Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú phát biểu tại hội nghị (Ảnh: Quang Vinh)
Hoạt động giám sát, chất vấn ngày càng có trọng tâm, trọng điểm
Ngày 28/5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Hội nghị Hội đồng nhân dân (HĐND) toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031. Tới dự và phát biểu tại hội nghị, thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ghi nhận, đánh giá cao, và biểu dương những nỗ lực, cố gắng và kết quả mà HĐND các cấp đã đạt được trong nhiệm kỳ vừa qua.
Theo đó, nhìn lại nhiệm kỳ 2021-2026, trong bối cảnh đất nước phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là tác động kéo dài của đại dịch Covid-19, những biến động của kinh tế thế giới, thiên tai, biến đổi khí hậu và yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức chính quyền địa phương, HĐND các địa phương đã phát huy vai trò chính trị, giữ vững nguyên tắc đoàn kết, thống nhất, tạo được sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Theo Thường trực Ban Bí thư, những kết quả đó đã góp phần bảo đảm quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức bộ máy diễn ra thành công, vận hành thông suốt, không gián đoạn, tiếp tục hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Nhiều địa phương đã chủ động, sáng tạo trong đổi mới phương thức hoạt động của HĐND theo hướng ngày càng dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại. Chất lượng, hiệu quả triển khai thực hiện các nghị quyết được nâng lên rõ rệt; hoạt động giám sát, chất vấn ngày càng thực chất hơn, có trọng tâm, trọng điểm. Công tác tiếp xúc cử tri có nhiều đổi mới; việc ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động của HĐND bước đầu đạt kết quả tích cực. Những kết quả này đã góp phần quan trọng vào thành tựu chung của đất nước trong nhiệm kỳ vừa qua.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Thường trực Ban Bí thư cũng thẳng thắn chỉ rõ, hoạt động của HĐND vẫn còn một số hạn chế, bất cập, chưa thực sự ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới. Vai trò lãnh đạo của cấp ủy đối với HĐND ở một số nơi, có lúc, có việc chưa thật sự sâu sát, toàn diện. Chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát chưa cao, chưa đồng đều giữa các cấp, các địa phương. Việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát chưa quyết liệt, chưa đi đến cùng. Công tác phối hợp ở một số nơi còn thiếu kịp thời, thiếu chặt chẽ, chưa thật sự đồng bộ.
Quyết liệt đôn đốc, thực hiện các kiến nghị sau giám sát
Trong nhiệm kỳ 2026-2031, Thường trực Ban Bí thư yêu cầu, hoạt động của HĐND các cấp cần được đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, tiếp tục giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với chính quyền địa phương; đồng thời tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.
Thường trực Ban Bí thư yêu cầu, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của cấp ủy đối với HĐND theo hướng khoa học hơn, chuyên nghiệp hơn, hiệu quả hơn. Các cấp ủy cần tăng cường lãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện các nghị quyết của HĐND; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, qua loa, nể nang, né tránh trách nhiệm hoặc quan liêu, xa rời thực tiễn.
“Nâng cao hơn nữa vai trò của HĐND trong kiểm soát quyền lực ở địa phương. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi đôi với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trao cho địa phương nhiều thẩm quyền hơn để chủ động hơn trong quyết định và tổ chức thực hiện. Quyền lực càng lớn thì yêu cầu kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực càng phải chặt chẽ, hiệu quả hơn. Đây phải là nguyên tắc bất di bất dịch trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. HĐND phải thực hiện tốt chức năng giám sát đối với hoạt động của UBND và các cơ quan trong bộ máy chính quyền; kiên quyết khắc phục tình trạng buông lỏng giám sát hoặc giám sát hình thức”, Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh.
Thường trực Ban Bí thư cũng yêu cầu, phải quyết liệt đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát cũng như các kiến nghị chính đáng của cử tri và Nhân dân. Giám sát phải thực sự là công cụ để phòng ngừa sai phạm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa. Hoạt động chất vấn phải đi thẳng vào vấn đề, xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân; không đùn đẩy, không né tránh những vấn đề khó, vấn đề nhạy cảm mà cử tri và Nhân dân quan tâm.
Đại biểu Hội đồng nhân dân phải lắng nghe ý kiến của nhân dân
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đề nghị, quan tâm xây dựng đội ngũ đại biểu HĐND thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực thực tiễn và tinh thần trách nhiệm trước Nhân dân. Đại biểu HĐND phải gần dân, sát dân, hiểu dân; thường xuyên giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân; phản ánh trung thực, kịp thời tiếng nói của Nhân dân tới cấp ủy và chính quyền. Các cấp ủy cũng cần quan tâm hơn nữa đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác HĐND, nhất là các kỹ năng giám sát, phản biện chính sách, ứng dụng công nghệ số và xử lý các vấn đề phát sinh trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, phải chăm lo xây dựng văn hóa liêm chính, trách nhiệm, phụng sự nhân dân trong hoạt động của các cơ quan dân cử.
Việt Thắng - Quang Vinh