Trong một buổi lễ tại sân bay của Trường Huấn luyện Bay Meiktila thuộc Không quân Myanmar (gần Mandalay), 4 chiến đấu cơ mới đã chính thức được biên chế vào Không quân Myanmar.
Đó là 2 tiêm kích Su-30SME do Nga sản xuất (mang số hiệu đuôi 1901 và 1902) cùng 2 máy bay huấn luyện chiến đấu K-8W do Trung Quốc sản xuất (mang số hiệu đuôi là 3939 và 3940).
Thống tướng Min Aung Hlaing - Chủ tịch Ủy ban An ninh và Hòa bình Quốc gia kiêm Tổng Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Myanmar, đã tham dự buổi lễ.
Không quân Myanmar đã hoàn tất việc nhận 6 máy bay chiến đấu Su-30SME do Nhà máy Hàng không Irkutsk thuộc Tập đoàn Chế tạo Máy bay Thống nhất (UAC - trực thuộc Tập đoàn Công nghệ Nhà nước Rostec) sản xuất.
Su-30SME được chế tạo theo hợp đồng ký kết giữa chính phủ Myanmar và Rosoboronexport trong chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Nga lúc bấy giờ là ông Sergei Shoigu tới Myanmar vào tháng 1/2018.
Nguồn tin không chính thức của Nga cho biết giá trị hợp đồng là 400 triệu USD, không bao gồm chi phí vũ khí, được tài trợ bằng khoản vay của Nga, và dường như việc đàm phán các điều khoản của thương vụ đã dẫn đến sự chậm trễ trong quá trình thực hiện.
Chiếc Su-30SME đầu tiên sản xuất cho Myanmar đã được trình diễn cho Tướng Min Aung Hlaing trong chuyến thăm Nhà máy Hàng không Irkutsk vào tháng 4/2019. Chiếc tiêm kích thứ hai dường như đã sẵn sàng cùng thời điểm đó.
Tuy nhiên 2 chiếc Su-30SME đầu tiên được chế tạo theo hợp đồng này, mang số hiệu đuôi 1904 và 1905 chỉ được bàn giao cho phía Myanmar vào tháng 3/2022 và bắt đầu hoạt động từ các sân bay Naypyidaw và Meiktila vào đầu tháng 7/2022.
Lễ tiếp nhận chính thức đánh dấu việc đưa 2 chiếc máy bay Su-30SME đầu tiên này, mang số hiệu đuôi 1904 và 1905, vào biên chế Không quân Myanmar đã diễn ra tại sân bay Meiktila vào ngày 15/12/2022.
Đầu tháng 9/2022, Tướng Min Aung Hlaing một lần nữa đến thăm Nhà máy Hàng không Irkutsk, nơi ông kiểm tra việc sản xuất máy bay Su-30SME cho Myanmar.
Tại một buổi lễ ở Sân bay Meiktila vào ngày 15/12/2023, 2 máy bay chiến đấu Su-30SME tiếp theo, mang số hiệu đuôi 1906 và 1907 đã được biên chế vào Không quân Myanmar.
Còn đối với 2 chiếc Su-30SME cuối cùng, việc giao hàng cho Myanmar đã được truyền thông Nga đưa tin vào đầu tháng 1/2025. Tuy nhiên các tiêm kích mang số hiệu đuôi 1901 và 1902 chỉ mới được biên chế vào Không quân Myanmar gần đây.
Như vậy, Myanmar trở thành khách hàng đầu tiên nhận được tiêm kích Su-30SME - phiên bản xuất khẩu của máy bay chiến đấu Su-30SM.
Hiện tại chưa rõ những chiếc K-8 Myanmar nhận từ Trung Quốc đóng vai trò gì, bởi để huấn luyện bay cho phi công điều khiển Su-30SME, Không quân Myanmar đã có sẵn dòng Yak-130 do Nga sản xuất, có lẽ đất nước này sẽ mua thêm JF-17 trong tương lai gần.
Việt Dũng