Ngắm bắn trực tiếp qua nòng pháo-Kỳ tích người Anh hùng Điện Biên Phùng Văn Khầu

4 giờ trướcBài gốc

Người chiến sĩ nuôi quân và “cuốn sổ kế toán” bằng sỏi

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Phùng Văn Khầu (1929-2021) là người dân tộc Nùng, sinh ra và lớn lên tại xã Đức Hồng, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng trong một gia đình thuần nông. Ông mồ côi cả cha lẫn mẹ ngay từ khi còn nhỏ, phải đi ở đợ cho địa chủ. Tận mắt chứng kiến và trải qua cuộc đời nô lệ, bị thực dân đô hộ, áp bức, chính quyền quan tham bóc lột tàn bạo, Phùng Văn Khầu sớm có niềm tin và khao khát được đi theo cách mạng.

Năm 1946, khi mới 17 tuổi, Phùng Văn Khầu trốn khỏi nhà địa chủ, tình nguyện nhập ngũ và được biên chế vào Trung đoàn Pháo binh 675. Lý do xin vào pháo binh của ông rất giản dị: “Bộ binh có súng nhỏ bắn một phát chỉ được một thằng Pháp thôi, còn pháo binh bắn một phát nhưng diệt được nhiều thằng Pháp, đất nước sẽ mau hết giặc và sớm được giải phóng”.

Anh hùng lực lượng vũ trang Phùng Văn Khầu thời trẻ.

Do tuổi đời còn nhỏ, thể lực hạn chế, từ năm 1948 đến năm 1950, ông chưa được trực tiếp làm pháo thủ mà được giao nhiệm vụ quản lý bếp ăn và tiếp phẩm ở Đại đội 755, Tiểu đoàn 275, Trung đoàn 675. Tuy không biết chữ, nhưng Phùng Văn Khầu vẫn được cấp trên tin tưởng giao phụ trách công tác nuôi quân. Sau này, ông kể lại nỗi lo lắng lớn nhất khi đảm nhiệm công việc này là không biết ghi chép sổ sách, trong khi mỗi ngày phải đi chợ mua thực phẩm cho hơn 120 cán bộ, chiến sĩ. Số tiền chi tiêu ngày một nhiều, nguy cơ nhầm lẫn, sai sót luôn thường trực, khiến ông nhiều lần ăn không ngon, ngủ không yên.

Từ những trăn trở ấy, Phùng Văn Khầu đã sáng tạo ra cách làm độc đáo: Dùng những viên sỏi có kích cỡ khác nhau để quy ước mệnh giá tiền - sỏi to tượng trưng cho một đồng, sỏi vừa là năm hào, sỏi nhỏ là hai hào, một hào và năm xu. Sau này, để thuận tiện hơn, ông thay sỏi bằng các loại hạt ngô vàng, trắng, tím... nhặt được trong dân, dùng để phân biệt các khoản chi tiêu.

3 năm làm công tác hậu cần trong điều kiện không biết chữ, Phùng Văn Khầu vẫn bảo đảm chính xác, không thất thoát, còn tiết kiệm cho đơn vị hơn 300 đồng Đông Dương. Tháng 4-1950, ông được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba và vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Nhắc đến Phùng Văn Khầu, nhà văn Phùng Văn Khai từng nhận xét: “Quân đội ta không chỉ anh hùng, mà còn vô cùng độc đáo ở chỗ có những người chiến sĩ, dẫu rằng không biết chữ, vẫn biết cách tính toán hết sức sáng tạo để góp vào chiến công chung”.

Ngắm bắn qua nòng pháo, anh dũng đánh sập trận địa địch

Ngay trong năm 1950, ước mơ ra trận của Phùng Văn Khầu trở thành hiện thực khi ông được cử đi học pháo thủ. Dù không biết chữ, không sử dụng được máy ngắm, ông vẫn kiên trì rèn luyện, tự tìm cách ngắm bắn trực tiếp qua nòng pháo, ước lượng tầm và hướng bằng mắt thường.

