Trụ sở NATO tại Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN
Theo Euronews 21/5, cuộc họp kéo dài hai ngày tập trung vào kế hoạch của Washington từng bước giảm cam kết bảo đảm an ninh đối với châu Âu, kể cả trong trường hợp xảy ra xung đột hoặc khủng hoảng quân sự. Các nguồn tin NATO cho biết kế hoạch này sẽ làm thay đổi mức độ đóng góp của Mỹ đối với liên minh trong tình huống khẩn cấp.
Thông tin chi tiết dự kiến được công bố vào ngày 22/5, song giới chức NATO xác nhận đây là một phần trong quá trình tái cấu trúc chiến lược của Mỹ theo định hướng “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Donald Trump.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte tìm cách giảm nhẹ lo ngại xung quanh động thái của Washington. Ông cho rằng việc Mỹ chuyển trọng tâm chiến lược sang châu Á đã được dự báo từ lâu và quá trình điều chỉnh sẽ diễn ra có kiểm soát.
Ông Rutte nhấn mạnh Mỹ vẫn duy trì vai trò tại châu Âu, dù liên minh cần chuẩn bị cho một thực tế mới với mức độ phụ thuộc thấp hơn vào năng lực quân sự của Washington.
Các cuộc thảo luận lần này diễn ra chỉ vài tuần sau khi Tổng thống Trump bất ngờ tuyên bố rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức sau bất đồng với Thủ tướng Đức Friedrich Merz liên quan chiến sự tại Iran.
Ông Trump được cho là không hài lòng sau khi ông Merz chỉ trích chiến dịch quân sự nhằm vào Iran là thiếu tính toán và cho rằng các nhà đàm phán Mỹ đang bị Tehran “làm mất mặt”. Tuy nhiên, thay vì rút quân khỏi Đức như tuyên bố ban đầu, Washington sau đó hủy kế hoạch triển khai khoảng 4.000 binh sĩ tới Ba Lan, khiến Warsaw bất ngờ.
Bên cạnh vấn đề cam kết an ninh của Mỹ, các ngoại trưởng NATO cũng thảo luận về năng lực sản xuất quốc phòng của liên minh trong bối cảnh kho dự trữ vũ khí của Mỹ suy giảm nhanh chóng do chiến sự với Iran.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dự kiến sẽ thúc giục các đồng minh tăng mạnh sản lượng công nghiệp quốc phòng nhằm bù đắp khoảng trống năng lực quân sự hiện nay.
Theo Euronews, NATO hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn vũ khí Mỹ để hỗ trợ Ukraine thông qua Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraine (PURL), cơ chế cho phép các nước thành viên mua các hệ thống vũ khí phức tạp từ Mỹ để chuyển cho Kiev.
Tuy nhiên, việc Mỹ tiêu hao lượng lớn đạn dược và khí tài tiên tiến như hệ thống phòng không Patriot trong cuộc chiến với Iran đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung cho Ukraine trong thời gian tới.
Giới chức NATO cảnh báo nếu tốc độ tiêu hao hiện nay tiếp diễn, châu Âu có thể đối mặt tình trạng khan hiếm các loại đạn dược và hệ thống phòng không quan trọng dành cho quân đội Ukraine.
Ông Rutte cho rằng vấn đề hiện nay không còn là liệu NATO có cần tăng sản xuất vũ khí hay không, mà là tốc độ các nước thành viên có thể chuyển các cam kết chính trị thành năng lực quân sự thực tế.
Cuộc họp tại Thụy Điển cũng được xem là bước chuẩn bị quan trọng trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO dự kiến tổ chức tại Ankara vào tháng 7/2026. Một trong những nội dung được quan tâm là khả năng NATO gửi lời mời chính thức tới Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tham dự hội nghị.
Dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, Ukraine từng nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ hơn đối với mục tiêu gia nhập NATO. Tuy nhiên, nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump được cho là đã làm suy giảm đáng kể triển vọng này khi Washington ngày càng thận trọng với việc mở rộng cam kết quân sự tại châu Âu.
Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc