Nâng tầm giao thông công cộng siêu đô thị TP Hồ Chí Minh

2 giờ trướcBài gốc

Trong không gian siêu đô thị, phát triển, đa dạng hóa, nâng tầm GTCC được xem là mục tiêu được đẩy mạnh nhằm khép kín địa bàn, tăng tính kết nối, liên hoàn, giao thông xanh, miễn phí vé, xây dựng văn hóa GTCC, mang lại động lực cho tăng trưởng kinh tế.

Mở rộng mạng lưới, tăng kết nối và chuyển đổi xanh

Khác với vài năm trước đây, trên những tuyến đường trung tâm cũng như nhiều vùng ngoại thành, ở đâu cũng dễ dàng nhận thấy xe buýt điện di chuyển phục vụ người dân và du khách. Xe buýt xanh với nhiều tuyến trải khắp các hướng, với đặc điểm sạch sẽ, cửa tự động, sử dụng thẻ thông minh, nhân viên và tài xế xe buýt vui vẻ, chuyên nghiệp khiến nhiều người lựa chọn xe buýt để di chuyển. Ở loại hình metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên cũng vậy, chỉ sau thời gian ngắn đưa vào vận hành đã trở thành phương tiện đi lại của nhiều người dân và khách du lịch nhờ sự thuận tiện, tiết kiệm, văn minh, hiện đại. Những sắc màu mới của bức tranh GTCC trên cho thấy GTCC đang là một phương tiện thu hút người dân nếu được đầu tư, phát triển đúng mức.

Tuy nhiên, một thực tế còn tồn tại được nhiều chuyên gia đánh giá là mạng lưới GTCC hiện đại cho siêu đô thị quy mô gần 14 triệu dân, trên không gian rộng lớn sau sáp nhập vẫn chưa đáp ứng được. GTCC chưa giữ vai trò chủ đạo, còn nhiều khoảng trống ở địa bàn thuộc tỉnh Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu trước đây, tỷ lệ và sức hút chưa cao. Điều này tạo áp lực lớn cho đầu tư, phát triển, gây những tổn thất xã hội khổng lồ từ việc ùn tắc, ô nhiễm và tai nạn giao thông... Theo PGS, TS Vũ Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giao thông vận tải, Trường Đại học Việt-Đức, các đô thị tương đồng trong khu vực Đông Nam Á như Jakarta (Indonesia) hay Bangkok (Thái Lan) có khoảng 900-1.000 xe buýt mỗi triệu dân để đáp ứng 15-20% nhu cầu, còn TP Hồ Chí Minh chưa tới 1/3 mức này, kể cả khi tính thêm mức sử dụng metro số 1.

Bến xe buýt Sài Gòn là một trong những đầu mối trung chuyển quan trọng tại khu vực trung tâm TP Hồ Chí Minh. Ảnh: HỒNG HƯNG

Trước thực trạng đó, TP Hồ Chí Minh đang quyết tâm định hình GTCC theo hướng “không có vùng trống”, hiện đại, xanh và phục vụ thiết thực nhu cầu của người dân. Ông Lê Đức Anh, Phó trưởng phòng Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh thông tin, thời gian qua, thành phố đã tổ chức kiểm tra, duy tu, sửa chữa và vệ sinh hệ thống hạ tầng xe buýt với hơn 14.000 điểm dừng cùng hệ thống bến bãi; nâng cao chất lượng quản trị và phục vụ khách hàng của đội ngũ cán bộ, nhân viên; thiết kế lại nhà chờ, trụ dừng xe buýt mới, phù hợp với điều kiện khai thác tại đô thị lớn như: Màn hình LCD hiển thị thông tin tuyến, hệ thống chiếu sáng LED, mã định danh điểm dừng, cổng sạc điện thoại, camera an ninh. Hiện thành phố có 66/180 tuyến xe buýt sử dụng phương tiện xanh, gồm 50 tuyến xe buýt điện và 16 tuyến sử dụng khí CNG, chiếm khoảng 48,4% toàn hệ thống. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có 100% phương tiện GTCC sử dụng năng lượng sạch.

