Động lực từ “siêu dự án” Long Thành
Giai đoạn 2025 - 2026, chiến lược phát triển hàng không Việt Nam tập trung vào việc vận hành Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Với mốc khánh thành kỹ thuật tháng 12/2025, sân bay này được xác định là điểm tiếp nhận chính các chuyến bay quốc tế, thay thế dần vai trò của Tân Sơn Nhất trong bối cảnh hạ tầng hiện hữu đã vượt công suất thiết kế.
Phối cảnh dự án sân bay Long Thành. Ảnh dự án
Theo quy hoạch, sân bay quốc tế Long Thành được thiết kế để tiếp nhận các dòng máy bay thân rộng thế hệ mới như Airbus A350 hay Boeing 777-9, những loại tàu bay đòi hỏi tiêu chuẩn cao về đường băng, sân đỗ và nhà ga. Đây là điểm khác biệt căn bản so với nhiều sân bay hiện hữu, vốn đang dần chạm ngưỡng giới hạn về hạ tầng khi nhu cầu khai thác các đường bay dài ngày càng gia tăng.
Chia sẻ với báo chí mới đây, ông Majid Al Falas, Tổng Giám đốc Quốc gia của Hãng hàng không Emirates tại Việt Nam nhận định: “Sân bay Long Thành là một dự án phát triển lâu dài và bền vững, được xây dựng để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng của ngành hàng không Việt Nam trong nhiều năm tới. Việc đầu tư một sân bay mới với tầm nhìn dài hạn là điều kiện quan trọng để các hãng hàng không có thể hoạch định chiến lược khai thác ổn định, thay vì chỉ mở rộng trong khuôn khổ hạ tầng cũ".
Vietnam Airlines được xác định là một trong những hãng neo tại Long Thành.
Đối với các hãng khai thác máy bay thân rộng, khả năng tiếp nhận ổn định trong khung giờ cao điểm và giảm rủi ro ùn tắc mặt đất là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả khai thác và độ tin cậy của lịch bay.
Ở khu vực Đông Bắc Á, Hàn Quốc và Nhật Bản hiện là hai thị trường khách quốc tế lớn của Việt Nam. Korean Air được đánh giá là một trong những hãng theo dõi sát nhất các thay đổi về hạ tầng sân bay, trong bối cảnh hãng duy trì mạng bay dày đặc giữa Việt Nam và Hàn Quốc, đồng thời khai thác song song cả hành khách và hàng hóa.
Với đặc thù lưu lượng lớn khách thương mại đi kèm hàng hóa, các hãng Đông Bắc Á có xu hướng ưu tiên những sân bay có khả năng xử lý đồng thời hai dòng vận chuyển này - yếu tố mà Long Thành được đánh giá phù hợp hơn so với các sân bay đang quá tải.
Đối với các hãng hàng không nội địa, sự hình thành một trung tâm quốc tế mới cũng kéo theo những điều chỉnh chiến lược đáng kể. Vietnam Airlines được xác định là một trong những hãng neo tại Long Thành, qua đó từng bước tái phân bổ mạng bay quốc tế, giảm phụ thuộc vào Tân Sơn Nhất trong bối cảnh tiếp tục khai thác đội bay thân rộng.
Vietjet Air dù theo mô hình chi phí thấp cũng có thêm dư địa tính toán mở rộng các đường bay quốc tế dài hơn trong trung hạn khi điều kiện hạ tầng cho phép vận hành hiệu quả tàu bay cỡ lớn.
Đón đầu sân bay quốc tế Long Thành, Emirates SkyCargo đã mở rộng năng lực vận chuyển tại Việt Nam thêm hơn 1.400 tấn. Ảnh minh họa
Một tác động rõ rệt khác của sân bay quốc tế Long Thành nằm ở lĩnh vực vận tải hàng hóa hàng không.
