Nhiều chương trình phát triển dài hạn dự kiến bước vào các giai đoạn thử nghiệm then chốt hoặc chính thức được đưa vào biên chế, trong khi một số dự án khác sẽ xuất hiện với cấu hình cải tiến, phản ánh những bài học rút ra từ thực tiễn chiến trường gần đây.
Hệ thống tên lửa Oreshnik của Nga xuất hiện trong một cuộc tập trận tại Belarus. Ảnh: AP
Những chương trình đó phản ánh ưu tiên nhất quán của Nga đối với việc gia tăng khả năng sống sót trên chiến trường, mức độ tự động hóa ngày càng cao và khai thác các lợi thế bất đối xứng, đồng thời cho thấy nỗ lực rút ngắn thời gian đưa các giải pháp công nghệ mới vào ứng dụng thực tế.
Các loại khí tài quân sự xuất hiện trong năm 2026 được xem là sự các nâng cấp có tính thực tiễn cao, được thiết kế để phục vụ trực tiếp nhu cầu tác chiến của các lực lượng chiến lược, hải quân, không quân và lục quân Nga.
Máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm: Su-75 Checkmate
Chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của tiêm kích Su-75 Checkmate - mẫu máy bay chiến đấu siêu thanh một chỗ ngồi, một động cơ thuộc thế hệ thứ năm dự kiến sẽ được thực hiện vào năm 2026. Nguyên mẫu của dòng máy bay này lần đầu ra mắt công chúng tại Triển lãm Hàng không MAKS vào tháng 8/2021. Hiện nay, sau khi hoàn tất giai đoạn chế tạo, Su-75 đang được chuẩn bị cho các thử nghiệm bay.
Theo thiết kế, Su-75 hướng tới thị trường xuất khẩu với tiềm năng đáng kể, đồng thời được kỳ vọng trở thành một phần quan trọng trong lực lượng máy bay chiến đấu tiền tuyến của Không quân Nga. Dòng máy bay này được định vị để thay thế các tiêm kích MiG-29 đã phục vụ trong thời gian dài. Trên thị trường quốc tế, Su-75 sẽ cạnh tranh trực tiếp với các máy bay chiến đấu thế hệ 4++ hiện đại, như F-16 và các mẫu tương đương.
Su-75 được phát triển với các đặc tính chủ chốt gồm khả năng tàng hình, tính cơ động cao và năng lực bay siêu thanh. Thiết kế đa nhiệm cho phép máy bay thực hiện cả nhiệm vụ không chiến lẫn tấn công mặt đất. Đáng chú ý, đây sẽ là máy bay chiến đấu phản lực một động cơ đầu tiên do Nga chế tạo trong giai đoạn hậu Liên Xô. Trước đó, các tiêm kích một động cơ như MiG-21 và MiG-23 – được phát triển dưới thời Liên Xô – từng đóng vai trò trụ cột trong lực lượng không quân tiền tuyến trong nhiều thập niên.
Răn đe chiến lược dưới nước: Tàu ngầm thuộc Dự án 09851 Khabarovsk
Tàu ngầm hạt nhân Khabarovsk, thuộc Dự án 09851, do Tập đoàn Sevmash chế tạo tại Severodvinsk, dự kiến sẽ bước vào giai đoạn thử nghiệm trên biển trong năm 2026.
Không giống các tàu ngầm tấn công thông thường, Khabarovsk được thiết kế để đảm nhiệm vai trò là phương tiện chủ lực mang theo các phương tiện không người lái dưới nước chạy bằng năng lượng hạt nhân chẳng hạn như ngư lôi hạt nhân tự hành Poseidon, hiện đang trong quá trình thử nghiệm.
Trong giai đoạn hiện nay, tàu ngầm Belgorod được sử dụng cho các hoạt động thử nghiệm này, song về lâu dài, Khabarovsk sẽ trở thành nền tảng triển khai chính. Theo thiết kế, tàu Khabarovsk được trang bị sáu bệ phóng dành cho UUV Poseidon ở phần mũi, đồng thời vẫn có khả năng mang thêm vũ khí để tăng khả năng tự vệ.
Về mặt kỹ thuật, Khabarovsk kế thừa nhiều giải pháp công nghệ đã được phát triển cho một tàu ngầm chiến lược khác của Nga là Dự án Borei-A. Cách tiếp cận này được đánh giá là giúp giảm thiểu rủi ro kỹ thuật, bảo đảm tiến độ hoàn thiện, tiến tới thử nghiệm và đưa tàu vào biên chế chính thức của Hải quân Nga.
Tên lửa đạn đạo liên lục địa thế hệ tiếp theo: Hướng tới thay thế Topol-M
Trong thời gian tới, Nga được cho là sẽ tiến hành các vụ phóng thử nghiệm đối với một loại tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) nhiên liệu rắn mới. Giai đoạn 2026–2027 được xem là mốc thời gian hợp lý để các hệ thống này từng bước thay thế dòng tên lửa Topol-M, vốn được triển khai từ cuối những năm 1990. Cả hai biến thể phóng từ hầm chứa cố định và phóng từ bệ di động nhiều khả năng sẽ được đưa vào chương trình thử nghiệm.
Dù các thông số kỹ thuật cụ thể chưa được công bố, nhiều đánh giá cho rằng thế hệ ICBM mới của Nga sẽ ứng dụng công nghệ nhiên liệu rắn tiên tiến hơn, qua đó nâng cao độ tin cậy và khả năng sẵn sàng chiến đấu. Đáng chú ý, tên lửa có thể được trang bị đầu đạn siêu thanh có khả năng dẫn đường, thay vì đầu đạn đạn đạo truyền thống.
