Washington đang công khai thảo luận về các phương án gây rủi ro cho mạng lưới vệ tinh quân sự của Bắc Kinh. Động thái này nhằm bảo vệ lực lượng Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trước các hệ thống giám sát và trinh sát (ISR) ngày càng hiện đại của Trung Quốc.
Năng lực trinh sát và mạng lưới tác chiến của Trung Quốc
Theo bà Kari Bingen, Giám đốc Dự án An ninh hàng không vũ trụ tại Trung tâm Nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS), quân đội Trung Quốc hiện vận hành hơn 500 vệ tinh tình báo, giám sát và trinh sát. Các khí tài này cho phép Bắc Kinh thiết lập mạng lưới tác chiến tinh vi, giúp hoàn thiện "chuỗi tiêu diệt" nhắm vào các tàu chiến, sân bay và căn cứ quân sự của Mỹ.
Ảnh đồ họa thể hiện khả năng vệ tinh có thể thực hiện hành động tấn công từ quỹ đạo thấp của Trái đất.
Bà Bingen nhấn mạnh rằng quân đội Trung Quốc gần đây đã tiến hành các cuộc diễn tập trên sa mạc Gobi, mô phỏng việc tấn công vào các cảng biển và tàu chiến Mỹ bằng cách kết hợp cảm biến không gian. Điều này thúc đẩy Mỹ phải cân nhắc nghiêm túc về năng lực tấn công nhằm ngăn chặn đối phương sử dụng không gian làm lợi thế dưới mặt đất.
Thách thức trong cơ chế đối thoại an toàn
Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là sự thiếu hụt các kênh liên lạc khẩn cấp giữa Washington và Bắc Kinh. Khác với cơ chế đối thoại duy trì với Nga, phía Trung Quốc hiện đang chặn mọi hình thức tiếp xúc quân sự trong lĩnh vực quỹ đạo không gian. Bà Heather Williams, chuyên gia tại CSIS, cho biết tình trạng đóng băng đối thoại đang làm gia tăng nguy cơ xảy ra va chạm hoặc tính toán sai lầm trên không gian.
Sự chuyển dịch của mặt trận không gian
Sự cạnh tranh này không chỉ dừng lại ở quân sự mà còn lan sang lĩnh vực thương mại. Bộ Tài chính Mỹ đã áp lệnh trừng phạt đối với MizarVision, một công ty khởi nghiệp về tình báo tại Hàng Châu, do các hoạt động phân tích quân đội Mỹ. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc đẩy dự án lá chắn tên lửa "Vòm vàng" với các hệ thống đánh chặn đặt ngoài không gian, dự kiến vận hành trước năm 2029.
Về phía Trung Quốc, nước này cũng đạt được nhiều tiến bộ trong vũ khí chống vệ tinh và tiếp tế không gian. Sau khi thành lập Lực lượng hỗ trợ chiến lược vào năm 2016, đến năm 2024, Bắc Kinh đã chính thức nâng cấp các đơn vị này thành Lực lượng hàng không vũ trụ độc lập, trực thuộc Quân ủy trung ương, khẳng định vị thế của không gian trong chiến lược quốc phòng tương lai.
Tuệ Nhân