New York Times: Phát hiện hai tiền đồn bí mật của Israel trên sa mạc Iraq

2 giờ trướcBài gốc

Một khu vực sa mạc trên lãnh thổ Iraq vào ngày 14/6/2006. Ảnh: turkiyetoday

Người chăn cừu vô tình phát hiện bí mật quân sự

Theo điều tra của tờ New York Times, ngày 3/3, Awad al‑Shammari, một người chăn cừu 29 tuổi ở khu vực al‑Nukhaib, lái xe bán tải đi mua đồ nhu yếu phẩm như thường lệ. Vài giờ sau, chiếc xe quay trở lại trong tình trạng bốc cháy và đầy lỗ đạn. Nhân chứng tại khu vực cho biết một trực thăng đã truy đuổi và nã đạn liên tục vào chiếc xe trước khi nó dừng hẳn giữa sa mạc.

Gia đình nạn nhân tin rằng al‑Shammari bị sát hại sau khi vô tình phát hiện một căn cứ quân sự bí mật của Israel. Trước khi mất liên lạc, anh đã gọi cho lực lượng quân đội Iraq để báo cáo về những gì nhìn thấy: binh sĩ nước ngoài, trực thăng, lều trại và một đường băng dã chiến nằm sâu trong sa mạc.

Theo các quan chức an ninh Iraq và khu vực Trung Đông, địa điểm này là một căn cứ tạm thời do Israel xây dựng nhằm hỗ trợ các chiến dịch quân sự chống Iran. Căn cứ được sử dụng để tiếp nhiên liệu, hỗ trợ y tế và rút ngắn quãng đường cho máy bay Israel khi tiến hành các hoạt động hướng về Iran.

Thông tin về một tiền đồn bí mật của Israel tại Iraq từng được tờ Wall Street Journal đề cập trước đó. Tuy nhiên, các quan chức Iraq nói với New York Times rằng thực tế có ít nhất hai căn cứ bí mật nằm trong khu vực sa mạc phía tây nước này.

Các nguồn tin khu vực cho biết Israel đã bắt đầu chuẩn bị xây dựng căn cứ từ cuối năm 2024, nhiều tháng trước cuộc chiến kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran vào tháng 6/2025. Mục tiêu là tạo ra những điểm trung chuyển bí mật phục vụ các chiến dịch quân sự trong tương lai.

Quân đội Israel đã từ chối bình luận về các căn cứ cũng như cái chết của người chăn cừu Iraq.

Iraq bị đặt vào thế khó giữa Mỹ và Iran

Việc phát hiện các tiền đồn bí mật đã gây chấn động chính trường Iraq và làm dấy lên những câu hỏi lớn về chủ quyền quốc gia.

Nhiều nghị sĩ Iraq cho rằng sự hiện diện của lực lượng Israel trên lãnh thổ Iraq là điều khó chấp nhận, đặc biệt trong bối cảnh Iraq không có quan hệ ngoại giao với Israel và phần lớn người dân coi Israel là quốc gia thù địch.

Nghị sĩ Waad al‑Kadu, người tham dự một cuộc họp kín của Quốc hội Iraq về vụ việc, cho rằng đây là “sự coi thường trắng trợn đối với chủ quyền Iraq, chính phủ Iraq và người dân Iraq.”

Theo các quan chức quân sự Iraq, lực lượng an ninh nước này đã nghi ngờ có hoạt động bất thường trong sa mạc suốt nhiều tuần trước khi vụ việc xảy ra. Người dân Bedouin trong khu vực liên tục báo cáo về sự xuất hiện của trực thăng và hoạt động quân sự lạ.

Thiếu tướng Ali al‑Hamdani, chỉ huy lực lượng quân sự khu vực Tây Euphrates, cho biết quân đội Iraq đã tiến hành theo dõi từ xa nhưng không tiếp cận trực tiếp khu vực vì nghi ngờ đó là lực lượng Israel. Ông nói rằng phía Iraq đã yêu cầu phía Mỹ cung cấp thông tin nhưng không nhận được phản hồi.

Một ngày sau khi al‑Shammari báo tin, quân đội Iraq cử lực lượng trinh sát tới hiện trường. Tuy nhiên, khi tiếp cận khu vực, họ bị tấn công. Theo thông báo của Bộ Chỉ huy Tác chiến Liên hợp Iraq, một binh sĩ thiệt mạng, hai người bị thương và hai xe quân sự bị phá hủy trước khi đơn vị buộc phải rút lui.

