Ngành Hải quan thử nghiệm mô hình thông quan tập trung theo chuẩn quốc tế

15 phút trướcBài gốc

Cục Hải quan cho biết theo nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, mô hình thông quan tập trung (Centralized Clearance) đã được triển khai thành công tại Liên minh châu Âu (EU). Tại đó, doanh nghiệp có thể khai báo Hải quan tại một quốc gia thành viên, trong khi hàng hóa được kiểm tra tại một quốc gia khác. Học hỏi mô hình này, Cục Hải quan đã xây dựng Đề án thông quan tập trung từ tháng 9/2025. Sau quá trình đánh giá kỹ lưỡng về cơ sở pháp lý và điều kiện thực tiễn, Bộ Tài chính đã phê duyệt kế hoạch thí điểm tại Chi cục Hải quan khu vực III.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi làm việc với Chi cục Hải quan khu vực III về Đề án thí điểm thông quan tập trung.

Sau thời gian hoàn thiện Đề án, đánh giá cơ sở pháp lý và các điều kiện triển khai, Cục Hải quan đã báo cáo Bộ Tài chính và ban hành Kế hoạch triển khai thí điểm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III từ ngày 1/6/2026.

Để bảo đảm mô hình mới vận hành thông suốt, Cục Hải quan đã xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ, giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị chuyên môn.

Trong đó, Ban Nghiệp vụ thuế Hải quan phối hợp xây dựng hệ thống nghiệp vụ thuế, hướng dẫn thủ tục thuế xuất nhập khẩu và xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình thí điểm. Ban Pháp chế phụ trách hướng dẫn xử lý vi phạm hành chính và hỗ trợ tháo gỡ khó khăn liên quan đến công tác giám sát quản lý.

Ban Công nghệ thông tin và Thống kê Hải quan được giao điều chỉnh, cấu hình hệ thống CNTT, xây dựng chuẩn dữ liệu số hóa chứng từ, chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật và hỗ trợ xử lý sự cố nhằm bảo đảm quá trình thông quan diễn ra thông suốt, không gián đoạn.

Cục Hải quan sẽ triển khai thí điểm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung từ 1/6/2026.

Trong khi đó, Chi cục Kiểm tra sau thông quan và Chi cục Điều tra chống buôn lậu tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, phân tích rủi ro, theo dõi doanh nghiệp trọng điểm và kịp thời xử lý các trường hợp có dấu hiệu vi phạm trong hoạt động xuất nhập khẩu. Ban Tài vụ quản trị phối hợp chuẩn bị cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ triển khai thí điểm.

Cùng với đó, Cục Hải quan cũng sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan để hoàn thiện cơ cấu tổ chức và chức năng của Đội Thông quan tập trung thuộc Chi cục Hải quan khu vực III.

Đối với Chi cục Hải quan khu vực III - đơn vị chủ trì triển khai thí điểm, Cục Hải quan yêu cầu chủ động phối hợp với các đơn vị liên quan để bố trí nhân sự, địa điểm làm việc và các điều kiện cần thiết theo mô hình tổ chức mới, bảo đảm việc triển khai thông quan tập trung diễn ra hiệu quả và đúng tiến độ.

Theo quy định mới, Đội Thông quan sẽ trực tiếp thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh, quản lý thuế và các khoản thu khác theo mô hình thông quan tập trung. Đơn vị này có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng tại Kho bạc Nhà nước.

Ngoài nhiệm vụ thông quan, Đội Thông quan còn thực hiện quản lý rủi ro, xử lý vi phạm hành chính, hỗ trợ doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ hiện đại và phối hợp với các đơn vị liên quan nhằm bảo đảm hoạt động quản lý hải quan hiệu quả, minh bạch và đúng quy định pháp luật.

Từ năm 2014, thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đã được ngành Hải quan thực hiện chủ yếu trên hệ thống VNACCS/VCIS tại 100% Cục và Chi cục Hải quan theo mô hình tập trung cấp Tổng cục Hải quan (nay là Cục Hải quan) với hơn 99,65% doanh nghiệp XNK tham gia, xử lý 99% tờ khai xuất nhập khẩu với hiệu suất vận hành 24/7 ổn định, an ninh, an toàn và hiệu quả, giúp nâng cao năng lực quản lý nhà nước về hải quan, áp dụng phương thức quản lý hải quan hiện đại, góp phần hiện thực hóa mục tiêu hình thành cơ quan Hải quan Việt Nam hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả.

Việc triển khai Hệ thống VNACCS/VCIS cũng được đánh giá là điều kiện tiên quyết, là đòn bẩy để ngành Hải quan hoàn thành mục tiêu về cải cách thủ tục hành chính, tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong những năm qua.

Đối với doanh nghiệp, việc triển khai Hệ thống VNACCS/VCIS trong thời gian qua đã mang lại rất nhiều lợi ích như: Hồ sơ, chứng từ liên quan đến hải quan và các bộ, ngành đơn giản hơn rất nhiều, thời gian để hoàn thành thủ tục đối với hàng hóa xuất nhập khẩu và phương tiện vận tải xuất nhập cảnh giảm rõ rệt.

Tuy nhiên, đứng trước bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng gia tăng về quy mô và mức độ phức tạp; cùng với việc hoàn thành đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đặt ra yêu cầu ngày càng cao với công tác cải cách và việc nghiên cứu xây dựng mô hình thực hiện thủ tục hải quan tập trung là yêu cầu cần thiết.

Mạnh Linh

Nguồn Kinh tế Môi trường : https://kinhtemoitruong.vn/nganh-hai-quan-thu-nghiem-mo-hinh-thong-quan-tap-trung-theo-chuan-quoc-te-112274.html