Chỉ dẫn địa lý đang giúp nông sản, dược liệu quý của thành phố Đà Nẵng nâng cao giá trị, mở rộng thị trường. Ảnh: LÊ MỸ
ÔNG NGUYỄN THANH HỒNG, GIÁM ĐỐC SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ:
Thực hiện tốt quản lý, kiểm soát chất lượng sản phẩm
Trong hệ thống các công cụ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, chỉ dẫn địa lý là dấu hiệu cao nhất dùng để chỉ sản phẩm có nguồn gốc từ khu vực, địa phương cụ thể, có danh tiếng, chất lượng, đặc tính đặc trưng do điều kiện địa lý, yếu tố tự nhiên hoặc con người tạo nên. Khác với nhãn hiệu thông thường, chỉ dẫn địa lý mang tính chất tài sản chung của cộng đồng, được Nhà nước bảo hộ vô thời hạn và gắn liền với uy tín, danh tiếng của địa phương.
Đối với thành phố Đà Nẵng, hiện có 5 chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm đặc sản. Việc được cấp văn bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý đối với các sản phẩm là sự ghi nhận chính thức của Nhà nước đối với danh tiếng, chất lượng và nguồn gốc đặc thù của sản phẩm; đồng thời là sự công nhận về mặt khoa học đối với chất lượng sản phẩm. Đây cũng là cơ hội lớn để nâng cao giá trị kinh tế, mở rộng thị trường, thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững, góp phần lan tỏa giá trị sản phẩm, phát triển kinh tế - xã hội.
Bảo hộ chỉ dẫn địa lý sẽ đảm bảo về mặt pháp lý, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, khẳng định giá trị của các sản phẩm trên thị trường. Các địa phương sở hữu chỉ dẫn địa lý cần quản lý, khai thác và phát triển hiệu quả tài sản trí tuệ này trong thực tiễn. Đồng thời thực hiện tốt công tác quản lý, kiểm soát chất lượng sản phẩm; duy trì nghiêm ngặt các quy trình sản xuất đặc thù; xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, tem nhãn nhận diện; tăng cường quảng bá, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.
ÔNG TRẦN NGỌC HIÊN, PHÓ CHỦ TỊCH UBND XÃ TRÀ LINH:
Khuyến khích đầu tư phát triển sâm Ngọc Linh theo chuỗi giá trị
Xã Trà Linh nằm trong vùng chỉ dẫn địa lý đối với sản phẩm sâm củ Ngọc Linh, được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận năm 2016. Đây là tiền đề quan trọng để địa phương mở rộng diện tích sản xuất, thu hút đầu tư, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường sâm Ngọc Linh.
Vùng quy hoạch phát triển sâm Ngọc Linh tại xã có diện tích rừng tự nhiên hơn 9.439ha. Từ các chính sách hỗ trợ của các cấp, địa phương đã hình thành nhiều vườn dược liệu đa dạng, phong phú dưới tán rừng. Tính đến nay, đã có hơn 685,7ha rừng được cho thuê để phát triển vùng nguyên liệu sâm Ngọc Linh, trong đó có 35 nhóm hộ với diện tích hơn 373,9ha và 14 doanh nghiệp với diện tích hơn 311,7ha.
Hiện nay, địa phương tập trung thực hiện Quyết định số 611/QĐ-TTg ngày 1/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình phát triển Sâm Ngọc Linh đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 và Quyết định số 463/QĐ-TTg ngày 28/2/2025 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Phát triển và hình thành trung tâm công nghiệp dược liệu tại tỉnh Quảng Nam với Sâm Ngọc Linh là cây chủ lực”.
Theo đó, địa phương tiếp tục đầu tư, hỗ trợ và vận động nhân dân mở rộng diện tích trồng sâm Ngọc Linh, gắn với chú trọng thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ và khai thác môi trường rừng phục vụ phát triển du lịch vùng sâm; xây dựng xã không có rác thải nhựa, ny lon và rác thải khó phân hủy, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững.
Địa phương phấn đấu giai đoạn 2025 - 2030 nâng sản lượng củ sâm Ngọc Linh đạt 150 tấn/năm; sản lượng cây giống mới tăng từ 5-6 triệu cây mỗi năm. Đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư phát triển sâm Ngọc Linh theo chuỗi giá trị.
ÔNG CHÂU MINH NGHĨA, CHỦ TỊCH UBND XÃ TRÀ LENG:
Quy hoạch ổn định vùng lõi quế bản địa
Nhiều nghiên cứu cho thấy quế Trà My có hàm lượng tinh dầu và cinnamaldehyde cao, tạo nên mùi thơm mạnh, vị cay ngọt đặc trưng và giá trị dược liệu nổi bật. Ngoài ra, cây quế còn gắn bó mật thiết với sinh kế và đời sống văn hóa của đồng bào Ca Dong, Xê Đăng, Mơ Nông. Đây là một trong những cơ sở quan trọng giúp sản phẩm quế vỏ Trà My được bảo hộ chỉ dẫn địa lý vào năm 2011.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường nông sản và dược liệu, chỉ dẫn địa lý và thương hiệu vùng miền trở thành yếu tố có ý nghĩa chiến lược. Tuy nhiên, chỉ dẫn địa lý chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng hệ thống tiêu chuẩn hóa sản xuất, quản lý chất lượng và xây dựng thương hiệu đồng bộ. Tại xã Trà Leng, diện tích quế được trồng hơn 1.000ha. Tuy nhiên, quá trình phát triển quế Trà My hiện vẫn đối mặt với nhiều thách thức như diện tích trồng còn phân tán, nguy cơ lai tạp giống, năng lực chế biến sâu còn hạn chế, khả năng truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu chưa tương xứng với tiềm năng...
Để phát triển quế Trà My trong giai đoạn mới, địa phương sẽ quy hoạch ổn định vùng lõi quế bản địa, gắn bảo tồn rừng với phát triển sinh kế cộng đồng, đồng thời kiểm soát nguy cơ phát triển tự phát làm suy giảm chất lượng sinh thái. Tiếp tục hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu; bảo tồn nguồn gen; tín dụng xanh; hỗ trợ doanh nghiệp chế biến; phát triển hạ tầng giao thông, hạ tầng số; xây dựng thương hiệu vùng “Quế Trà My”.
LÊ MỸ - ĐÔNG YÊN