Trong nỗ lực nâng cao năng lực phòng thủ và hiệu suất chiến đấu cho các hệ thống phòng không, Belarus dự kiến cung cấp cho Nga 18 khung gầm xe tải đặc chủng MZKT-7930-312 trong năm 2024. Đây là sản phẩm do Nhà máy Minsk (MZKT) chế tạo, được thiết kế riêng để tích hợp vào các tổ hợp tên lửa và pháo phòng không Pantsir-S1 cải tiến.
Thông tin về hợp đồng cung cấp này được các nhà quan sát quân sự phát hiện thông qua cuộc điều tra của Dự án BelPol. Đáng chú ý, các dấu hiệu thực tế cho thấy quá trình chuyển giao có thể đã hoàn tất. Một tổ hợp Pantsir-S1 bị hư hại ghi nhận tại Mariupol gần đây được xác định lắp đặt trên khung gầm này. Ban đầu, do sự thay đổi về thiết kế cabin, phương tiện đã bị nhầm lẫn với khung gầm BAZ của Nga.
Đặc điểm kỹ thuật và cải tiến trên khung gầm MZKT
Dựa trên tài liệu kỹ thuật của dòng xe tải việt dã MZKT-7930-415 đi kèm đơn đặt hàng, biến thể mới sở hữu những khác biệt rõ rệt về hình thái so với dòng MZKT-7930 cơ sở. Thay đổi quan trọng nhất nằm ở hệ thống cabin bọc thép được tối ưu hóa cho khả năng bảo vệ tổ lái. Kính chắn gió của xe hiện được chia thành hai phần thay vì ba phần như các phiên bản cũ, giúp tăng cường cấu trúc bảo vệ và khả năng quan sát cho người điều khiển.
Tài liệu kỹ thuật cho tổ hợp phòng không Pantsir trên khung gầm MZKT.
Mặc dù có sự khác biệt về mã hiệu giữa MZKT-7930-312 và MZKT-7930-415 trong các văn bản, giới chuyên gia nhận định đây là cùng một đơn hàng. Việc thay đổi chỉ số có thể xuất phát từ quá trình cải tiến kỹ thuật theo yêu cầu cụ thể từ phía Nga trong giai đoạn sản xuất thực tế.
Module chiến đấu 72V6 và tiêu chuẩn nội địa Nga
Tài liệu kỹ thuật xác nhận module chiến đấu (BM) mang mã hiệu 72V6.00.00.000-08 đã được tích hợp thành công vào khung gầm MZKT. Việc sử dụng mã định danh 72V6 là minh chứng cho thấy đây là phiên bản Pantsir-S1 cải tiến dành riêng cho Quân đội Nga. Đây không phải là phiên bản xuất khẩu cắt giảm tính năng, cũng không phải biến thể hiện đại hóa Pantsir-S2 mới nhất.
Tài liệu về việc cung cấp và thử nghiệm khung gầm MZKT cho tổ hợp Pantsir-S1.
Việc tích hợp này đánh dấu sự trở lại của ý tưởng sử dụng khung gầm Belarus vốn đã được xem xét từ những năm 1990. Trước đây, Nga từng cân nhắc nhiều phương án từ xe bánh xích GM352-M1E, xe bánh lốp MAN của Đức cho đến các dòng nội địa như KamAZ-6350. Tuy nhiên, các biến thể xuất khẩu như cho UAE sau đó chủ yếu sử dụng khung gầm MAN-SX45 dựa trên hợp đồng trị giá 734 triệu USD ký năm 2000.
Hệ thống Pantsir trên khung gầm xe MAN dành cho UAE.
Lý do Nga ưu tiên khung gầm từ Belarus
Mặc dù Quân đội Nga đã vận hành phổ biến Pantsir-S1 trên khung gầm KamAZ-6560 từ cuối năm 2012, thực tế tác chiến đã bộc lộ một số hạn chế kỹ thuật. Cụ thể, dòng KamAZ thường có hiệu suất vượt địa hình không ổn định và trọng tâm xe cao trong khi chiều rộng cơ sở hẹp, dẫn đến nguy cơ lật xe khi di chuyển ở tốc độ cao hoặc trên địa hình phức tạp.
Mô hình hệ thống phòng không Pantsir-S1 trên khung gầm MZKT-7930 tại triển lãm hàng không MAKS-2009.
Việc quay lại sử dụng khung gầm MZKT-7930-312 được xem là giải pháp khắc phục triệt để các nhược điểm này. Khung gầm của Belarus cung cấp nền tảng vững chắc hơn, khả năng chịu tải cao và độ bám đường tốt hơn cho module chiến đấu nặng nề của Pantsir. Động thái này cũng củng cố sự phụ thuộc lẫn nhau trong chuỗi cung ứng quốc phòng giữa Nga và Belarus trong bối cảnh nhu cầu vũ khí đang tăng cao.
Tuệ Nhân