Nga cải hoán tên lửa không đối không trên tiêm kích thành vũ khí phòng không mặt đất

6 giờ trướcBài gốc

Trong bối cảnh chiến sự tại Ukraine tiếp tục tiêu hao mạnh kho đạn phòng không truyền thống, Nga đang đẩy mạnh giải pháp cải hoán các tên lửa không đối không từ máy bay tiêm kích thành vũ khí phòng không phóng từ mặt đất.

Điểm đáng chú ý là các loại đạn vốn được thiết kế để tiêu diệt mục tiêu trên không ở tốc độ cao nay được tích hợp lên bệ phóng dã chiến hoặc xe cơ động, tạo thành một lớp đánh chặn giá rẻ và triển khai nhanh.

Theo các hình ảnh được công bố gần đây, loại tên lửa được sử dụng nhiều khả năng là tên lửa không đối không tầm trung dẫn đường radar chủ động R-77, cùng một số biến thể hồng ngoại tầm ngắn như R-73.

Đây vốn là các loại đạn trang bị phổ biến trên tiêm kích đa năng Su-30SM, Su-35S và tiêm kích đánh chặn MiG-31BM.

Khi chuyển sang cấu hình phóng từ mặt đất, chúng được kết nối với radar cảnh giới hoặc khí tài quang điện riêng để bù cho việc không còn phụ thuộc radar điều khiển hỏa lực trên máy bay.

Xu hướng này xuất hiện rõ hơn sau giai đoạn Nga phải đối mặt các đợt tập kích UAV tầm xa và tên lửa hành trình với tần suất lớn vào các khu vực hậu phương.

Nhu cầu lấp đầy khoảng trống giữa các tổ hợp phòng không tầm xa như S-400 Triumf và các pháo phòng không tầm gần đã buộc Moscow phải tìm giải pháp tận dụng nguồn tên lửa sẵn có trong kho.

Xét về kỹ thuật, tên lửa R-77 là đạn không đối không dài khoảng 3,7m, nặng gần 190kg, đầu dò radar chủ động và tầm bắn trên không khoảng 80km tùy biến thể.

Khi phóng từ mặt đất, tầm bắn thực tế sẽ giảm do không còn lợi thế độ cao và tốc độ ban đầu từ máy bay mang phóng, nhưng vẫn đủ hiệu quả để đánh chặn UAV cỡ lớn, trực thăng hoặc tên lửa hành trình bay thấp trong cự ly trung bình.

Trong khi đó, R-73 với đầu dò hồng ngoại có ưu thế khóa bắt mục tiêu có tín hiệu nhiệt rõ, đặc biệt hữu ích trước UAV động cơ piston hoặc trực thăng.

Điểm then chốt về chiến lược nằm ở hiệu quả chi phí và tốc độ bổ sung lực lượng. Thay vì sử dụng các đạn tên lửa phòng không chuyên dụng đắt đỏ cho mọi mục tiêu, Nga có thể dùng kho tên lửa không chiến lớn vốn đã sản xuất hàng chục năm.

Điều này giúp tạo thêm nhiều điểm phòng không cơ động bảo vệ sân bay, kho đạn, sở chỉ huy hoặc các khu vực công nghiệp trọng yếu.

Mô hình này thực tế không hoàn toàn mới. Trước đây, cả Liên Xô lẫn một số nước phương Tây từng thử nghiệm đưa tên lửa không đối không lên bệ phóng mặt đất.

Tuy nhiên, trong chiến trường hiện đại, khi UAV cảm tử và tên lửa hành trình giá rẻ xuất hiện với số lượng lớn, giải pháp này trở nên thực dụng hơn bao giờ hết.

Ở góc độ tác chiến, việc cải hoán như vậy cũng cho thấy Nga đang ưu tiên xây dựng mạng lưới phòng không phân tầng dày đặc hơn, trong đó các tên lửa không chiến chuyển đổi đóng vai trò lớp đánh chặn trung gian.

Chúng không thay thế hoàn toàn các tổ hợp phòng không chuyên dụng, nhưng có thể giảm tải đáng kể cho những hệ thống đắt tiền hơn như Buk-M3 hay S-350 Vityaz khi phải đối phó các mục tiêu bay chậm, tiết diện phản xạ radar nhỏ.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/nga-cai-hoan-ten-lua-khong-doi-khong-tren-tiem-kich-thanh-vu-khi-phong-khong-mat-dat-post645771.antd