Chuyển đổi số đang trở thành trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển của Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), với mục tiêu nâng cao hiệu quả điều hành bay và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. Theo định hướng đến năm 2030, tầm nhìn 2045, đơn vị xác định bốn yếu tố xuyên suốt gồm an toàn, khoa học công nghệ, nguồn nhân lực và hội nhập quốc tế, trong đó công nghệ số giữ vai trò động lực đột phá.
Công nghệ số mở đường cho quản lý không lưu thế hệ mới.
Trong tiến trình này, chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần nâng cao năng lực điều hành bay, tối ưu hóa hoạt động khai thác và hướng tới xây dựng mô hình “bầu trời thông minh”.
Cụ thể, VATM đặt mục tiêu làm chủ các công nghệ không lưu thế hệ mới như quản lý bay theo quỹ đạo (TBO), hệ thống quản lý thông tin diện rộng (SWIM), trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data). Những công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả khai thác, giảm phát thải và hỗ trợ phát triển bền vững ngành hàng không.
Song song với đó, nhiều chương trình, đề án trọng điểm cũng được triển khai nhằm cụ thể hóa chiến lược. Trong đó, việc số hóa dữ liệu hàng không, chuyển đổi từ mô hình cung cấp thông tin dạng văn bản sang dữ liệu số chuẩn hóa sẽ tạo ra nguồn dữ liệu “sống” phục vụ điều hành bay thông minh.
Các giải pháp công nghệ khác như hệ thống thoại trên nền IP, trung tâm điều hành mạng lưới số hay mô hình đài kiểm soát không lưu từ xa cũng đang được nghiên cứu và ứng dụng, góp phần nâng cao tính linh hoạt, độ tin cậy và hiệu quả vận hành.
Đáng chú ý, việc phát triển mô hình vùng trời linh hoạt và quản lý tàu bay không người lái cũng được đặt ra như một xu hướng tất yếu, mở rộng không gian khai thác và tạo động lực mới cho kinh tế hàng không.
Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, VATM hướng tới trở thành nhà cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay số hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đáp ứng các tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) và tham gia sâu vào các chương trình hiện đại hóa quản lý không lưu toàn cầu.
Xa hơn, với tầm nhìn đến năm 2045, đơn vị đặt mục tiêu vươn lên nhóm dẫn đầu khu vực, tiên phong ứng dụng công nghệ số, bảo đảm an toàn ở mức cao nhất và tối ưu hiệu quả khai thác, góp phần đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng không quan trọng.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, nhiều chương trình hành động và nhóm giải pháp đã được xây dựng, tạo cầu nối giữa định hướng dài hạn và kế hoạch triển khai trong từng giai đoạn. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số không chỉ giúp nâng cao năng lực quản lý, mà còn góp phần củng cố vị thế của ngành hàng không Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Nguyên Bách