Tổng thống Guyana Irfaan Ali cùng Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio. Ảnh: Guyana Presidency
Trong cuộc họp tại Georgetown, thủ đô Guyana, Ngoại trưởng Mỹ, ông Marco Rubio cảnh báo nước này sẽ phản ứng mạnh mẽ nếu Venezuela có động thái quân sự với Guyana hoặc công ty ExxonMobil. Ngoài ra, ông còn nhắc đến sức mạnh hải quân Mỹ, cuộc tấn công nào vào lúc này cũng sẽ dẫn đến kết cục bất lợi cho Caracas.
Triển khai chiến lược và vấn đề dầu mỏ
Guyana sẽ sớm trở thành quốc gia khai thác dầu lớn nhất thế giới vào cuối năm nay, vượt qua Qatar và Kuwait. Sự tăng trưởng ngoạn mục này là nhờ các khoản đầu tư khổng lồ từ ExxonMobil, công ty dự kiến nâng mức sản lượng lên 1,3 triệu thùng/ngày vào năm 2030. Chuyến thăm của ông Marco Rubio và việc ký kết thỏa thuận hợp tác an ninh song phương tại Georgetown, cho thấy Mỹ đang tìm cách tăng cường quan hệ với Guyana, thậm chí là thiết lập các căn cứ quân sự tương tự các nước vùng Vịnh.
Phản ứng từ Caracas, gia tăng xung đột ngoại giao
Đáp lại cảnh báo của Washington, Tổng thống Venezuela Niscolas Maduro chỉ trích ông Rubio đại diện cho tầng lớp tinh hoa thù địch. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Venezuela, Vladimir Padrino Lopez khẳng định lại quyết tâm phản kháng của quân đội nước này trước mọi hình thức khiêu khích từ nước ngoài. Caracas tiếp tục khẳng định chủ quyền đối với lãnh thổ Essequibo, dựa trên quan điểm sông Essequibo là biên giới tự nhiên lịch sử của quốc gia này.
Tranh chấp lãnh thổ và tình hình khu vực
Tranh chấp lãnh thổ bắt nguồn từ Hiệp định Geneva năm 1966 và phán quyết trọng tài năm 1899 mà Guyana coi là cuối cùng. Năm 2023, Venezuela tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý, thông qua đó sáp nhập Essequibo là bang thứ 24 của mình, trong cuộc bầu cử địa phương dự kiến vào tháng 5. Guyana đã đưa vụ việc lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) nhờ sự can thiệp bằng các biện pháp bảo vệ, tuy nhiên Venezuela từ chối thẩm quyền của tòa án.
Ông Rubio đang có chuyến thăm đến các khu vực gồm Jamaica, Guyana và Suriname. Suriname, cũng là một quốc gia nhỏ có sự tăng trưởng nhanh chóng trong ngành dầu mỏ giống như Guyana, vấn đề hợp tác an ninh với Suriname cũng được đề cập trong chuyến viếng thăm này. Bên cạnh đó, ông Rubio còn thảo luận về những lo ngại của khu vực trước thuế quan của Mỹ với tàu thuyền sản xuất tại Trung Quốc, cho thấy quan điểm của ông Rubio có sự thay đổi so với chính sách thương mại của đảng ông.
Nh.Thạch
AFP