Chính phủ Mỹ vừa công bố kế hoạch khôi phục trạng thái hoạt động cho một số tiêm kích hạm F-14 Tomcat nhằm mục đích chuyển giao cho bảo tàng hàng không. Đây là một quyết định hiếm hoi đối với dòng máy bay đã bị đưa vào diện kiểm soát nghiêm ngặt trong gần hai thập kỷ qua.
Thông tin này được trang tin quân sự The War Zone (TWZ) đăng tải dựa trên nội dung dự luật S.4161 và các tài liệu liên quan tại Hạ viện Mỹ. Văn phòng của Thượng nghị sĩ Tim Sheehy và Hạ nghị sĩ Abe Hamade đã chính thức xác nhận việc thông qua sáng kiến mang tên Đạo luật Maverick. Theo đó, vào ngày 28/4, Thượng viện Hoa Kỳ đã nhất trí về việc xử lý ba chiếc máy bay F-14D đang được lưu giữ tại cơ sở bảo quản quân sự ở Arizona.
Chi tiết kế hoạch hồi sinh tiêm kích F-14D
Quyết định này tập trung vào ba chiếc F-14D cải tiến cuối cùng, mang số hiệu đuôi lần lượt là 164341, 164602 và 159437. Hiện tại, các phi cơ này đang nằm trong diện bảo quản tại căn cứ Davis-Monthan, một sa mạc tại Arizona nổi tiếng là nơi lưu trữ hàng nghìn máy bay quân sự của Mỹ. Sáng kiến lập pháp mới cho phép sử dụng các phụ tùng dự trữ dư thừa trong kho để đưa ít nhất một trong số các máy bay này trở lại trạng thái có thể bay được.
Mục tiêu cốt lõi của dự án là bảo tồn di sản của Hải quân Mỹ và đảm bảo sự hiện diện của dòng máy bay huyền thoại này trong các buổi trình diễn hàng không cũng như các sự kiện kỷ niệm quốc gia. F-14 Tomcat không chỉ là một vũ khí, mà còn là biểu tượng văn hóa và sức mạnh không quân hạm đội của Mỹ trong nhiều thập kỷ.
Máy bay chiến đấu F-14 Tomcat được lưu trữ tại căn cứ không quân Davis-Monthan ở Arizona.
Các điều kiện nghiêm ngặt về kỹ thuật và tài chính
Mặc dù được khôi phục để bay, dự luật nêu rõ các máy bay này sẽ hoàn toàn không có khả năng chiến đấu. Để đảm bảo an ninh, các kỹ sư quân sự bắt buộc phải tháo dỡ toàn bộ hệ thống kiểm soát hỏa lực, giá treo vũ khí và các bộ phận quân sự nhạy cảm khác. Sau khi hoàn tất, máy bay sẽ được chuyển giao cho Ủy ban Trung tâm Không gian và Tên lửa Mỹ tại Alabama.
Đáng chú ý, việc chuyển giao và phục hồi sẽ không gây tốn kém cho ngân sách liên bang. Theo thỏa thuận, Ủy ban Trung tâm Không gian và Tên lửa Mỹ sẽ chịu toàn bộ chi phí vận chuyển, bảo trì và vận hành. Cơ sở này cũng được phép huy động nguồn vốn từ các tổ chức phi lợi nhuận để thực hiện công tác phục hồi và duy trì máy bay trong tương lai.
Bối cảnh lịch sử và sự thận trọng của Mỹ
Hải quân Mỹ đã chính thức cho ngừng hoạt động dòng F-14 vào tháng 9/2006 sau 32 năm phục vụ liên tục. Kể từ thời điểm đó, Washington đã áp đặt các biện pháp kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt đối với khung thân và linh kiện thay thế của F-14. Nguyên nhân chính là để ngăn chặn các bộ phận này bị tuồn ra ngoài, đặc biệt là sang Iran - quốc gia duy nhất trên thế giới vẫn còn vận hành loại tiêm kích này.
Phần lớn các máy bay F-14 sau khi nghỉ hưu đã bị nghiền nát hoặc tiêu hủy hoàn toàn để triệt tiêu khả năng tái sử dụng linh kiện. Do đó, việc phê duyệt khôi phục ba chiếc F-14D lần này được xem là một ngoại lệ hiếm hoi, thể hiện sự nỗ lực của các nhà lập pháp có xuất thân quân ngũ như Thượng nghị sĩ Tim Sheehy (từng là SEAL) và Mark Kelly (cựu phi công và phi hành gia) trong việc gìn giữ giá trị lịch sử hàng không.
Tuệ Nhân