PV: Đến thời điểm này, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã chuẩn bị như thế nào để triển khai kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, dự kiến thực hiện từ 1/7/2026?
Ông Nguyễn Tô An: Mốc 1/7/2026 đó là hiệu lực của Quy chuẩn 99/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quy định về mức khí thải áp dụng đối với xe mô tô, xe gắn máy đang tham gia giao thông.
Còn việc triển khai thực hiện kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy thì sẽ phục thuộc vào lộ trình được quy định tại Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành trong thời gian sắp tới. Dự kiến việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy từ 1/7/2027.
Ảnh minh họa
Đối với công tác chuẩn bị cho việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy thì thời gian vừa qua, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã xúc tiến việc triển khai xây dựng phần mềm quản lý kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy với mục tiêu là triển khai thủ tục đăng ký kiểm định trực tuyến, dữ liệu kiểm định được quản lý, thực hiện theo thời gian thực, việc cấp giấy chứng nhận là chứng nhận điện tử, nhằm đảm bảo thuận lợi nhất có thể cho người dân và các cơ sở kiểm định khí thải, giảm ách tắc, đồng thời đảm bảo công tác quản lý nhà nước, hạn chế tiêu cực, gian lận trong hoạt động kiểm định khí thải.
Thứ hai, chúng tôi thực hiện rà soát hệ thống các cơ sở kiểm định để triển khai công tác phát triển các dây chuyền kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.
Thứ ba, chúng tôi xúc tiến, làm việc với các Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), Hiệp hội xe ô tô, xe máy, xe đạp Việt Nam (VAMOBA) để kêu gọi, hỗ trợ các hiệp hội trong việc triển khai các cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy được phát triển từ hệ thống cơ sở bảo hành, bảo dưỡng được ủy quyền của các nhà sản xuất xe mô tô, xe gắn máy thuộc các hiệp hội này.
Thứ tư, chúng tôi cũng đã và đang xúc tiến việc hỗ trợ các doanh nghiệp thành lập Hiệp hội Bảo dưỡng, sửa chữa xe cơ giới trong đó có các cơ sở Bảo dưỡng, sửa chữa xe mô tô, xe gắn máy để hỗ trợ việc triển khai công tác kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.
Ảnh minh họa
PV: Theo ông, khó khăn lớn nhất hiện nay trong quá trình chuẩn bị kiểm định khí thải xe máy là gì?
Ông Nguyễn Tô An: Khó khăn lớn nhất trong quá trình chuẩn bị kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy hiện nay là việc triển khai bắt đầu từ con số 0. Theo tính toán của Cục Đăng kiểm Việt Nam, để triển khai theo lộ trình của dự thảo Quyết định của Thủ tướng do Bộ Nông nghiệp và Môi trường soạn thảo thì cần phải có tổng cộng 5.000 dây chuyền kiểm định khí thải.
Riêng Hà Nội và TP.HCM, từ 1/7/2027 cần phải có khoảng 1.000 cơ sở kiểm định khí thải (Hà Nội khoảng 400 dây chuyền, TP.HCM khoảng 600 dây chuyền). Các cơ sở kiểm định xe cơ giới hiện nay là quá ít so với số lượng này, bên cạnh đó, dây chuyền kiểm định xe ô tô hiện tại cũng không phù hợp để kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, mà đối với các cơ sở này phải xây dựng khu vực riêng để kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy. Đi kèm theo đó là phải có số lượng lớn đăng kiểm viên kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy tương ứng với các thiết bị được trang bị.
PV: Với số lượng xe mô tô, xe máy đang lưu hành rất lớn, Cục Đăng kiểm Việt Nam đánh giá ra sao về nguy cơ quá tải tại các điểm kiểm định trong giai đoạn đầu áp dụng? Có kịch bản phân luồng, giãn tiến độ hay phân hóa hoạt động kiểm định hay không?
Ông Nguyễn Tô An: Hiện nay, theo số liệu thống kê thì có gần 70 triệu xe mô tô, xe gắn máy sử dụng động cơ đốt trong đã được đăng ký (trong đó số lượng xe đã đăng ký tại Hà Nội là gần 6 triệu xe, tại TP.HCM là gần 9 triệu xe).
Theo tính toán của Cục Đăng kiểm Việt Nam, đến thời điểm triển khai kiểm định khí thải tại Hà Nội, TP.HCM, nếu theo phương án Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất thì đến ngày 1/7/2027 cần phải có khoảng 1.000 dây chuyền kiểm định (Hà Nội là 400, TP.HCM là 600), trong khi tổng số cơ sở kiểm định xe cơ giới và cơ sở bảo hành bảo dưỡng có thể tham gia vào hoạt động kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy tối đa là khoảng 470 cơ sở (chỉ đáp ứng được 47% nhu cầu).
Ảnh minh họa
Để tránh việc quá tải hệ thống đăng kiểm, tránh gây ách tắc cho người dân, doanh nghiệp, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã báo cáo Bộ Xây dựng để kiến nghị với Bộ Nông nghiệp Môi trường xây dựng lộ trình kiểm định khí thải theo từng giai đoạn như sau:
Đối với các thành phố, trong giai đoạn đầu (1,5 năm đầu) chỉ tập trung vào xe có năm sản xuất trước 2008, đó là các đối tượng phát thải gây ô nhiễm lớn nhất. Giai đoạn 2 (2 năm tiếp theo) sẽ bao gồm các xe có năm sản xuất trước năm 2017. Giai đoạn 3: sau 3,5 năm từ khi bắt đầu triển khai mới thực hiện kiểm định khí thải toàn bộ các xe mô tô, xe gắn hoạt động trên địa bàn.
Đối với các địa phương còn lại: Giai đoạn đầu (1,5 năm đầu) chỉ tập trung vào xe có năm sản xuất trước 2017. Sau 1,5 năm từ khi bắt đầu triển khai mới thực hiện kiểm định khí thải toàn bộ các xe mô tô, xe gắn hoạt động trên địa bàn.
PV: Xin cảm ơn ông!
Quách Đồng/VOV-Giao thông