NATO phản ứng khi Tổng thống Trump cảnh báo rút Mỹ khỏi liên minh

3 giờ trướcBài gốc

“Tôi có thể xác nhận rằng Tổng Thư ký NATO Mark Rutte sẽ có mặt tại Washington vào tuần tới trong một chuyến thăm đã được lên kế hoạch từ trước,” người phát ngôn NATO Allison Hart thông báo ngày 1/4, Reuters đưa tin. Một quan chức Nhà Trắng cũng xác nhận thông tin trên, song chưa có thêm chi tiết cụ thể về lịch trình.

Chuyến thăm của người đứng đầu NATO diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây bày tỏ không hài lòng với NATO và cho biết đang “nghiêm túc cân nhắc” việc rút Washington khỏi liên minh, sau khi các đồng minh không hỗ trợ cuộc xung đột của Mỹ tại Iran.

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte. Ảnh: NATO

Cùng ngày, các lãnh đạo châu Âu cũng tìm cách hạ nhiệt căng thẳng. Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết ông đã có cuộc điện đàm “mang tính xây dựng và trao đổi ý tưởng về NATO” với ông Trump, đồng thời khẳng định “một NATO mang tính châu Âu hơn” đang hình thành và châu Âu sẽ “gánh vác trách nhiệm” hơn.

Trong khi đó, Thủ tướng Anh Keir Starmer tái khẳng định ủng hộ NATO, gọi đây là “liên minh quân sự hiệu quả nhất mà thế giới từng chứng kiến”. Ông nhấn mạnh rằng cuộc chiến tại Iran “không phải của chúng tôi và chúng tôi sẽ không bị cuốn vào”.

Tối 1/4, ông Starmer đã điện đàm với Tổng Thư ký Mark Rutte. Theo thông báo từ Phủ Thủ tướng Anh, hai bên “nhất trí duy trì liên lạc chặt chẽ trong những ngày tới”.

Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với Telegraph công bố ngày 1/4, Tổng thống Trump đã gọi NATO là “hổ giấy” và khẳng định việc rút Mỹ khỏi hiệp ước phòng thủ “không còn là điều có thể xem xét lại”.

Theo Telegraph, sự bất đồng giữa Mỹ và NATO xuất phát từ việc các nước châu Âu từ chối điều tàu chiến hỗ trợ Washington khai thông Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu. Iran trên thực tế đã phong tỏa khu vực này trong nhiều tuần, khiến giá năng lượng tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại suy thoái toàn cầu.

“Không chỉ là việc họ không tham gia, mà điều đó thực sự khó tin. Tôi cũng không thúc và nài nỉ quá nhiều. Tôi nghĩ việc đó nên diễn ra một cách tự động. Chúng tôi đã luôn có mặt, kể cả với Ukraine… Nhưng họ lại không ở đó vì chúng tôi,” ông Trump cho hay.

Theo Wall Street Journal, sau cuộc phỏng vấn với Telegraph, Tổng thống Trump được cho là đã thảo luận khả năng rút khỏi NATO với các trợ lý Nhà Trắng, trong đó có Ngoại trưởng Marco Rubio, nhưng chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Bản thân ông Rubio cũng chỉ trích NATO là “con đường một chiều” vì các đồng minh không cho phép Mỹ sử dụng căn cứ quân sự.

“Nếu NATO chỉ là việc chúng tôi bảo vệ châu Âu khi họ bị tấn công, nhưng họ lại từ chối cho chúng tôi quyền sử dụng căn cứ khi cần, thì đó không phải là một thỏa thuận tốt. Rất khó để tiếp tục gắn bó với một thỏa thuận như vậy,” ông nói với Fox News ngày 31/3.

Mặc dù vậy, bất kỳ quyết định rút Mỹ khỏi NATO nào cũng cần sự chấp thuận của Quốc hội. Luật được thông qua năm 2023 quy định Tổng thống không thể “đình chỉ, chấm dứt hoặc rút” Mỹ khỏi liên minh nếu không có sự đồng ý của Thượng viện hoặc một đạo luật của Quốc hội.

Theo ông Ivo Daalder, cựu Đại sứ Mỹ tại NATO, Tổng thống vẫn có thể thực hiện các bước đi khác: “Ông ấy có thể rút toàn bộ binh sĩ Mỹ, rút khỏi cơ cấu chỉ huy… Tất cả những điều đó đều hợp pháp”. Ông cũng cảnh báo rằng kịch bản từng được coi là “tồi tệ nhất” nay đã trở thành hiện thực đối với châu Âu, đặt ra câu hỏi về mức độ cam kết của Mỹ với liên minh này trong tương lai.

Đỗ Thảo

Nguồn Mekong Asean : https://mekongasean.vn/nato-phan-ung-khi-tong-thong-trump-canh-bao-rut-my-khoi-lien-minh-53476.html