Phân tích từ các mảnh vỡ thu thập được sau các cuộc tấn công vào Ukraine cho thấy tên lửa Oreshnik của Nga không hoàn toàn là một bước đột phá công nghệ mới như các tuyên bố trước đó. Thay vào đó, hệ thống này dường như là sự kết hợp giữa các giải pháp kỹ thuật từ thời Liên Xô và các linh kiện hiện đại hơn được sản xuất từ năm 2018.
Công nghệ cũ bên trong vũ khí hiện đại
Các chuyên gia kỹ thuật Ukraine sau khi kiểm tra mảnh vỡ từ quả tên lửa tấn công Dnipro vào tháng 11 năm 2024 đã phát hiện những chi tiết gây bất ngờ. Đáng chú ý nhất là hệ thống dẫn đường quán tính của Oreshnik vẫn sử dụng loại con quay hồi chuyển có thiết kế tương tự như thời kỳ đầu của kỷ nguyên chinh phục không gian. Một chuyên gia mô tả thiết bị này giống với loại mà Yuri Gagarin từng sử dụng, cho thấy sự kế thừa trực tiếp từ các nền tảng kỹ thuật cũ.
Con quay hồi chuyển được phát hiện trong tên lửa Oreshnik.
Bên cạnh đó, các bảng điều khiển trong tên lửa còn chứa các bóng chân không (ống chân không) từ thời Liên Xô. Trong kỹ thuật quân sự, các bóng chân không thường được sử dụng làm bộ cộng hưởng tần số cao hoặc khóa tốc độ cao do khả năng chịu đựng tốt trong môi trường khắc nghiệt và khả năng kháng xung điện từ (EMP). Tuy nhiên, sự xuất hiện của chúng trên một vũ khí được quảng bá là "đột phá" đã đặt ra nhiều nghi vấn về mức độ hiện đại hóa thực sự của hệ thống này.
Nguồn gốc linh kiện và cấu trúc đầu đạn
Dựa trên các ký hiệu in trên linh kiện, một số bộ phận quan trọng của tên lửa được xác định sản xuất vào đầu năm 2018. Điều này củng cố giả thuyết rằng Oreshnik có thể được phát triển dựa trên các dự án tên lửa trước đó của Nga hoặc tận dụng kho dự trữ linh kiện sẵn có từ các chương trình vũ khí cũ.
Một bộ phận sản xuất năm 2018 đã được tìm thấy trong phần còn lại của tên lửa Oreshnik.
Về cơ chế tấn công, cấu trúc đầu đạn của Oreshnik đã được làm rõ thông qua các bộ phận tách đầu đạn độc lập. Hệ thống này bao gồm 6 khối thành phần phụ, mỗi khối lại chứa 6 phần nhỏ hơn, tạo ra tổng cộng 36 phần tử tấn công. Đây là cơ chế đặc trưng của các loại tên lửa đạn đạo có khả năng mang nhiều đầu đạn độc lập (MIRV).
Khối lắp ráp đầu đạn đã được tìm thấy trong mảnh vỡ tên lửa Oreshnik.
Thách thức về độ chính xác và vận tốc siêu thanh
Dù được cho là đạt vận tốc cuối quỹ đạo vượt quá Mach 11 (khoảng 3.740 m/s), hiệu quả thực tế của Oreshnik vẫn đang là chủ đề tranh luận. Trong cuộc tấn công tại ngoại ô Lviv đêm ngày 9 tháng 1 năm 2026, các dữ liệu hình ảnh cho thấy chỉ có một số ít nhóm phần tử tấn công chạm đất, thay vì toàn bộ 36 phần tử như thiết kế. Khoảng cách giữa các điểm va chạm cũng rất lớn, cho thấy sai số đáng kể.
Các chuyên gia cho rằng vận tốc cực cao tạo ra áp lực cực lớn lên lớp vỏ bảo vệ khi tái nhập khí quyển. Nếu vật liệu không chịu được nhiệt độ và áp suất, đầu đạn có thể bị phá hủy hoặc chệch hướng trước khi tiếp cận mục tiêu. Đặc biệt, với loại đầu đạn động năng không chứa thuốc nổ, sức công phá hoàn toàn phụ thuộc vào vận tốc và khối lượng tại điểm va chạm.
Hố hình thành do tác động của một quả đạn xuyên giáp nặng 140 kg với tốc độ 4,650 mét/giây.
Nhà nghiên cứu Andriy Tarasenko dẫn chứng một thí nghiệm của Trung Quốc tại sa mạc Gobi để so sánh sức mạnh này: một thanh vonfram nặng 140 kg bay với vận tốc 4.650 m/s tạo ra miệng hố sâu 3 m và đường kính 4 m. So với tuyên bố của Nga, hiệu quả thực tế của đầu đạn Oreshnik có thể đã bị phóng đại.
Định danh kỹ thuật
Theo Cục Tình báo Bộ Quốc phòng Ukraine, tên lửa Oreshnik thực chất là một tổ hợp có tên mã là Kedr. Hệ thống này được phát triển dựa trên nền tảng của tên lửa đạn đạo tầm trung RS-26 Rubezh. Việc sử dụng tên gọi mới có thể nhằm mục đích tạo ra ấn tượng về một dòng vũ khí hoàn toàn mới trong chiến lược truyền thông quân sự.
Tuệ Nhân