Nêu cao trách nhiệm của từng địa phương

3 giờ trướcBài gốc

Quang cảnh Họp báo thường kỳ. Ảnh: TR.HUẤN

Ông Cao Lê Tuấn Anh, Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ VHTTDL cho biết, Bộ là cơ quan được giao chủ trì tham mưu xây dựng, ban hành và tổ chức triển khai Chương trình. Đây là một nhiệm vụ lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều Bộ, ngành và địa phương, đồng thời cần một khung pháp lý đủ mạnh để bảo đảm hiệu quả thực thi.

Cung cấp thông tin về tiến độ triển khai, ông Cao Lê Tuấn Anh cho biết, Bộ trưởng Bộ VHTTDL đã ban hành các Thông tư liên quan đến định mức và nội dung triển khai Chương trình. Những văn bản này đóng vai trò nền tảng, giúp các địa phương có căn cứ cụ thể để xây dựng kế hoạch và triển khai các dự án thành phần. Liên quan đến nguồn lực, Bộ VHTTDL giữ vai trò tổng hợp nhu cầu từ các địa phương để báo cáo Bộ Tài chính. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính sẽ cân đối và phân bổ dự toán ngân sách phù hợp với khả năng của Nhà nước cũng như yêu cầu thực tiễn.

Điểm đáng chú ý trong triển khai Chương trình là nguyên tắc phân cấp mạnh mẽ cho địa phương. “Nguyên tắc triển khai chương trình được xác định rõ là “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Kinh phí sẽ được phân bổ trực tiếp về các tỉnh, thành phố; căn cứ vào mục tiêu và nhu cầu thực tế, các địa phương chủ động quyết định nội dung đầu tư”, ông Tuấn Anh nhấn mạnh.

Theo đại diện Bộ VHTTDL, cách làm này không chỉ giúp phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương mà còn gắn trách nhiệm cụ thể với từng cấp quản lý. Bộ VHTTDL sẽ không can thiệp vào việc quản lý, sử dụng kinh phí cụ thể tại địa phương, mà tập trung vào vai trò hướng dẫn, tổng hợp và giám sát chung, bảo đảm chương trình được triển khai đúng mục tiêu, hiệu quả.

Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ VHTTDL cũng cho biết, Bộ đang tích cực phối hợp với các Bộ, ngành liên quan để hoàn thiện các nội dung, chuẩn bị cho việc triển khai trong giai đoạn tới. Đây được kỳ vọng sẽ là một chương trình tổng thể, có quy mô lớn, tương tự như các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới hay giảm nghèo bền vững, qua đó tập trung nguồn lực đầu tư cho văn hóa.

Làm rõ hơn về cơ chế vận hành của Chương trình, bà Nguyễn Thị Hồng Liên, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Tài chính cung cấp nhiều thông tin chi tiết liên quan đến phân bổ và giám sát nguồn lực.

Theo bà Liên, tính minh bạch trong phân bổ kinh phí được bảo đảm trên cơ sở Nghị quyết 162 của Quốc hội “Phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035” và giao Chính phủ xây dựng khung pháp lý thực hiện.

Trên cơ sở đó, Bộ VHTTDL đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 42 vào tháng 11.2025. Quyết định 42 ban hành Bộ tiêu chí phát triển văn hóa toàn diện, áp dụng cho toàn bộ hoạt động văn hóa giai đoạn 2025-2035. Đây cũng là căn cứ quan trọng để đánh giá hiệu quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035, với 180 nhiệm vụ đã được Quốc hội phê duyệt đều hướng tới đáp ứng các chỉ số trong bộ tiêu chí này.

Để bảo đảm triển khai đồng bộ, Bộ VHTTDL đã ban hành Thông tư 07, đồng thời các Bộ, ngành liên quan cũng đã có hướng dẫn cụ thể để các địa phương có thể triển khai ngay khi được phân bổ vốn. Về nguyên tắc phân bổ, Bộ thực hiện đúng quy định pháp luật, tổng hợp nhu cầu từ các địa phương và phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính trình Thủ tướng phương án phân bổ kinh phí.

Việc phân bổ được thực hiện nghiêm túc, bám sát nguyên tắc đã được phê duyệt và tuân thủ Luật Ngân sách Nhà nước. Trong trường hợp địa phương đề xuất mức kinh phí thấp hơn định mức, việc phân bổ cũng được thực hiện theo đúng nhu cầu thực tế, bảo đảm tính linh hoạt nhưng vẫn trong khuôn khổ quy định.

Hiện nay, hồ sơ phân bổ kinh phí đang được hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền xem xét tại kỳ họp Quốc hội sắp tới. Điều này nhằm bảo đảm các địa phương có thể sớm triển khai chương trình ngay khi được phê duyệt.

Đáng chú ý, Nghị quyết 162 cũng đã tạo cơ chế nhằm thúc đẩy tiến độ giải ngân, cho phép địa phương chủ động hơn trong triển khai các dự án đầu tư công, một điểm mới nhằm khắc phục tình trạng chậm giải ngân thường gặp trước đây, tạo điều kiện để giải ngân nhanh. Về công tác giám sát, trong quá trình triển khai tới đây, để tăng cường tính minh bạch trong giám sát giải ngân, sẽ có hai hệ thống song song thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát.

Theo đó, ngoài việc thực hiện theo Nghị định số 358/2025/ NĐ-CP của Chính phủ: Quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các Chương trình ban hành ngày 31.12.2025 đã thiết lập ra hệ thống quản lý đối với Chương trình. Trong thời gian tới, Bộ VHTTDL sẽ xây dựng thêm một hệ thống giám sát riêng song song với hệ thống quản lý chung theo Nghị định 358 do Bộ Tài chính vận hành, chủ yếu tập trung theo dõi tiến độ giải ngân, xử lý vướng mắc trong giải ngân và công tác giải phóng mặt bằng. Hệ thống này nhằm bảo đảm sự đồng bộ giữa tiến độ thực hiện và tiến độ giải ngân, tránh tình trạng phân bổ kinh phí không gắn với khả năng triển khai thực tế.

Đại diện Vụ Kế hoạch Tài chính cũng cho biết, đến thời điểm hiện nay, chưa có nguồn kinh phí nào của Chương trình được giải ngân, do đang hoàn thiện thủ tục trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Tuy nhiên, dự toán năm 2026 sẽ giải ngân khoản kinh phí hơn 7.000 tỉ đồng.

HÀ AN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/van-hoa/neu-cao-trach-nhiem-cua-tung-dia-phuong-220119.html