Đô đốc Nakhimov là tàu tuần dương tên lửa hạt nhân hạng nặng của Nga, chuẩn bị trở lại hoạt động sau gần ba thập kỷ đại tu. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong năng lực tác chiến đại dương của Hải quân Nga, đồng thời thúc đẩy giới chức quân sự Mỹ tái xem xét chiến lược phát triển tàu mặt nước chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Sức mạnh của pháo đài nổi Đô đốc Nakhimov
Sau hành trình sửa chữa kéo dài từ năm 1997 tại xưởng đóng tàu Severodvinsk, tàu tuần dương Đô đốc Nakhimov dự kiến sẽ chính thức vươn khơi trong nửa cuối năm nay. Dự án đại tu này đã tiêu tốn của ngân sách quốc phòng Nga hơn 200 tỷ rúp, biến con tàu thành một pháo đài nổi với tầm hoạt động không giới hạn.
Với lượng giãn nước lên tới 25.860 tấn, tương đương một tàu sân bay hạng nhẹ, Đô đốc Nakhimov sở hữu hệ thống hỏa lực cực kỳ mạnh mẽ. Con tàu được trang bị 172 ống phóng tên lửa thẳng đứng, trong đó có 96 ống dành riêng cho hệ thống phòng không S-300FM, sử dụng đạn tên lửa đánh chặn tầm xa 48N6 có khả năng tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách 200 km với vận tốc Mach 5,6.
Dự án đại tu tàu Đô đốc Nakhimov đã ngốn của ngân sách quốc phòng Nga hơn 200 tỷ rúp.
Bên cạnh đó, 80 ống phóng đa năng còn lại cho phép khai hỏa các dòng tên lửa chính xác cao như Kalibr, Oniks và đặc biệt là tên lửa siêu vượt âm Zircon. Cấu hình này giúp con tàu có khả năng chế áp hiệu quả các mục tiêu cả trên biển và trên đất liền.
Tham vọng lớp Trump và siêu thiết giáp hạm USS Defiant
Sự tái xuất của Đô đốc Nakhimov diễn ra đúng thời điểm Mỹ đang nỗ lực hồi sinh các tàu chiến mặt nước chạy bằng năng lượng hạt nhân. Kế hoạch của Tổng thống Donald Trump nhằm xây dựng Hạm đội Vàng đã đặt trọng tâm vào việc chế tạo các dòng thiết giáp hạm hạt nhân hoàn toàn mới, thay vì chỉ dừng lại ở việc tái biên chế các tàu lớp Iowa cũ kỹ.
Dự án đầy tham vọng này mang tên lớp Trump, với chiếc đầu tiên dự kiến mang tên USS Defiant. Theo thiết kế, USS Defiant có lượng giãn nước đầy tải khoảng 35.000 tấn, lớn hơn gấp rưỡi so với Đô đốc Nakhimov. Tuy nhiên, mức giá thô dự kiến lên tới 17 tỷ USD đã gây ra nhiều tranh cãi nảy lửa, vượt xa chi phí 13 tỷ USD của siêu tàu sân bay lớp Gerald R. Ford.
Đầu năm 2026, Washington thông báo kế hoạch chế tạo dòng thiết giáp hạm hoàn toàn mới dựa trên nền tảng công nghệ tối tân.
Thách thức hậu cần và rủi ro chính trị
Đô đốc Daryl Caudle, Tư lệnh Hành quân Hải quân Mỹ, thừa nhận việc từ bỏ tàu mặt nước hạt nhân trong quá khứ là một sai lầm lịch sử. Ông nhấn mạnh rằng các tàu hạt nhân sẽ cung cấp năng lực tự chủ và lá chắn phòng không bền bỉ hơn cho các cụm tác chiến tàu sân bay, đặc biệt là tại các khu vực nóng như Vịnh Ba Tư.
Mặc dù vậy, dự án USS Defiant đối mặt với nhiều rào cản thực tế:
Năng lực sản xuất: Nhà máy Newport News Shipbuilding tại Virginia là đơn vị duy nhất đủ khả năng thực hiện nhưng đang quá tải với các đơn hàng tàu sân bay và tàu ngầm hạt nhân.
Thời gian: Theo kế hoạch, tàu sớm nhất chỉ có thể hạ thủy vào năm 2036, thời điểm mà bối cảnh chính trị tại Nhà Trắng có thể đã thay đổi hoàn toàn.
Chi phí: Khoản ngân sách khổng lồ cho một dự án mang đậm dấu ấn cá nhân có thể bị các chính quyền kế nhiệm xem xét lại.
Hiện tại, Nga đang nắm giữ lợi thế khi sở hữu tàu chiến mặt nước hạt nhân tấn công mạnh mẽ duy nhất đang hoạt động. Cuộc rượt đuổi công nghệ của Mỹ với dự án lớp Trump vẫn còn là một canh bạc dài hơi và đầy rủi ro.
Tuệ Nhân