Sau vụ việc, Tổng tham mưu trưởng quân đội Iraq đã liên lạc với phía quân đội Mỹ để làm rõ danh tính lực lượng hiện diện trong sa mạc. Theo lời tướng al‑Hamdani, phía Mỹ xác nhận đó “không phải lực lượng Mỹ”, từ đó Iraq kết luận đây là lực lượng Israel.

Tuy nhiên, chính phủ Iraq đến nay vẫn chưa chính thức xác nhận sự tồn tại của các căn cứ Israel.

Vụ việc cũng khiến Iraq rơi vào thế khó trong bối cảnh nước này từ lâu phải cân bằng quan hệ giữa Mỹ và Iran.

Kể từ sau cuộc chiến Iraq năm 2003, Baghdad luôn phải duy trì thế cân bằng mong manh giữa Mỹ - đồng minh an ninh quan trọng - và Iran, quốc gia có ảnh hưởng sâu rộng tại Iraq thông qua các lực lượng dân quân thân Iran.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump thời gian qua liên tục gây sức ép buộc Iraq hạn chế ảnh hưởng của Iran, đặc biệt yêu cầu giải giáp các lực lượng dân quân thân Tehran.

Theo giới phân tích, việc Israel bí mật hoạt động tại Iraq có thể làm gia tăng tâm lý chống Mỹ trong dư luận Iraq, bởi nhiều người sẽ cho rằng Washington đã dung túng hoặc tiếp tay cho hoạt động của Israel.

Chuyên gia Ramzy Mardini, người sáng lập Geopol Labs, nhận định rằng quan hệ với Mỹ giờ đây có nguy cơ bị xem là đồng nghĩa với việc đứng về phía Israel.

Ông cảnh báo nếu xung đột Israel – Iran bùng phát trở lại, Iran có thể tăng cường can dự quân sự trực tiếp tại Iraq, trong khi các lực lượng dân quân thân Tehran sẽ có thêm lý do để từ chối giải giáp.

Bí mật quân sự và những hệ lụy chưa dừng lại

Theo các quan chức khu vực, căn cứ ở al‑Nukhaib từng đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến Israel – Iran năm 2025.

Tiền đồn này được sử dụng để hỗ trợ máy bay Israel trên đường tiến hành các chiến dịch quân sự hướng về Iran, giúp rút ngắn khoảng cách hoạt động và tăng hiệu quả tác chiến.

Sau chiến tranh, Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel, tướng Eyal Zamir, từng nói thành công của chiến dịch có được nhờ “sự phối hợp và đánh lừa” giữa không quân và lực lượng đặc nhiệm mặt đất. Dù không nói trực tiếp tới Iraq, phát biểu này được cho là ám chỉ các hoạt động bí mật bên ngoài lãnh thổ Israel.

Hiện căn cứ al‑Nukhaib được cho là đã ngừng hoạt động, trong khi tình trạng của căn cứ thứ hai vẫn chưa rõ.

Trong khi đó, gia đình người chăn cừu Awad al‑Shammari cho biết họ vẫn chưa nhận được câu trả lời thỏa đáng từ chính quyền Iraq về cái chết của anh. Gia đình đã công bố các bức ảnh cho thấy thi thể nạn nhân bị cháy đen cùng chiếc xe bán tải bị phá hủy hoàn toàn giữa sa mạc.

Người thân của al‑Shammari cho biết họ muốn chính phủ Iraq mở cuộc điều tra đầy đủ về vụ việc, đồng thời làm rõ lý do vì sao một công dân Iraq lại bị sát hại ngay trên lãnh thổ nước mình.

Vụ việc hiện tiếp tục gây tranh cãi tại Iraq, không chỉ vì sự tồn tại của các tiền đồn bí mật Israel, mà còn vì những nghi vấn liên quan tới vai trò của Mỹ, năng lực kiểm soát lãnh thổ của chính quyền Baghdad và nguy cơ Iraq tiếp tục trở thành chiến trường cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc khu vực.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc (Theo New York Times)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/new-york-times-phat-hienhai-tien-don-bi-mat-cua-israel-tren-sa-mac-iraq-20260518090110753.htm