Mỹ tổn thất 42 máy bay trong chiến dịch tại Iran

2 giờ trướcBài gốc

Máy bay F-35A chuẩn bị cất cánh từ boong tàu sân bay USS-Abraham-Lincoln. Ảnh: Hải quân Mỹ.

Theo thống kê được tờ The Hill dẫn lại, danh sách khí tài được cho là đã bị tổn thất bao gồm: 4 tiêm kích F-15E, 1 tiêm kích tàng hình F-35A, 1 máy bay cường kích A-10, 7 máy bay tiếp dầu KC-135, 1 máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-3, 2 máy bay tác chiến đặc biệt MC-130J, 1 trực thăng cứu hộ chiến đấu HH-60W, cùng 24 máy bay không người lái MQ-9 Reaper và 1 UAV trinh sát tầm cao MQ-4C Triton.

Theo báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS), các số liệu trên được tổng hợp từ thông cáo báo chí, tuyên bố chính thức của Bộ Chiến tranh Mỹ và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM).

Thiệt hại lớn ở nhóm tiêm kích và máy bay tiếp dầu

Dựa trên dữ liệu do CENTCOM công bố, CRS đã hệ thống hóa các tổn thất đáng chú ý của lực lượng không quân Mỹ.

Đối với dòng F-15E Strike Eagle, có tổng cộng 4 chiếc được ghi nhận bị loại khỏi vòng chiến. Trong đó, ngày 2/3, ba chiếc bị bắn hạ do hỏa lực phòng không đồng minh trên bầu trời Kuwait; toàn bộ 6 thành viên phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn bằng ghế phóng. Chiếc F-15E còn lại bị bắn rơi trong lúc thực hiện nhiệm vụ trên không phận Iran ngày 5/4, song các phi công tiếp tục được giải cứu thành công, theo Thổ Nhĩ Kỳ.

Với F-35A Lightning II - dòng tiêm kích thế hệ năm được xem là biểu tượng ưu thế công nghệ của Mỹ - một máy bay đã bị hư hỏng do hỏa lực từ mặt đất của Iran trong giao tranh ngày 19/3.

Trong khi đó, một chiếc A-10 Thunderbolt II, loại cường kích nổi tiếng với khả năng yểm trợ hỏa lực tầm thấp, đã bị trúng đạn đối phương và rơi ngày 3/4. Phi công kịp thời thoát ly an toàn. Tổn thất này sau đó được Đại tướng Không quân Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, xác nhận tại cuộc họp báo ngày 6/4.

Nhóm máy bay tiếp dầu KC-135 Stratotanker cũng ghi nhận mức độ tổn thất đáng kể với tổng cộng 7 chiếc.

Ngày 12/3, một chiếc KC-135 gặp nạn tại Iraq khiến toàn bộ 6 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng; một chiếc khác buộc phải hạ cánh khẩn cấp sau sự cố trên vùng trời đồng minh. Hai ngày sau, thêm 5 máy bay tiếp dầu bị hư hại khi đang đỗ tại Căn cứ Không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia trong một cuộc tập kích bằng tên lửa và UAV được cho là do Iran thực hiện.

Không chỉ các đơn vị chiến đấu trực tiếp, những khí tài thực hiện nhiệm vụ chỉ huy, cứu hộ và tác chiến đặc biệt cũng đối mặt với tổn thất.

Một chiếc E-3 Sentry - dòng máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không vốn có số lượng hạn chế và đang dần già hóa - đã bị hư hỏng trong cuộc tấn công tên lửa nhằm vào Căn cứ Prince Sultan ngày 28/3. Theo báo cáo công bố ngày 7/5, chiếc máy bay này được bố trí trên đường lăn mà không có công trình bảo vệ.

Đối với lực lượng tác chiến đặc biệt, hai chiếc MC-130J Commando II đã phải tự phá hủy ngay trên lãnh thổ Iran vào ngày 5/4 sau khi không thể cất cánh trong quá trình tham gia chiến dịch tìm kiếm và giải cứu phi hành đoàn F-15E. Toàn bộ nhân sự đã được sơ tán an toàn trước đó.

Cũng trong chiến dịch này, một trực thăng cứu hộ chiến đấu HH-60W Jolly Green II bị hư hại sau khi trúng hỏa lực vũ khí bộ binh.

Các binh sĩ Không quân Hoa Kỳ tiến hành các thao tác chuẩn bị trước chuyến bay trên máy bay không người lái MQ-9 Reaper trong cuộc tập trận Sentry South tại Gulfport, Mississippi, ngày 3/3. Ảnh: Lực lượng Vệ binh Quốc gia Mỹ.

Tính đến ngày 9/4, Mỹ được cho là đã mất tổng cộng 24 máy bay không người lái MQ-9 Reaper - dòng UAV trinh sát - tấn công chủ lực trong nhiều chiến dịch quân sự suốt hơn hai thập niên qua.

Ngoài ra, một tài liệu của Hải quân Mỹ được trích dẫn ngày 14/4 xác nhận thêm một chiếc MQ-4C Triton - UAV giám sát tầm cao chiến lược - bị rơi do lỗi kỹ thuật.

Trong số các tổn thất được ghi nhận, thiệt hại liên quan tới MQ-9 đang thu hút nhiều chú ý nhất vì tác động lâu dài tới năng lực tác chiến.

Mỗi chiếc MQ-9 Reaper có giá khoảng 30 triệu USD, đồng nghĩa tổng giá trị số UAV bị mất được ước tính tiến gần mốc 1 tỷ USD. Theo báo cáo, con số này tương đương khoảng 20% quy mô kho dự trữ Reaper của Mỹ trước chiến sự.

