cả hai sắc thuế, tổng mức thuế áp với hàng Việt Nam là 208,88%.
Theo Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), vụ việc được khởi xướng theo đơn của Hiệp hội thương mại công bằng với gỗ dán cứng Mỹ. Sản phẩm bị điều tra chủ yếu thuộc các mã HS 4412 (gỗ dán) và 9403 (một số cấu kiện, đồ gỗ). Ngoài Việt Nam, Trung Quốc và Indonesia cũng bị điều tra đồng thời cả CBPG và chống trợ cấp.
Thời kỳ điều tra bán phá giá được xác định từ ngày 1-10-2024 đến 31-3-2025. Theo số liệu nguyên đơn dẫn từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (ITC), kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm thuộc diện điều tra của Việt Nam sang Mỹ đạt khoảng 401 triệu đô la Mỹ năm 2022, giảm xuống 186 triệu đô la năm 2023 và tăng trở lại 244 triệu đô la năm 2024.
Việt Nam đứng thứ hai trong ba nước bị điều tra, sau Indonesia. Gần 100 doanh nghiệp Việt Nam bị nêu tên trong đơn kiện.
So với các nước cùng bị điều tra, mức thuế CBPG sơ bộ của Việt Nam cao hơn Trung Quốc (185,96%) và cao hơn đáng kể so với Indonesia (38,27%). Nếu tính tổng cả hai sắc thuế, Trung Quốc đang chịu mức cao nhất 267,3%, tiếp đến là Việt Nam 208,88% và Indonesia 166,93%.
DOC cho biết đã lựa chọn Indonesia làm quốc gia thay thế để tính toán biên độ phá giá. Trong kết luận sơ bộ, cơ quan này áp dụng dữ liệu bất lợi sẵn có (AFA) toàn bộ đối với Junma Phú Thọ do các vấn đề liên quan đến tính đáng tin cậy của số liệu và hệ thống kế toán; đồng thời áp dụng AFA một phần đối với Triệu Thái Sơn do chưa có đủ thông tin để xác minh đầy đủ dữ liệu doanh nghiệp cung cấp. Việc áp dụng AFA thường dẫn đến mức thuế cao.
Sau khi kết luận sơ bộ được đăng trên Công báo Liên bang Mỹ (dự kiến trong vài ngày tới), các nhà nhập khẩu tại Mỹ sẽ phải nộp tiền đặt cọc thuế tương ứng với mức thuế sơ bộ khi làm thủ tục thông quan. Tuy nhiên, DOC sơ bộ xác định không có hiện tượng nhập khẩu tăng đột biến trong giai đoạn xem xét (không tăng từ 15% trở lên), do đó không áp dụng thuế hồi tố.
Kết luận cuối cùng dự kiến được ban hành trong vòng 135 ngày kể từ ngày công bố kết luận sơ bộ. Trong thời gian này, DOC sẽ tiếp nhận bình luận, phản biện của các bên liên quan, có thể tổ chức điều trần và tiến hành thẩm tra tại chỗ doanh nghiệp Việt Nam.
Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các doanh nghiệp liên quan tiếp tục hợp tác đầy đủ với cơ quan điều tra, rà soát kỹ phạm vi sản phẩm để xác định khả năng được loại trừ, chuẩn bị hồ sơ và số liệu minh bạch nhằm bảo vệ quyền lợi trong giai đoạn điều tra cuối cùng. Theo cơ quan này, đây mới là kết luận sơ bộ; mức thuế chính thức vẫn có thể thay đổi tùy theo kết quả thẩm tra và phản biện.
Với quy mô xuất khẩu hàng trăm triệu đô la mỗi năm sang Mỹ, diễn biến của vụ việc đang tạo áp lực lớn đối với các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu gỗ dán. Mức thuế sơ bộ gần 210% nếu được giữ nguyên có thể làm thay đổi đáng kể cán cân cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam tại thị trường này trong thời gian tới.
Lê Hoàng