Cuộc đua trải nghiệm và phân khúc khách trung - cao cấp
Cùng với việc hạ tầng hàng không từng bước được mở rộng, thị trường bay tại Việt Nam giai đoạn 2025 - 2026 cũng đang thay đổi từ bên trong. Thay vì chỉ chạy theo số chuyến hay sản lượng hành khách, các hãng hàng không bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến câu hỏi: Làm sao mỗi chuyến bay mang lại giá trị cao hơn.
Thực tế cho thấy, phần lớn hành khách Việt Nam vẫn chọn hạng phổ thông, chiếm khoảng 87% tổng lượng vé; hạng thương gia chiếm khoảng 11%, trong khi phổ thông cao cấp mới ở mức 1%. Con số này còn khiêm tốn, nhưng lại phản ánh một xu hướng rõ ràng, có một nhóm khách sẵn sàng chi thêm tiền để bay thoải mái hơn, miễn là mức chi trả không “vượt trần” như hạng thương gia.
Phần lớn hành khách Việt Nam vẫn chọn hạng phổ thông, chiếm khoảng 87% tổng lượng vé.
Đó cũng là lý do nhiều hãng hàng không quốc tế bắt đầu đưa các cấu hình khoang mới vào thị trường Việt Nam. Theo đó, việc Emirates khai thác Airbus A350-900 trên tuyến Dubai - TP Hồ Chí Minh không chỉ để tăng thêm ghế mà còn mang theo toàn bộ cấu hình khoang mới, trong đó hạng phổ thông cao cấp được đặt vào vị trí trung gian giữa giá vé và trải nghiệm. Đáng chú ý, Việt Nam trở thành điểm đến đầu tiên tại Đông Nam Á đón dòng máy bay này, cho thấy các hãng quốc tế đang nhìn nhận thị trường trong nước theo cách thực tế hơn về sức mua và hành vi tiêu dùng.
Xu hướng này không chỉ xuất hiện ở các hãng Trung Đông. Singapore Airlines trong thời gian qua đã thử nghiệm mô hình cho phép hành khách hạng Phổ thông trả thêm phí để chọn ghế Premium Economy trên các đường bay khu vực. Cách làm này giúp hãng tận dụng đội bay thân rộng, đồng thời đáp ứng nhu cầu “muốn thoải mái hơn một chút” của hành khách mà không cần thay đổi toàn bộ cấu trúc dịch vụ.
Cathay Pacific cũng đi theo hướng tương tự khi nâng cấp khoang phổ thông cao cấp trên đội bay Boeing 777-300ER, tập trung vào không gian riêng tư và hệ thống giải trí. Với hành khách Việt Nam quá cảnh qua Hong Kong để đi Bắc Mỹ hoặc châu Âu, sự khác biệt về khoang ghế và trải nghiệm trên máy bay đang dần trở thành yếu tố cân nhắc, bên cạnh giá vé và thời gian bay.
Nhiều hãng hàng không quốc tế bắt đầu đưa các cấu hình khoang mới vào thị trường Việt Nam để giữ chân khách hàng. Ảnh: Emirates
Ở thị trường trong nước, các hãng hàng không Việt Nam cũng buộc phải điều chỉnh. Vietnam Airlines tiếp tục duy trì đội bay thân rộng trên các đường bay dài, đồng thời nâng cấp dịch vụ để giữ nhóm khách công vụ và khách quốc tế. Vietjet Air dù theo mô hình chi phí thấp, cũng mở rộng các dịch vụ đi kèm như ghế ngồi, hành lý, suất ăn để tăng doanh thu trên mỗi chuyến bay trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn.
Trong bối cảnh hạ tầng được mở rộng, bài toán đặt ra với các hãng không phải là bay thêm bao nhiêu chuyến mà là mỗi ghế ngồi được bán ra hiệu quả đến mức nào. Theo đó, cách các hãng tổ chức trải nghiệm và phân khúc khách hàng sẽ quyết định ai giữ được thị phần khi cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Bài và ảnh: Hải Yên/Báo Tin tức và Dân tộc