Ngành Ngân hàng đặt trọng tâm chuyển đổi số, an toàn hệ thống

một giờ trướcBài gốc

Ngân hàng số càng phát triển, yêu cầu về an toàn, bảo mật và bảo vệ người dùng càng cấp thiết. Tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI” được tổ chức mới đây, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Tiến Dũng cho biết, chuyển đổi số trong ngành Ngân hàng đang diễn ra với tốc độ vũ bão, minh chứng bằng việc tỷ lệ giao dịch trên kênh số tại nhiều ngân hàng đã vượt ngưỡng 95%.

“Riêng hệ thống Công ty CP Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) vào ngày cao điểm xử lý trên 40 triệu giao dịch/ngày; toàn hệ thống ngân hàng đang xử lý lượng giao dịch khoảng 800 nghìn tỷ đồng/ngày… Tuy nhiên, ngân hàng số càng phát triển, yêu cầu về an toàn, bảo mật và bảo vệ người dùng càng cấp thiết”, ông Phạm Tiến Dũng cho biết.

Trí tuệ nhân tạo (AI) mang đến cơ hội nhưng cũng kèm theo rủi ro đối với lĩnh vực tài chính, ngân hàng “AI quyết định tốc độ phát triển nhưng niềm tin số sẽ quyết định giới hạn của tăng trưởng tài chính”, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cho biết.

AI đang mang lại nhiều cơ hội cho ngành Ngân hàng như tự động hóa quy trình, chấm điểm tín dụng, phát hiện gian lận, phòng chống rửa tiền; đồng thời cũng kéo theo các rủi ro mới như deepfake (công nghệ AI giả mạo khuôn mặt, giọng nói và chuyển động của người thật), giả mạo danh tính, lừa đảo cá nhân hóa hay nguy cơ tự động hóa các quyết định có tác động lớn đến khách hàng mà thiếu kiểm soát phù hợp.

Lãnh đạo NHNN cho rằng, ngành Tài chính - Ngân hàng cần chuyển từ tư duy bảo vệ hệ thống sang bảo vệ người dùng; từ phản ứng sau sự cố sang phát hiện sớm, cảnh báo sớm và ngăn chặn sớm. Phó Thống đốc cũng cho biết, NHNN đang xây dựng quy định về AI trong hoạt động ngân hàng, đặc biệt với các quyết định liên quan giao dịch, cấp tín dụng hay cho vay nhằm bảo đảm AI có trách nhiệm.

Các tổ chức phải tốn nhiều chi phí, thời gian, công sức để chống lại tội phạm mạng.

Từ kinh nghiệm thực tế của doanh nghiệp công nghệ tài chính, ông Nguyễn Mạnh Tường, đồng Chủ tịch Hội đồng Quản trị (HĐQT) kiêm Tổng Giám đốc MoMo cho rằng AI đang làm thay đổi hoàn toàn bản chất của các cuộc tấn công lừa đảo trực tuyến.

Ông Nguyễn Mạnh Tường, đồng Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc MoMo.

Ông Nguyễn Mạnh Tường cho biết, năm 2024, các cuộc tấn công deepfake tăng 2.100%; cứ 5 phút lại có một cuộc tấn công deepfake diễn ra trên thế giới. “Điều đáng lo không chỉ là quy mô mà còn là việc ‘ngưỡng tham gia’ của tội phạm ngày càng thấp khi bất kỳ đối tượng nào cũng có thể triển khai chiến dịch lừa đảo quy mô lớn nhờ AI”, lãnh đạo MoMo cho biết.

Lãnh đạo MoMo mô tả, đây là “cuộc chiến bất đối xứng” khi phía tấn công có thể vận hành chiến dịch lừa đảo với chi phí rất thấp nhưng tạo ra lợi nhuận lớn, trong khi phía bảo vệ phải đầu tư ngày càng nhiều cho công nghệ và xử lý rủi ro.

Theo ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank, ngành Ngân hàng từ trước đến nay luôn hoạt động dựa trên uy tín và niềm tin nhưng trong thời đại số, niềm tin không còn được bảo đảm bằng các dấu hiệu vật lý truyền thống mà chuyển mạnh lên môi trường trực tuyến.

Hiện khoảng 99% giao dịch tại TPBank được thực hiện trên kênh số. Điều này mang lại sự tiện lợi lớn nhưng cũng khiến nguy cơ gian lận, lừa đảo gia tăng nhanh chóng. Mỗi ngày TPBank xử lý khoảng 5 - 7 triệu giao dịch. Với quy mô như vậy, ngân hàng không thể kiểm soát rủi ro bằng sức người mà buộc phải dựa vào AI để cảnh báo giao dịch bất thường và phát hiện gian lận theo thời gian thực.

Tổng Giám đốc TPBank cho biết, sau khi xác thực sinh trắc học được triển khai, tội phạm đã chuyển hướng sang mở tài khoản doanh nghiệp và trung chuyển dòng tiền qua nhiều lớp. Theo phân tích dữ liệu của TPBank, nhiều khoản tiền lừa đảo chỉ mất khoảng 40 - 45 giây để tiếp tục được chuyển sang tài khoản khác.

Thách thức lớn nhất của các ngân hàng hiện nay là vừa duy trì vận hành liên tục, vừa bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hệ thống. Trong bối cảnh khách hàng có thể chuyển sang ngân hàng khác chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại, bất kỳ sự cố gián đoạn nào cũng có nguy cơ làm mất niềm tin người dùng.

Tại Đại hội nhiệm kỳ mới (2026 - 2031), Chủ tịch Hội đồng Quản trị (HĐQT) VietinBank, tân Chủ tịch Hội đồng VNBA nhiệm kỳ VIII, ông Trần Minh Bình cho biết, thời gian tới, ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình thực hiện các mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn hệ thống và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Chủ tịch HĐQT VietinBank, Tân Chủ tịch Hội đồng Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam nhiệm kỳ VIII Trần Minh Bình cho biết, ngành Ngân hàng được đặt ra yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển tài chính xanh, tài chính toàn diện, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và bảo vệ người tiêu dùng tài chính.

“Cùng với đó, yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển tài chính xanh, tài chính toàn diện, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và bảo vệ người tiêu dùng tài chính. Do vậy, VNBA sẽ tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao vai trò kết nối, hỗ trợ và đồng hành cùng các tổ chức hội viên”, ông Trần Minh Bình cho biết.

VNBA tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao vai trò kết nối hội viên.

Trong nhiệm kỳ mới, Hội đồng Hiệp hội VNBA sẽ tiếp tục nghiên cứu, đổi mới hoạt động, tăng cường gắn kết hội viên, phát huy tốt hơn vai trò đại diện, cầu nối giữa cơ quan quản lý và các tổ chức hội viên, qua đó góp phần nâng cao vị thế của VNBA, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của ngành Ngân hàng và nền kinh tế đất nước.

Hội đồng Hiệp hội VNBA nhiệm kỳ VIII bao gồm 15 thành viên, trong đó, VietinBank đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội đồng; lãnh đạo Agribank, Vietcombank và MB đảm nhiệm vị trí Phó Chủ tịch Hội đồng; nguyên Phó Thống đốc Thường trực NHNN, ông Đào Minh Tú đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VNBA.

Minh Phương/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/kinh-te/nganh-ngan-hang-dat-trong-tam-chuyen-doi-so-an-toan-he-thong-20260513135610105.htm