Không chỉ có xe buýt, TP Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh hiện thực hóa mục tiêu 187km đường sắt đô thị vào năm 2030 với việc vừa khởi công hàng loạt tuyến như: Bến Thành-Thủ Thiêm, Bến Thành-Tham Lương, Bến Thành-Cần Giờ. Dự kiến tháng 6 năm nay, thành phố tiếp tục khởi công tuyến metro Thủ Thiêm-Long Thành dài khoảng 42km, kết nối trực tiếp với sân bay quốc tế Long Thành. Khi các tuyến trên được hoàn thành sẽ tạo sự liên thông đồng bộ, thu hút người dân, góp phần giảm áp lực giao thông, kiến tạo diện mạo GTCC hiện đại tương xứng với quy mô siêu đô thị hiện đại, đa trung tâm, kết nối vùng mạnh mẽ và phát triển bền vững.

Đa dạng loại hình, tăng sức hút, tạo niềm tin

Phấn khởi trước những chủ trương, quyết sách của thành phố, nhưng nhiều người dân cũng trăn trở về việc tạo cú hích đủ mạnh cho sức hút và niềm tin vào GTCC để từng bước thay đổi thói quen đi lại lâu nay. TS Nguyễn Đình Nên, Trưởng bộ môn Giao thông-San nền, Khoa Kỹ thuật hạ tầng đô thị, Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh cho rằng, các đô thị lớn cần học tập lộ trình chuyển đổi thực tế của Singapore. Đó là cung cấp hệ thống GTCC có tốc độ và độ tin cậy vượt trội so với xe cá nhân; khuyến khích sử dụng phương tiện di chuyển nhẹ, nhỏ và ít phát thải như xe máy điện loại nhỏ, xe đạp điện, xe scooter điện (xe điện mini).

Thực tế hiện nay, TP Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh mở rộng trạm xe đạp, xe đạp điện công cộng; nghiên cứu tổ chức làn đường dành riêng cho xe đạp dọc kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè, kênh Tàu Hủ-Bến Nghé, đường Lê Lợi, Trần Hưng Đạo, Võ Nguyên Giáp... Bên cạnh đó, ông Phạm Ngọc Dũng, Giám đốc Trung tâm Quản lý GTCC, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cho biết, cơ quan hiện đang thí điểm mở mới các tuyến buýt nhỏ đi sâu vào khu dân cư tập trung đông người; tích hợp mạng lưới xe buýt đường bộ với buýt đường sông, xe đạp công cộng, đường sắt đô thị, tiến tới bảo đảm khoảng cách đi bộ tiếp cận GTCC trong khoảng 300-500m. Một trong những mô hình mới đang được thành phố nghiên cứu mở rộng là DRT (GTCC theo nhu cầu). Đây được xem là giải pháp vận tải linh hoạt, cho phép phương tiện điều chỉnh lộ trình, điểm đón-trả dựa trên nhu cầu thực tế của hành khách thay vì vận hành theo tuyến cố định. Với khả năng kết nối sâu vào các khu dân cư, khu vực xa trung tâm hoặc những nơi xe buýt lớn khó tiếp cận, DRT được kỳ vọng sẽ tăng tính tiện lợi, thu hút người dân. Đặc biệt, trong tháng 4-2026, thành phố đã quyết định triển khai chủ trương miễn phí xe buýt để kích cầu, với kỳ vọng tăng lượng khách đi xe buýt lên hơn 30% so với hiện nay.

Về đường sắt đô thị, nhiều chuyên gia khuyến nghị thành phố cần khẩn trương áp dụng mô hình đô thị nén gắn với TOD (phát triển đô thị theo định hướng phát triển GTCC). Theo đó, không gian quanh các nhà ga metro được phát triển với mật độ xây dựng cao và có chức năng hỗn hợp như thương mại, dịch vụ, văn phòng và nhà ở xã hội; người dân chỉ mất 5 phút để đi bộ từ nhà đến ga. Điều này khiến nhà ga không chỉ là một nút trong mạng lưới giao thông mà như một trung tâm hoạt động đô thị, giúp cư dân hạn chế nhu cầu di chuyển xa bằng phương tiện cá nhân và tăng cường tiếp cận GTCC.

Bằng sự đầu tư đồng bộ, huy động nhiều nguồn lực kết hợp với các chính sách miễn phí phương tiện công cộng, xây dựng văn hóa GTCC... TP Hồ Chí Minh đang hướng đến phát triển hệ thống GTCC xứng tầm siêu đô thị hiện đại, phục vụ người dân và góp phần thúc đẩy tăng trưởng, trở thành đô thị văn minh, có chất lượng sống cao.

LƯƠNG ANH

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/xa-hoi/cac-van-de/nang-tam-giao-thong-cong-cong-sieu-do-thi-tp-ho-chi-minh-1039934