Quân đội Nga đang áp dụng phương pháp sơn các đường sọc rực rỡ lên phương tiện quân sự nhằm vô hiệu hóa khả năng nhận diện của trí tuệ nhân tạo trên các dòng drone từ phía Ukraine. Chiến thuật này được giới chuyên gia đánh giá là giải pháp tàng hình trực quan nhằm đối phó với các cuộc tập kích chính xác vào hệ thống hậu cần.
Cơ chế gây nhiễu thuật toán nhận diện mục tiêu
Các hình ảnh gần đây cho thấy xe tải quân sự Nga được phủ lớp sơn ngụy trang gây ảo giác khi di chuyển trên các tuyến cao tốc. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Ukraine đẩy mạnh sử dụng drone cảm tử tầm trung, bao gồm mẫu Hornet do Mỹ sản xuất, để tấn công mục tiêu ở khoảng cách lên tới 200 km tính từ đường tiền duyên.
Ông Geert De Cubber, chuyên gia tại Học viện Quân sự Bỉ, giải thích rằng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) quân sự được huấn luyện dựa trên hàng triệu hình ảnh mục tiêu rõ ràng về màu sắc, hình dáng và độ tương phản. Khi Nga sử dụng họa tiết sọc ngựa vằn không nằm trong cơ sở dữ liệu huấn luyện, bộ cảm biến của drone sẽ bị mất phương hướng và giảm hiệu suất phát hiện mục tiêu.
Cuộc đua cập nhật dữ liệu giữa hai bên
Chuyên gia Todd E. Humphreys từ Đại học Texas ở Austin nhận định, lớp sơn gây ảo giác đã đẩy phương tiện ra khỏi vùng dữ liệu chuẩn của AI. Dưới góc nhìn của máy tính, những chiếc xe này không còn mang đặc điểm của một mục tiêu quân sự thông thường mà nó từng được học.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng biện pháp này chỉ có tác dụng trong ngắn hạn. Khi phía Ukraine thu thập đủ hình ảnh về các xe tải có họa tiết mới để huấn luyện lại thuật toán, hiệu quả của lớp sơn sẽ giảm xuống. Điều này thúc đẩy Nga liên tục thay đổi kiểu dáng ngụy trang, từ dạng sọc sang dạng xoáy đen trắng để duy trì lợi thế.
Sự tiến hóa của các biện pháp che mắt khí tài
Đây không phải lần đầu tiên Nga sử dụng các mẹo thủ công để bảo vệ khí tài hiện đại. Trước đó, dàn chiến đấu cơ Nga từng được xếp lốp xe lên cánh để thay đổi cấu trúc hình học khi nhìn từ vệ tinh và drone. Bà Schuyler Moore, Giám đốc Công nghệ của Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, gọi đây là ví dụ điển hình về việc đánh lừa mô hình thị giác máy tính.
Ngoài việc sơn xe, Nga cũng triển khai các đường viền mô phỏng tàu ngầm và máy bay tại căn cứ để làm bẫy tên lửa đối phương. Những kỹ thuật đơn giản nhưng hiệu quả này đang chứng minh khả năng đối đầu trực diện với các hệ thống vũ khí công nghệ cao vốn phụ thuộc nặng nề vào nhận diện hình ảnh tự động.
Tuệ Nhân