Sarmat – vũ khí chủ lực của lực lượng hạt nhân Nga
Tên lửa đạn đạo liên lục địa Sarmat, sử dụng nhiên liệu lỏng hạng nặng, được cho là đang tiến gần tới giai đoạn cuối của chương trình thử nghiệm bay. Sau khi hoàn tất các bước đánh giá cần thiết, Nga dự kiến chính thức đưa hệ thống này vào biên chế và triển khai tại Sư đoàn Tên lửa Chiến lược Nga đóng ở Uzhur. Khi đó, Sarmat sẽ thay thế dòng ICBM Voevoda được phát triển từ cuối những năm 1980.
Về mặt năng lượng và tải trọng, Sarmat được đánh giá vượt trội so với tên lửa Voevoda cũng như hầu hết các ICBM hiện có trên thế giới. Tên lửa có khả năng mang nhiều cấu hình đầu đạn khác nhau, trong đó có khoảng 10 đến14 đầu đạn đạn đạo thông thường hoặc một số đầu đạn lượn siêu thanh thuộc lớp Product 4202, vốn được sử dụng trong tổ hợp Avangard. Với các đặc tính này, Sarmat được xem là vũ khí chủ lực của lực lượng răn đe hạt nhân chiến lược của Nga trong giai đoạn tới.
Vũ khí siêu thanh trên biển: Zircon và hạm đội Yasen-M
Tên lửa đạn đạo phóng từ máy bay Zircon đã chứng minh được hiệu quả trong chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine. Nga được cho là đang nỗ lực hiện đại hóa và gia tăng sản lượng tên lửa này vào năm 2026.
Tên lửa sẽ được trang bị cho tàu ngầm hạt nhân K-572 Perm thuộc dự án Yasen-M 885M, hiện đang trải qua các cuộc thử nghiệm và dự kiến sẽ đi vào hoạt động năm 2026. Tàu ngầm này sẽ là nền tảng hoạt động đầu tiên mang biến thể phóng dưới nước của tên lửa Zircon. Tất cả các tàu ngầm lớp Yasen-M hiện đang được đóng cũng sẽ được trang bị những tên lửa này, nhằm gia tăng đáng kể khả năng chống hạm và chống máy bay của Hải quân Nga.
Tàu tuần dương Admiral Nakhimov: Khôi phục sức mạnh chiến đấu mặt nước
Năm 2026, tàu tuần dương tên lửa chạy bằng năng lượng hạt nhân hạng nặng Admiral Nakhimov sẽ tiếp tục các cuộc thử nghiệm trên biển. Chúng được cho là sẽ thể hiện khả năng phóng tên lửa siêu thanh Zircon cùng với các hệ thống vũ khí khác.
Khi đi vào hoạt động đầy đủ, tàu Admiral Nakhimov sẽ trở thành chiến hạm mạnh nhất trong Hải quân Nga và là một trong những tàu chiến mặt nước được trang bị vũ khí mạnh nhất thế giới.
Phòng không và phòng thủ tên lửa chiến lược: S-500 Prometheus
Nga dự kiến tiếp tục triển khai hệ thống phòng không – phòng thủ tên lửa chiến lược S-500 Prometheus trong thời gian tới. Đây hiện được xem là hệ thống chống tên lửa đạn đạo tiên tiến nhất của Nga, với năng lực đối phó với nhiều loại mối đe dọa tên lửa đạn đạo khác nhau.
Theo kế hoạch, các tổ hợp S-500 sẽ được bố trí tại những khu vực có mức độ rủi ro cao, cũng như xung quanh các mục tiêu chiến lược trọng yếu cần được bảo vệ ở cấp độ cao trước các đòn tấn công đường không và các mối đe dọa từ không gian.
UAV đánh chặn FPV và hệ thống trí tuệ nhân tạo
Song song với các hệ thống phòng không tầm xa, Nga đang phát triển nhiều loại máy bay không người lái đánh chặn dành cho Lực lượng Lục quân. Các nền tảng này được thiết kế nhằm đối phó với máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) của đối phương, vốn đang được sử dụng rộng rãi dọc theo tuyến đầu.
Việc tích hợp trí tuệ nhân tạo vào hệ thống điều khiển của UAV đánh chặn được kỳ vọng sẽ nâng cao khả năng phát hiện, bám bắt và tiêu diệt các mục tiêu bay nhỏ, tốc độ cao như UAV cảm tử. Đáng chú ý, chi phí triển khai giải pháp này được đánh giá thấp hơn đáng kể so với việc sử dụng tên lửa phòng không truyền thống. Theo các chuyên gia, thách thức này có thể được giải quyết thông qua việc áp dụng các hệ thống kỹ thuật số tiên tiến và mở rộng sản xuất hàng loạt UAV, qua đó tạo ra một lớp phòng thủ hiệu quả và kinh tế hơn trước mối đe dọa từ máy bay không người lái.
Tổng thể, năm 2026 được xem là một giai đoạn mang tính bước ngoặt trong quá trình chuyển đổi của tổ hợp công nghiệp – quân sự Nga, khi các nỗ lực hiện đại hóa ngày càng gắn chặt với yêu cầu sẵn sàng chiến đấu. Trong bối cảnh đó, mỗi hệ thống mới được đưa vào phát triển hoặc triển khai đều góp phần định hình một thế trận phòng thủ được tổ chức chặt chẽ hơn, bền vững hơn và có hiệu quả cao hơn.
Hồng Anh/VOV.VN (Tổng hợp)