Qua nhiều lần thử nghiệm và rút kinh nghiệm, ông nhanh chóng làm chủ kỹ thuật, trở thành pháo thủ giỏi. Kết thúc khóa huấn luyện, ông được phân công làm Khẩu đội phó kiêm pháo thủ số 2 thuộc Đại đội 755, Tiểu đoàn 275, Trung đoàn 675, Đại đoàn 351.

Trải qua nhiều chiến dịch lớn như Chiến dịch: Biên Giới, Trần Hưng Đạo, Hoàng Hoa Thám, Quang Trung, Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào... ông từng bước trưởng thành trong chiến đấu, rèn luyện bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng.

Tháng 3-1954, đơn vị nhận lệnh hành quân gấp lên Điện Biên Phủ. Ngày 19-3-1954, đơn vị hành quân với 7 xe ô tô, 3 khẩu sơn pháo, 90 viên đạn; quân số 42 người. Phùng Văn Khầu được đề bạt làm Khẩu đội trưởng. Ngày 30-3, trong đợt tiến công thứ hai, khẩu đội của ông được giao tiêu diệt 4 lô cốt trên Đồi E1 với 30 viên đạn. Trong điều kiện bắn ngắm trực tiếp ở cự ly gần, ông bình tĩnh hiệu chỉnh, từng phát đạn xuyên trúng lỗ châu mai. Chỉ với 22 viên, khẩu đội đã phá hủy toàn bộ mục tiêu, tiết kiệm 8 viên đạn, góp phần giúp Trung đoàn 209 đánh chiếm Đồi E1 sau gần một giờ chiến đấu.

Sau trận đánh, Phùng Văn Khầu được tặng Huy hiệu Bác Hồ và Huân chương Chiến công hạng Ba.

Khẩu sơn pháo của Khẩu đội trưởng Phùng Văn Khầu tham gia trận đánh trên Đồi E1. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam

Từ đầu tháng 4 đến cuối tháng 4-1954, Đại đội 755 liên tục bám trụ trên Đồi E1. Địch phản kích dữ dội, thương vong ngày càng lớn.

Đỉnh cao của chủ nghĩa anh hùng cách mạng được thể hiện trong trận đánh ngày 23-4-1954, khi ông gần như đơn độc bên khẩu sơn pháo 75 ly, trực tiếp tiêu diệt nhiều mục tiêu quan trọng của địch, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chi viện cho bộ binh. Hôm đó, Đại đội của Phùng Văn Khầu được lệnh tập kích trận địa pháo 105 ly của địch bên bờ sông Nậm Rốm, đang bắn dữ dội vào đội hình bộ binh ta tiến công cắt sân bay Mường Thanh. Khi quân ta mở lỗ châu mai chuẩn bị bắn, xe tăng địch phát hiện và tập trung hỏa lực bắn trúng khẩu đội 2 và 3, khiến hai khẩu pháo bị phá hỏng, 7 đồng chí hy sinh, 11 đồng chí bị thương.

Bị tổn thất nặng nề, khẩu đội 1 của ông chỉ còn lại 4 người. Sau đó, một đồng chí bị thương gãy tay, Phùng Văn Khầu cử đồng chí Chài dìu đồng chí bị thương ra phía sau. Chỉ còn hai người thay cho cả chín, Phùng Văn Khầu và Lý Văn Pao vẫn kiên quyết bám pháo, bắn hạ hai khẩu đại liên của địch. Phùng Văn Khầu lập tức lệnh Pao rút đi báo tin, còn mình một mình đảm nhiệm toàn bộ trận địa: Vừa ngắm bắn, nạp đạn, vừa quan sát, hiệu chỉnh và liên tiếp khai hỏa. 3 phát đạn dồn dập đã tiêu diệt khẩu pháo thứ ba.

Pao quay lại, báo tin Chài đã bị thương. Phùng Văn Khầu quả quyết: “Chúng ta là hai đảng viên, phải chiến đấu đến giọt máu cuối cùng. Địch còn một khẩu nữa thôi...”.

