Mỹ cảnh báo Canada vì thương vụ chiến đấu cơ F-35

5 giờ trướcBài gốc

Tờ The Independent ngày 27-1 đưa tin Washington có thể thay đổi thỏa thuận ký kết hàng thập kỷ với Bộ Chỉ huy Phòng không Bắc Mỹ (NORAD).

Nguyên nhân xuất phát từ việc chính phủ Canada đang bỏ ngỏ khả năng hủy bỏ thương vụ mua 88 chiếc F-35 từ tập đoàn Lockheed Martin.

Siêu tiêm kích F-35 tại căn cứ không quân Luke, bang Arizona - Mỹ. Ảnh: CBC

Trao đổi với đài CBC News, Đại sứ Mỹ tại Canada Pete Hoekstra nhấn mạnh nếu phía Canada cắt giảm số lượng máy bay hoặc chuyển sang nhà thầu khác, Washington sẽ buộc phải tự mình "khỏa lấp những khoảng trống" về mặt an ninh.

Kịch bản này đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ gia tăng số lượng F-35 biên chế riêng và đẩy mạnh tần suất tuần tra trực tiếp trong không phận quốc gia láng giềng.

Hiện tại, cơ chế NORAD cho phép quân đội hai nước phối hợp tác chiến trong không phận của nhau để đối phó các mối đe dọa.

Tuy nhiên, ông Hoekstra ám chỉ Mỹ có thể can thiệp sâu hơn mức hiện nay, điều này đòi hỏi phải thiết lập lại các điều khoản của thỏa thuận vốn có từ thời Chiến tranh Lạnh. "NORAD chắc chắn sẽ phải thay đổi" - đại sứ Mỹ khẳng định.

Bên trong trung tâm chỉ huy NORAD, bang Colorado (Mỹ). Ảnh: AP

Cảnh báo của phía Mỹ xuất hiện sau khi chính phủ Canada cho biết đang "xem xét lại" thương vụ do chi phí thực tế vượt quá dự kiến. Vào năm 2022, Canada đồng ý mua 88 chiếc F-35A, song một cuộc kiểm toán sơ bộ vào năm 2025 cho thấy tổng chi phí chương trình đã tăng từ 19 tỉ USD lên 27,7 tỉ USD.

Bên cạnh gánh nặng ngân sách, Canada cũng đang tìm cách đáp trả các đe dọa áp thuế từ Tổng thống Donald Trump bằng cách đa dạng hóa đối tác quốc phòng.

Cụ thể, Ottawa đang cân nhắc dòng JAS 39 Gripen E của tập đoàn SAAB đến từ Thụy Điển, nhất là khi nhà thầu này cam kết nội địa hóa sản xuất ngay tại Canada, hứa hẹn tạo ra hơn 12.600 việc làm cho người dân địa phương.

Tiêm kích JAS 39 Gripen E của tập đoàn SAAB (Thụy Điển). Ảnh: SAAB

Bà Mélanie Joly, Bộ trưởng Công nghiệp Liên bang Canada, nêu quan điểm: "Chúng tôi chắc chắn không thể kiểm soát chính sách Mỹ nhưng chúng tôi có thể kiểm soát các khoản đầu tư quốc phòng, kiểm soát việc trao hợp đồng cho ai và cách thức tạo ra việc làm tại Canada".

Phía Mỹ phản đối khả năng Canada lựa chọn vũ khí từ Thụy Điển. Đại sứ Hoekstra cho rằng việc sử dụng một dòng máy bay khác biệt sẽ gây khó khăn cho việc tác chiến chung.

"Nếu họ quyết định chọn một sản phẩm kém ưu thế hơn, thiếu tính tương thích và khả năng phối hợp tác chiến với F-35, điều đó sẽ làm thay đổi năng lực phòng thủ của chúng tôi. Vì vậy, chúng tôi phải tính toán cách để thay thế điều đó" - ông Hoekstra giải thích.

Thu Hương

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/my-canh-bao-canada-vi-thuong-vu-chien-dau-co-f-35-196260127174303132.htm