Na Uy điều tiêm kích F-35 giám sát 'gấu bay' Tu-142 Nga gần không phận NATO

19 giờ trướcBài gốc

Ngày 6/1/2026, tại khu vực quốc tế ngoài khơi bờ biển Na Uy thuộc vùng Bắc Cực, hai tiêm kích đa nhiệm thế hệ năm F-35 Lightning II của Không quân Na Uy được cất cánh từ căn cứ Không quân Evenes để tiếp cận và nhận dạng một máy bay tuần tra hải quân Tu-142 Bear-F của Nga.

Động thái này diễn ra theo quy trình nhiệm vụ “Cảnh báo Phản ứng nhanh” (Quick Reaction Alert - QRA) của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhằm quản lý và giám sát hoạt động của các máy bay quân sự xuất hiện gần không phận liên minh.

Theo thông báo từ Không quân Na Uy, Tu-142 Bear-F của Hải quân Nga bay trong không phận quốc tế chứ không xâm nhập không phận Na Uy hay không phận NATO.

Máy bay Nga bị F-35 tiếp cận và xác định danh tính, sau đó các chiến đấu cơ Na Uy theo dõi quỹ đạo bay của nó tại vùng trời quốc tế gần vùng biển Barents và Biển Bắc.

Hoạt động này được mô tả là “chuyên nghiệp và không có sự kiện bất thường”, nhưng vẫn thu hút sự chú ý do tần suất các chuyến bay do thám của Nga tại vùng Bắc Cực và lân cận liên tục trong những năm gần đây.

Máy bay tuần tra hải quân Tu-142 Bear-F (Bear-F là tên do NATO đặt) do Liên Xô phát triển dựa trên khung thân của oanh tạc cơ tầm xa Tu-95, và hiện vẫn nằm trong biên chế Không quân Hải quân Nga.

Tu-142 được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ tuần tra biển, trinh sát hải quân và chiến tranh chống tàu ngầm.

Máy bay có kích thước lớn giúp đạt tầm bay cực xa, cho phép hoạt động trong các vùng biển rộng lớn như Bắc Cực và Đại Tây Dương mà không cần tiếp nhiên liệu nhiều lần.

Cụ thể máy bay Tu-142 Bear-F dài hơn 46 m, sải cánh khoảng 51 m và mang theo radar, thiết bị điện tử trinh sát, cảm biến thu thập dữ liệu hoạt động biển, cùng các thiết bị tác chiến chống ngầm.

Khả năng hoạt động lâu trên không giúp máy bay này trở thành một công cụ quan trọng trong việc tuần tra khu vực biển xa, giám sát hoạt động tàu ngầm và cung cấp dữ liệu tình báo về các lực lượng hải quân nước ngoài.

Trong khi đó, tiêm kích F-35 Lightning II của Na Uy đóng vai trò chính trong nhiệm vụ QRA của NATO tại khu vực Bắc Cực và Bắc Âu.

F-35 là tiêm kích đa nhiệm thế hệ năm, có thiết kế tàng hình và hệ thống cảm biến tiên tiến, gồm radar mảng quét điện tử chủ động, hệ thống cảm biến ảnh nhiệt phân tán và hệ thống liên kết dữ liệu chiến thuật.

Những trang bị này cho phép F-35 phát hiện, nhận dạng và theo dõi các mục tiêu trên không một cách hiệu quả trong môi trường đòi hỏi độ chính xác cao như khu vực Bắc Cực, vốn thường xuyên có thời tiết khắc nghiệt và vị trí xa các trung tâm chỉ huy.

Trong nhiệm vụ QRA, các chiến đấu cơ F-35 của Na Uy thường xuyên giữ tình trạng sẵn sàng cất cánh trong vòng 15 phút sau khi cảnh báo được phát đi từ Trung tâm Hoạt động Không quân Liên hợp

Những chuyến cất cánh này nhằm xác định, nhận dạng và điều hướng các máy bay xuất hiện gần vùng không phận liên minh, đồng thời đảm bảo rằng các hoạt động đó tuân thủ luật pháp quốc tế và không gây nguy cơ cho an ninh vùng.

Theo báo cáo của Không quân Na Uy, trong năm 2025 lực lượng F-35 đã thực hiện ít nhất 41 lần cất cánh QRA để nhận dạng và ghi lại hoạt động của 53 máy bay quân sự Nga khác nhau.

Điều này cho thấy hoạt động giám sát và phản ứng đối với các chuyến bay do thám của Nga tại vùng Bắc Cực và khu vực gần biên giới NATO không có dấu hiệu giảm.

Sự xuất hiện của Tu-142 Bear-F vào ngày 6/1/2026 là lần đầu tiên trong năm mới mà tiêm kích Na Uy được điều động theo nhiệm vụ này.

Các nhà phân tích nhận định các chuyến bay tuần tra của Tu-142 Bear-F và phản ứng từ phía NATO phản ánh thực tế cạnh tranh chiến lược lâu dài tại khu vực Bắc Cực.

Nga duy trì các hoạt động bay tuần tra để theo dõi vận động hạm đội, tàu ngầm và các lực lượng hải quân khác, đồng thời khẳng định sự hiện diện và tầm ảnh hưởng tại vùng biển cực bắc.

Ngược lại, hoạt động của NATO nhằm đảm bảo an ninh hàng không của liên minh và giám sát mọi vận động quân sự gần biên giới, đồng thời thể hiện cam kết bảo vệ không phận thành viên và duy trì ổn định trong khu vực.

Hoạt động QRA, trong đó tiêm kích F-35 đóng vai trò chủ lực, không những mang tính kỹ thuật giám sát mà còn là biểu tượng của tính sẵn sàng và minh bạch trong các nỗ lực bảo vệ chủ quyền và an ninh hàng không ở vùng Bắc Cực.

Việc các máy bay Nga liên tục hoạt động gần không phận NATO nhắc lại thực tế mối quan hệ cạnh tranh quân sự giữa Moscow và liên minh, đặt ra thách thức cho các lực lượng phòng không và giám sát trong việc cân bằng giữa quản lý an ninh và tránh leo thang căng thẳng.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/na-uy-dieu-tiem-kich-f-35-giam-sat-gau-bay-tu-142-nga-gan-khong-phan-nato-post635046.antd