Mỹ phát tín hiệu mở rộng hiện diện hạt nhân tại sườn đông NATO

2 giờ trướcBài gốc

Tiêm kích lưỡng năng F-35 Lightning II của Mỹ, loại máy bay có thể thực hiện nhiệm vụ răn đe hạt nhân. Ảnh: TTXVN

Theo Financial Times ngày 2/6, các quan chức Mỹ đã phát tín hiệu sẵn sàng xem xét mở rộng chương trình chia sẻ hạt nhân của NATO vượt ra ngoài sáu quốc gia hiện đang tham gia. Các cuộc trao đổi vẫn được giữ bí mật và chưa có quyết định cuối cùng, song động thái này được xem là nỗ lực trấn an các đồng minh rằng cam kết răn đe hạt nhân của Mỹ vẫn được duy trì ngay cả khi Washington yêu cầu châu Âu tự đảm nhận nhiều hơn trách nhiệm quốc phòng thông thường.

Nếu được triển khai, nhiều quốc gia NATO khác có thể được phép tiếp nhận các máy bay mang vũ khí hạt nhân chiến thuật của Mỹ, còn gọi là máy bay lưỡng năng (DCA). Đây là các loại máy bay có khả năng thực hiện cả nhiệm vụ thông thường lẫn nhiệm vụ mang vũ khí hạt nhân.

Theo các nguồn tin của Financial Times, một số nước ở sườn phía đông NATO như Ba Lan và các quốc gia vùng Baltic đã bày tỏ sự quan tâm tới việc trở thành địa điểm triển khai các căn cứ DCA. Những nước này nằm gần biên giới Nga và cho rằng môi trường an ninh khu vực đã thay đổi đáng kể kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát.

Ba Lan là quốc gia thể hiện mong muốn rõ ràng nhất. Cựu Tổng thống Andrzej Duda từng công khai kêu gọi Mỹ mở rộng chương trình chia sẻ hạt nhân sang lãnh thổ Ba Lan. Vácsava cũng đã tham gia sáng kiến do Pháp khởi xướng nhằm thúc đẩy khả năng tạm thời triển khai một phần năng lực răn đe hạt nhân của Paris tới các nước đồng minh châu Âu.

Theo Financial Times, các cuộc thảo luận vẫn đang diễn ra trong các kênh nội bộ của NATO và hiện chưa có dấu hiệu cho thấy một thỏa thuận mở rộng sẽ sớm được thông qua. Tuy nhiên, sự quan tâm ngày càng tăng của các quốc gia nằm gần Nga phản ánh những lo ngại an ninh ngày càng lớn trong liên minh.

Giới phân tích nhận định cuộc xung đột tại Ukraine cùng với những tuyên bố nhiều lần của Tổng thống Nga Vladimir Putin về năng lực hạt nhân của Moskva đã thúc đẩy một số thành viên NATO xem xét vai trò lớn hơn trong cơ chế răn đe hạt nhân của liên minh này.

Hiện chương trình chia sẻ hạt nhân của NATO bao gồm Bỉ, Đức, Italy, Hà Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Anh. Các quốc gia này cho phép triển khai máy bay DCA cùng các loại bom hạt nhân chiến thuật được bố trí tiền phương. Toàn bộ số vũ khí hạt nhân vẫn do Mỹ kiểm soát và chỉ Washington mới có quyền phê chuẩn việc sử dụng.

Cơ chế này được xây dựng từ thời Chiến tranh Lạnh nhằm cho phép các đồng minh không sở hữu vũ khí hạt nhân tham gia vào quá trình hoạch định chính sách hạt nhân của NATO, đồng thời hưởng lợi từ chiếc ô hạt nhân của Mỹ mà không cần phát triển kho vũ khí riêng.

Các loại bom hạt nhân được lưu trữ tại châu Âu hiện do binh sĩ Mỹ bảo vệ. Không quân các nước đồng minh sử dụng các dòng tiêm kích như F-35, F-15 hoặc Tornado thường xuyên tham gia các cuộc diễn tập nhằm duy trì năng lực tác chiến và khả năng phối hợp trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.

Các cuộc thảo luận mới diễn ra trong bối cảnh Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang điều chỉnh chiến lược quân sự toàn cầu, bao gồm kế hoạch rút bớt binh sĩ và một số hệ thống vũ khí quan trọng khỏi châu Âu để tập trung nguồn lực cho khu vực châu Á và các ưu tiên khác. Điều này khiến nhiều đồng minh NATO lo ngại về khả năng phòng thủ của châu Âu trong tương lai.

Mặc dù các nước châu Âu đã cam kết tăng mạnh chi tiêu quốc phòng và đầu tư vào các năng lực quân sự truyền thống, nhiều nhà hoạch định chính sách cho rằng năng lực răn đe hạt nhân của Mỹ vẫn là yếu tố không thể thay thế đối với an ninh của NATO.

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte gần đây nhấn mạnh rằng dù Mỹ có điều chỉnh trọng tâm chiến lược sang các khu vực khác, năng lực phòng thủ và răn đe của NATO tại châu Âu vẫn phải được duy trì ở mức hiện tại. Ông khẳng định bất kỳ hành động tấn công nào nhằm vào liên minh này sẽ phải đối mặt với phản ứng áp đảo.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/quan-su/my-phat-tin-hieu-mo-rong-hien-dien-hat-nhan-tai-suon-dong-nato-20260602131406941.htm