Nấm hương – món ăn đậm hương vị núi rừng

2 giờ trướcBài gốc

Nấm hương vừa là món ăn quen thuộc vừa là món đặc sản trứ danh của Cao Bằng.

Nấm hương nơi đây mang một mùi thơm rất riêng - thứ hương thơm dịu nhưng sâu, ngâm nước ấm là đã lan tỏa khắp gian bếp. Tai nấm dày, cánh nấm tròn đều, mặt nâu sẫm với những vân trắng tự nhiên như hoa văn của núi rừng. Khi chế biến, nấm không bị nhũn mà vẫn giữ được độ dai nhẹ, sần sật đặc trưng. Vị ngọt thanh của nấm hương Cao Bằng không gắt, không lẫn tạp vị, mà thấm dần nơi đầu lưỡi, để lại hậu vị thơm bùi rất lâu. Chính điều kiện tự nhiên đã góp phần tạo nên chất lượng ấy. Cao Bằng có mùa đông lạnh sâu, độ ẩm cao và không khí trong lành - môi trường lý tưởng để nấm hương sinh trưởng. Nhiều vùng như Nguyên Bình, Hòa An, Thạch An… đã phát triển nghề trồng nấm từ nhiều năm nay, biến loại nông sản này thành nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

Nấm hương với người dân Cao Bằng là nguyên liệu không thể thiếu xuất hiện trong cả những ngày thường: từ bát canh măng hầm nấm thơm lừng, đĩa miến xào nấm đậm đà. Hương nấm quyện cùng khói bếp tạo nên cảm giác ấm áp, gợi nhớ núi rừng biên viễn.

Ẩm thực Cao Bằng vì thế càng thêm phong phú nhờ nấm hương. Chỉ cần một nắm nấm khô, ngâm mềm rồi xào cùng thịt ba chỉ hoặc nấu canh gà đã đủ làm ấm lòng những ngày đông lạnh giá. Vị ngọt thanh tự nhiên của nấm không chỉ làm món ăn thêm ngon mà còn mang đến cảm giác lành mạnh, thanh sạch - đúng như tinh thần của núi rừng nơi nó sinh ra. Giữa bao đặc sản của vùng cao, nấm hương Cao Bằng vẫn giữ cho mình một vị trí riêng - bền bỉ, thơm thảo và đầy giá trị. Hương thơm ấy không chỉ lan tỏa trong gian bếp, mà còn lan xa như niềm tự hào của người dân nơi đây, những con người đã biến món quà của núi rừng thành nguồn sinh kế ổn định và tương lai tươi sáng.

Những cây nấm hương non được trồng cẩn thận.

Ngày tết, nấm hương gần như hiện diện trong mọi món ăn truyền thống. Trong bát canh măng móng giò nóng hổi, những lát nấm nâu sẫm nổi bật giữa sắc vàng của măng khô, vừa tạo vị ngọt thanh, vừa làm dậy hương thơm quyến rũ. Chỉ cần mở nắp nồi, làn hơi nước bốc lên mang theo mùi nấm hương lan tỏa khắp nhà, hòa vào tiếng nói cười rộn ràng của những ngày cuối năm.

Trong đĩa miến xào thập cẩm, nấm hương thái sợi mỏng, xào cùng mộc nhĩ, cà rốt, thịt gà hay lòng mề, tạo nên sự hài hòa cả về màu sắc lẫn hương vị. Cắn một miếng, cảm nhận rõ độ dai mềm của nấm, vị ngọt tự nhiên thấm vào từng sợi miến. Nấm hương cũng xuất hiện trong những cây giò đặc biệt, đậm vị khác hẳn giò thường.

Ngay cả trong nhân bánh chưng, nấm hương cũng góp phần làm nên hồn cốt của món ăn. Hòa cùng đỗ xanh và thịt mỡ, nấm tạo nên mùi thơm đặc trưng, khiến chiếc bánh chưng không chỉ béo bùi mà còn có chiều sâu của hương rừng.

Cách chế biến nấm hương ngày tết tưởng đơn giản mà cần sự tinh tế. Trước khi nấu, nấm khô được ngâm nước ấm khoảng 15 - 20 phút cho nở đều. Khi nấu, không nên xào quá lâu hay nêm quá đậm gia vị, để nấm giữ được vị ngọt tự nhiên và mùi thơm thanh khiết.

Nấm hương tươi có thể to nhỏ tùy cây.

Trong ký ức của nhiều người con xa quê, mùi nấm hương chính là mùi của đoàn viên. Đó là buổi chiều 30 Tết, mẹ tất bật ngoài bếp, cha lau lại bàn thờ gia tiên, lũ trẻ ríu rít phụ nhặt măng, rửa nấm. Chỉ cần thoảng mùi nấm hương xào lên, lòng người đã thấy ấm áp lạ thường.

Nấm hương Cao Bằng không cầu kỳ, không đắt đỏ như những sơn hào hải vị, nhưng lại mang giá trị bền lâu. Nó gói ghém trong đó cả công sức của người trồng nấm vùng cao, cả nắng gió của núi rừng, cả sự sum vầy của mâm cơm ngày Tết. Mỗi tai nấm nhỏ bé như một lát cắt của thiên nhiên, gửi gắm vào bữa ăn gia đình chút tinh túy của đất trời.

Có lẽ vì thế mà người ta nói, nấm hương là thứ làm “tròn vị” cho ngày tết. Tròn trong hương thơm, tròn trong vị ngọt, và tròn cả trong nghĩa tình đoàn tụ. Khi xuân về trên khắp nẻo đường, khi đào phai hồng thắm trước hiên nhà, thì trong gian bếp ấm, nồi canh măng với nấm hương vẫn âm thầm tỏa hương - nhắc nhớ rằng tết không chỉ ở sắc màu rực rỡ, mà còn ở những điều giản dị, vị giác thân thương ấm áp. Và giữa bao đổi thay của cuộc sống hiện đại, chỉ cần giữ lại được mùi thơm ấy trong căn bếp mỗi độ xuân sang, là giữ lại được một phần hồn cốt của quê hương.

Quỳnh Nha

Nguồn Cao Bằng : https://baocaobang.vn/nam-huong-mon-an-dam-huong-vi-nui-rung-3185442.html