Mỹ - Iran phát tín hiệu hòa hoãn, thế giới kỳ vọng thỏa thuận chấm dứt xung đột

2 giờ trướcBài gốc

Một bảng quảng cáo có hình ảnh lãnh tụ tối cao quá cố của Iran, Ali Khamenei, tại trung tâm thủ đô Tehran ngày 6-5. Ảnh: AP

Tín hiệu lạc quan về khả năng hạ nhiệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran đang thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế khi cả hai bên đều phát đi những thông điệp cho thấy tiến trình thương lượng đã đạt được bước tiến đáng kể.

Ngày 6-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra "rất tốt đẹp" và khả năng đạt được một thỏa thuận là "rất cao". Theo ông Trump, Washington và Tehran có thể hoàn tất một khuôn khổ thỏa thuận trong vòng khoảng một tuần tới. Người dẫn chương trình Bret Baier của Fox News cho biết ông Trump tin rằng hai bên đang tiến gần đến một bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột và mở đường cho giai đoạn đàm phán sâu hơn về các vấn đề hạt nhân và an ninh khu vực.

Theo các nguồn tin được Axios và CNN dẫn lại, Mỹ và Iran hiện đang thảo luận về một biên bản ghi nhớ dài một trang, trong đó bao gồm việc chấm dứt các hành động thù địch, mở lại eo biển Hormuz và khởi động vòng đàm phán kéo dài 30 ngày nhằm xử lý các bất đồng còn tồn tại. Một trong những nội dung then chốt là việc Iran tạm ngừng làm giàu uranium trong thời gian kéo dài hơn 10 năm, đồng thời chuyển lượng uranium làm giàu cấp độ cao ra khỏi lãnh thổ nước này. Đổi lại, Mỹ được cho là sẽ xem xét nới lỏng một phần các lệnh trừng phạt và tạo điều kiện giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Tehran.

Ông Trump khẳng định Iran đã đồng ý từ bỏ tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân. "Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân và họ sẽ không có điều đó. Họ đã đồng ý như vậy", nhà lãnh đạo Mỹ nói với báo giới tại Nhà Trắng. Theo số liệu của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Iran hiện sở hữu khoảng 440,9kg uranium được làm giàu ở mức tinh khiết 60%, chỉ còn cách ngưỡng chế tạo vũ khí hạt nhân một bước kỹ thuật ngắn. Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi từng cảnh báo lượng uranium này có thể đủ để sản xuất khoảng 10 đầu đạn hạt nhân nếu được sử dụng cho mục đích quân sự. Tuy nhiên, Tehran tiếp tục bác bỏ cáo buộc theo đuổi chương trình vũ khí hạt nhân. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran vẫn đang xem xét các đề xuất từ Washington và sẽ chuyển lập trường chính thức tới phía trung gian Pakistan sau khi hoàn tất đánh giá.

Trong khi đó, một số quan chức Iran tỏ ra thận trọng trước các thông tin từ truyền thông Mỹ. Ông Ebrahim Rezaei, thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại Quốc hội Iran, cho rằng các báo cáo về việc hai bên sắp đạt thỏa thuận hiện mới chỉ là "danh sách mong muốn của Mỹ". Hãng thông tấn Tasnim của Iran cũng cho biết đề xuất mới nhất của Washington chứa đựng nhiều điều khoản mà Tehran "không thể chấp nhận", cho thấy tiến trình thương lượng vẫn còn không ít trở ngại. Dù vậy, giới quan sát nhận định việc cả hai bên tiếp tục duy trì đối thoại đã giúp giảm đáng kể nguy cơ leo thang quân sự tại Trung Đông, đặc biệt là tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu.

Trước đó, Mỹ đã triển khai chiến dịch "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz trong bối cảnh căng thẳng leo thang. Tuy nhiên, Washington đã tạm dừng chiến dịch này từ ngày 5-5 sau khi ghi nhận những tiến triển tích cực trong đàm phán. Phản ứng trước động thái trên, Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz hiện có thể được bảo đảm theo "các cơ chế mới", đồng thời yêu cầu tàu thuyền quốc tế di chuyển theo các hành lang hàng hải do Iran chỉ định.

Triển vọng hòa giải giữa Mỹ và Iran đã nhanh chóng tạo hiệu ứng tích cực lên thị trường toàn cầu. Trong phiên giao dịch ngày 6-5, giá dầu Brent giảm gần 8%, xuống còn khoảng 101 USD/thùng - mức thấp nhất trong hai tuần. Giá dầu WTI của Mỹ cũng giảm hơn 7%. Giới phân tích cho rằng thị trường đang đặt cược vào khả năng nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz sớm được khôi phục ổn định. Chuyên gia Paola Rodriguez-Masiu của Rystad Energy nhận định nếu một thỏa thuận hòa bình được công bố, giá dầu có thể tiếp tục hạ nhiệt trong thời gian tới.

Không chỉ thị trường năng lượng, chứng khoán toàn cầu cũng đồng loạt khởi sắc sau phát biểu lạc quan của ông Trump. Các chỉ số S&P 500 và Nasdaq của Mỹ đồng loạt lập đỉnh mới, trong khi thị trường châu Á tăng mạnh trong phiên giao dịch sáng 7-5. Dù chưa có đột phá cuối cùng, các tín hiệu hiện nay cho thấy Washington và Tehran đang tiến gần nhất tới một khuôn khổ hòa giải kể từ khi xung đột bùng phát hồi đầu năm 2026. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng con đường đi tới một thỏa thuận toàn diện vẫn sẽ phụ thuộc vào khả năng hai bên giải quyết các bất đồng cốt lõi liên quan chương trình hạt nhân và an ninh khu vực.

AN BÌNH

Nguồn CAĐN : https://cadn.com.vn/my-iran-phat-tin-hieu-hoa-hoan-the-gioi-ky-vong-thoa-thuan-cham-dut-xung-dot-post341075.html