Đáng chú ý hơn, dòng UAV này hiện không còn được sản xuất cho lực lượng Mỹ, khiến khả năng bổ sung và tái tạo lực lượng trở nên phức tạp hơn đáng kể.

Bà Becca Wasser, Giám đốc chương trình quốc phòng tại Bloomberg Economics, nhận định rằng dù UAV vốn được xem là khí tài có thể chấp nhận tiêu hao do không có phi công điều khiển, nhưng với MQ-9, thực tế không đơn giản như vậy.

Thiệt hại có thể nặng nề hơn

Cơ quan này nhận định hiện vẫn chưa thể xác định đầy đủ những tổn thất trên sẽ ảnh hưởng ra sao tới “khả năng đáp ứng yêu cầu tác chiến hiện tại, duy trì thế bố trí lực lượng toàn cầu và phản ứng trước các tình huống khẩn cấp ngoài dự kiến” của Lầu Năm Góc.

Báo cáo từ các nguồn tin của Bloomberg cho biết con số thiệt hại thực tế của Reaper có thể lên tới 30 chiếc nếu tính cả những chiếc bị hư hỏng nặng phải loại bỏ. Trong khi đó, dòng UAV phản lực thế hệ tiếp theo Avenger mới chỉ được chế tạo khoảng 10 chiếc, không đủ khả năng thay thế phi đội Reaper trong dài hạn.

Các tổn thất lớn đòi hỏi phải có các khoản ngân sách phụ trợ ngoài kế hoạch để chi trả cho việc sửa chữa và mua mới thiết bị thay thế. Tờ Independent đưa tin chi phí thay thế ước tính cho toàn bộ 42 máy bay là khoảng 7 tỷ USD (giá F-35A khoảng 110 triệu USD/chiếc, F-15E khoảng 65-70 triệu USD/chiếc, và gói thay thế 7 chiếc KC-135 tốn khoảng 1,8 tỷ USD).

Việc hư hại các nền tảng có số lượng hạn chế như E-3 Sentry có thể làm suy giảm nghiêm trọng khả năng tác chiến tại các chiến trường trọng điểm khác trên thế giới. Dây chuyền sản xuất và chuỗi cung ứng hiện tại khó có thể bù đắp lượng máy bay tổn thất trong khung thời gian ngắn do phải ưu tiên các hợp đồng thương mại quân sự nước ngoài ký kết trước đó.

Cuộc chiến của Mỹ với Iran đang tạo ra sức ép ngày càng lớn đối với quân đội Mỹ, trong bối cảnh Washington ghi nhận hàng trăm thương vong, kho dự trữ đạn dược suy giảm và nhiều máy bay bị bắn hạ kể từ khi xung đột bùng phát hôm 28/2. Hải quân Mỹ tuần trước cũng cảnh báo sẽ phải đối mặt với các đợt cắt giảm ngân sách mạnh trong mùa hè này nếu không nhận được nguồn tài trợ khẩn cấp từ Quốc hội.

Các binh sĩ Thủy quân lục chiến Mỹ đu dây từ trực thăng MH-60S Sea Hawk trong quá trình huấn luyện duy trì hoạt động bằng trực thăng và đu dây trên tàu đổ bộ USS Tripoli công (LHA 7), ngày 8/5. Ảnh: Thủy quân lục chiến Mỹ.

Ít nhất 15 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng và hơn 500 người bị thương kể từ khi cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Tehran bắt đầu. Ngoài ra, tàu sân bay USS Gerald R. Ford cũng bị hư hại do hỏa hoạn tại khu vực phòng giặt, trong khi quân đội Mỹ đang nhanh chóng tiêu hao kho tên lửa phòng không và các loại đạn tầm xa.

Hiện Washington và Tehran đang duy trì một lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực từ tháng 4, song chi phí chiến tranh đã lên tới khoảng 29 tỷ USD.

“Phần lớn mức tăng chi phí đến từ việc chúng tôi cập nhật lại ước tính sửa chữa hoặc thay thế các khí tài bị hư hại”, ông Jules Hurst III, quyền kiểm soát ngân sách của Lầu Năm Góc, cho biết tại phiên điều trần trước các nghị sĩ Hạ viện Mỹ ngày 12/5.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện được cho là đang tìm cách thoát khỏi cuộc chiến, song triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình vẫn rất mong manh do bất đồng sâu sắc giữa Washington và Tehran về chương trình làm giàu uranium của Iran cũng như quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Theo các nguồn tin tuần này, Iran muốn mọi hành động thù địch nhằm vào nước này và lực lượng đồng minh tại Lebanon phải chấm dứt hoàn toàn. Tehran cũng yêu cầu Mỹ rút lực lượng khỏi các khu vực gần Iran, bồi thường thiệt hại do chiến dịch quân sự Mỹ - Israel gây ra, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, giải phóng các khoản tiền bị phong tỏa và chấm dứt việc Mỹ phong tỏa nước này thông qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, suốt nhiều tuần qua, cả chính quyền Donald Trump và Iran đều bác bỏ các đề xuất hòa bình từ phía bên kia. Tuần trước, ông Trump đã từ chối đề nghị của Tehran về việc tách riêng đàm phán hạt nhân khỏi các cuộc thảo luận hòa bình, cho rằng điều đó là “hoàn toàn không thể chấp nhận”.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/my-ton-that-42-may-bay-trong-chien-dich-tai-iran-post1653510.html