Địch dùng xe tăng bắn dồn dập vào trận địa. Sức ép khiến Phùng Văn Khầu ngất lịm, nhưng nhanh chóng tỉnh lại. Phát hiện địch đang kéo khẩu pháo thứ tư vào hầm, Phùng Văn Khầu lập tức lệnh Pao vào vị trí, rồi tự tay khai hỏa, bắn trúng và phá hủy khẩu pháo thứ tư. Trận này, Phùng Văn Khầu và Lý Văn Pao bắn 15 viên đạn, tiêu diệt được 4 khẩu pháo 105 ly và 2 khẩu đại liên của địch, tạo điều kiện quyết định cho quân ta tiếp tục tiến công.

Vợ chồng Anh hùng Phùng Văn Khầu bên khẩu sơn pháo đánh Đồi E1 - Ánh chụp ngày 16-5-2009.

Từ ngày 26-4 trở đi, trên Đồi E1 chỉ còn lại 3 người: Đại đội trưởng, Chính trị viên và Phùng Văn Khầu, cùng khẩu sơn pháo 75 ly tiếp tục chiến đấu. Trong hoàn cảnh cận kề sinh tử, họ vẫn kiên cường bám trụ, với niềm tin vào Đảng, vào Bác Hồ và tinh thần của người đảng viên, quyết không rời trận địa.

Trong hồi ký, Đại tá Phùng Văn Khầu viết: “Trong 36 ngày đêm chiến đấu trên đồi E1 trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Khẩu đội tôi đã chiến đấu dũng cảm, tiêu diệt 4 lô cốt, 5 khẩu pháo 105 ly, 6 khẩu đại liên, 1 kho đạn và nhiều sinh lực địch, hoàn thành nhiệm vụ chi viện cho bộ binh chiến đấu tiến công và phòng ngự thắng lợi. Tôi được tặng thưởng 3 Huân chương Chiến công (2 hạng Ba, 1 hạng Hai).”

Sau Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng, Phùng Văn Khầu vinh dự là một trong hai đồng chí được Đại đoàn Công pháo 351 cử lên Chiến khu cách mạng chúc thọ Bác Hồ. Ngày 31-8-1955, mới 26 năm tuổi đời, 5 năm tuổi Đảng, Phùng Văn Khầu được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Các Danh hiệu, tặng thưởng, Huân chương, Huy chương của Anh hùng Điện Biên Phùng Văn Khầu.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông là hình tượng tiêu biểu cho trí tuệ, ý chí và lòng yêu nước của bộ đội Việt Nam. Không biết chữ, không sử dụng được máy ngắm hiện đại, chỉ ngắm qua nòng pháo, nhưng ông đạt độ chính xác hiếm có: 22 phát bắn trúng 21 mục tiêu - một thành tích khiến cả đồng đội lẫn các sử gia Pháp sau này cũng khó lý giải bằng những công thức thuần túy.

Anh hùng lực lượng vũ trang Phùng Văn Khầu (1929-2021).

Phát huy tinh thần chiến sĩ pháo binh Điện Biên Phủ, Anh hùng Phùng Văn Khầu tiếp tục trải qua cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tham gia nhiều trận đánh lớn ở vùng Tà Cơn, Cồn Tiên, Dốc Miếu, Đường 9 - Khe Sanh, Hạ Lào, Quảng Trị, rồi đến Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân (1968). Từ một Binh nhì không biết chữ, Phùng Văn Khầu đã học hỏi, phấn đấu, trưởng thành, vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1955); trở thành Phó chính ủy Trung đoàn Pháo binh 675B tại mặt trận năm 39 tuổi (1968) và nghỉ hưu với quân hàm Đại tá.

Tài liệu tham khảo: "Anh hùng Điện Biên Phùng Văn Khầu suốt cuộc đời theo gương Bác"

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/anh-hung-luc-luong-vu-trang-nhan-dan/ngam-ban-truc-tiep-qua-nong-phao-ky-tich-nguoi-anh-hung-dien-bien-phung-van-khau-1025102