Từ hình ảnh rác thải chất đống rất nhếch nhác trên cầu vượt đường vào nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất được dư luận phản ánh...
Khi dư luận xã hội trở thành “điểm xuất phát” của kiến nghị vì lợi ích công
Những ngày qua, tình trạng rác thải bừa bãi, tồn đọng kéo dài tại khu vực đường dẫn vào nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất đã trở thành mối quan tâm lớn của dư luận xã hội. Qua các phương tiện thông tin truyền thông và phản ánh của người dân sinh sống quanh khu vực, hình ảnh rác thải tràn lan, bít kín cống thoát nước, gây ô nhiễm môi trường và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông được ghi nhận với tần suất dày đặc.
Trên cơ sở nắm bắt thông tin từ dư luận xã hội, ngày 4/2/2026, VKSND Khu vực 4 TP Hồ Chí Minh đã chủ động tiến hành kiểm tra, xác minh thực tế tại các khu vực dọc tuyến đường Phan Thúc Duyện, đường C12, khu vực cầu vượt và các vị trí gần cổng ra vào nhà ga T3. Kết quả xác minh cho thấy, tình trạng xả rác không đúng nơi quy định diễn ra trong thời gian dài, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, sinh hoạt của người dân và hình ảnh khu vực cửa ngõ hàng không của thành phố.
Từ kết quả xác minh, VKSND Khu vực 4 TP Hồ Chí Minh đã ban hành văn bản kiến nghị đối với UBND các phường có liên quan: phường Tân Sơn Nhất, phường Bảy Hiền, phường Tân Bình, yêu cầu khẩn trương thực hiện đồng bộ các biện pháp nhằm chấn chỉnh, khắc phục tình trạng nêu trên. Nội dung kiến nghị tập trung vào việc tăng cường công tác kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi xả rác không đúng quy định; tổ chức theo dõi, đánh giá diễn biến xử lý rác thải tại các khu vực trọng điểm; rà soát các điểm tập kết rác tự phát; xây dựng phương án thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải phù hợp nhằm phòng ngừa tái diễn tình trạng ô nhiễm môi trường.
Điểm đáng chú ý trong vụ việc này là việc VKSND Khu vực 4 TP Hồ Chí Minh đã chủ động nắm bắt thông tin từ dư luận xã hội để thực hiện chức năng kiến nghị bảo vệ lợi ích công. Đây được xem là cách làm mới, linh hoạt trong quá trình triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, thể hiện vai trò “đi trước một bước” của Viện kiểm sát trong việc bảo vệ môi trường sống, trật tự đô thị và quyền lợi chính đáng của cộng đồng dân cư.
Trích văn bản kiến nghị của VKSND Khu vực 4 TP Hồ Chí Minh.
Từ kiến nghị bảo vệ môi trường đến cách làm sáng tạo trong thực hiện Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội
Việc ban hành kiến nghị xử lý tình trạng xả rác, gây ô nhiễm môi trường tại khu vực cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất không chỉ là giải pháp trước mắt đối với một vụ việc cụ thể, mà còn phản ánh cách tiếp cận mới trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội tại VKSND Khu vực 4 TP Hồ Chí Minh.
Thay vì chỉ tập trung vào các vụ việc đã phát sinh tranh chấp hoặc vi phạm rõ ràng, đơn vị đã chủ động nắm bắt các dấu hiệu vi phạm thông qua dư luận xã hội, từ đó tiến hành xác minh, kiến nghị phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ xâm hại lợi ích công ngay từ sớm. Cách làm này góp phần mở rộng “không gian hành động” của Viện kiểm sát trong lĩnh vực bảo vệ lợi ích công, phù hợp với tinh thần nhân văn và tiến bộ mà Nghị quyết 205/2025/QH15 đặt ra.
Thông qua kiến nghị, VKSND Khu vực 4 TP Hồ Chí Minh không chỉ yêu cầu xử lý hành vi vi phạm, mà còn nhấn mạnh trách nhiệm phối hợp của chính quyền địa phương trong công tác quản lý môi trường, giữ gìn trật tự đô thị, bảo đảm môi trường sống an toàn, lành mạnh cho người dân. Đây cũng là cơ sở để các cơ quan chức năng nhìn nhận đầy đủ hơn vai trò của Viện kiểm sát trong việc tham gia bảo vệ lợi ích công, không chỉ bằng hoạt động tố tụng mà còn bằng các biện pháp kiến nghị, phòng ngừa hiệu quả.
Ở góc độ rộng hơn, vụ việc cho thấy Nghị quyết 205/2025/QH15 không chỉ giới hạn trong những vụ án dân sự cụ thể, mà còn tạo hành lang pháp lý để Viện kiểm sát chủ động tham gia giải quyết các vấn đề xã hội phát sinh từ thực tiễn đời sống. Việc kịp thời lên tiếng trước những vấn đề bức xúc của người dân, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến môi trường, an toàn cộng đồng, đã góp phần củng cố niềm tin của xã hội đối với vai trò của ngành Kiểm sát nhân dân.
Có thể nói, không dừng lại ở một kiến nghị, mà cách làm mới từ việc nắm bắt dư luận xã hội đến kiểm tra, xác minh và kiến nghị khắc phục vi phạm của VKSND Khu vực 4 TP Hồ Chí Minh còn gợi mở hướng đi mới trong triển khai Nghị quyết 205/2025/QH15 trong thời gian tới. Đó là sự chủ động, linh hoạt, gắn chặt hoạt động của Viện kiểm sát với hơi thở của đời sống xã hội, qua đó góp phần bảo vệ lợi ích công một cách thực chất, bền vững và hiệu quả hơn.
Trân Định - Việt An