Thủ tướng Hungary Peter Magyar trong cuộc họp báo tại Opusztaszer ngày 13/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Theo Financial Times ngày 1/6, ông Magyar cho rằng Tổng thống Sulyok đóng vai trò duy trì ảnh hưởng chính trị của ông Orban trong bộ máy nhà nước và không còn phù hợp để tiếp tục giữ cương vị nguyên thủ quốc gia. Nhà lãnh đạo mới của Hungary cho rằng đất nước này cần khôi phục nguyên tắc pháp quyền và các thể chế dân chủ.
Phát biểu với báo giới, ông Magyar nhấn mạnh Hungary không thuộc về bất kỳ cá nhân nào và chính phủ sẽ tiến hành sửa đổi hiến pháp để thực hiện các cam kết cải cách. Đảng Tisza của ông hiện nắm đa số áp đảo trong Quốc hội, đủ khả năng thông qua các sửa đổi hiến pháp mà không cần sự ủng hộ từ phe đối lập.
Tuy nhiên, Tổng thống Tamas Sulyok đã bác bỏ yêu cầu từ chức. Ông cho rằng các lời kêu gọi này mang động cơ chính trị và không có cơ sở hiến pháp. Ông Sulyok cũng cho biết sẽ đề nghị Ủy ban Venice, cơ quan tư vấn về các vấn đề hiến pháp thuộc Hội đồng châu Âu, xem xét tính hợp pháp của kế hoạch thay đổi hiến pháp do chính phủ mới đề xuất.
Dù phản đối việc bị yêu cầu rời nhiệm sở, ông Sulyok khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác với chính phủ trong các vấn đề quốc gia quan trọng. Theo ông, vai trò của tổng thống là thực hiện đầy đủ nhiệm vụ theo hiến pháp và không cản trở hoạt động của Quốc hội được bầu một cách dân chủ.
Một trong những ưu tiên trước mắt của chính phủ mới là hoàn tất các điều kiện cải cách mà Liên minh châu Âu (EU) yêu cầu để giải ngân hơn 16 tỷ euro nguồn quỹ đang bị đóng băng dưới thời Chính quyền ông Viktor Orban.
Ngoài Tổng thống, ông Magyar cũng kêu gọi lãnh đạo một số cơ quan trọng yếu từ chức, bao gồm Chánh án Tòa án Hiến pháp, người đứng đầu Cơ quan Kiểm toán Nhà nước và cơ quan quản lý truyền thông. Nhiều vị trí này được xem là có quan hệ chặt chẽ với ông Orban và vẫn còn nhiệm kỳ kéo dài nhiều năm.
Giới quan sát nhận định cuộc đối đầu giữa chính phủ mới và các thể chế được hình thành dưới thời ông Orban có thể trở thành phép thử lớn đối với quá trình chuyển giao quyền lực tại Hungary. Trong khi ông Magyar cho rằng việc thay đổi nhân sự là cần thiết để khôi phục tính độc lập của các cơ quan nhà nước, các bên phản đối cảnh báo động thái này có thể làm gia tăng tranh cãi về tính ổn định của hệ thống hiến pháp.
Một ngoại lệ đáng chú ý là Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hungary Mihaly Varga. Ông Magyar cho biết sẽ không tìm cách thay thế ông Varga, nhấn mạnh tính độc lập của ngân hàng trung ương là nguyên tắc cần được tôn trọng. Hai bên dự kiến có cuộc làm việc đầu tiên để thảo luận về tình hình kinh tế và các ưu tiên chính sách trong thời gian tới.
Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc