Hiệp hội Thép châu Âu (Eurofer) ngày 26/02/2026 đã đưa ra kiến nghị chính thức về việc đưa thép vào danh mục các vật liệu được ưu tiên trong các quy định mới của Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, ngành công nghiệp này mong muốn được hưởng lợi từ các chính sách ưu tiên sử dụng sản phẩm nội khối khi triển khai nguồn vốn công, tương tự các ngành công nghệ xanh khác.
Đề xuất đưa thép vào danh mục ngành chiến lược then chốt
Ủy ban châu Âu dự kiến sẽ trình trình đề xuất mang tên “Industrial Accelerator Act” vào thứ Tư tuần tới. Văn bản pháp lý này đặt ra yêu cầu ưu tiên các sản phẩm được sản xuất trong khu vực đối với những dự án sử dụng ngân sách công. Hiện tại, điều khoản “Made in Europe” đang được thiết kế để áp dụng cho các ngành chiến lược then chốt như pin, năng lượng mặt trời, năng lượng gió, sản xuất hydro, điện hạt nhân và xe điện.
Mặc dù thép là vật liệu đầu vào quan trọng cho các ngành trên, hiện vẫn chưa rõ liệu thép phát thải thấp có được đưa vào danh mục hưởng ưu tiên hay không. Ông Axel Eggert, Tổng Giám đốc Eurofer, nhấn mạnh rằng nếu EU muốn thúc đẩy đầu tư vào quá trình giảm phát thải, thép cần phải được coi là một phần không thể tách rời của đạo luật này.
Tranh luận về phạm vi địa lý và tiêu chuẩn sản xuất
Một trong những điểm gây tranh cãi nhất khiến kế hoạch bị trì hoãn là phạm vi áp dụng khái niệm “nội khối”. Eurofer đề xuất khái niệm này nên được hiểu theo nghĩa hẹp, chỉ bao gồm các quốc gia thành viên EU và các đối tác có hệ thống quản lý tương đồng như Anh và Na Uy. Trong khi đó, các quốc gia như Iceland và Liechtenstein – thành viên của thị trường chung châu Âu – nhiều khả năng cũng sẽ nằm trong phạm vi điều chỉnh.
Đáng chú ý, Eurofer bày tỏ quan điểm phản đối việc mở rộng quy định cho tất cả các quốc gia đã ký kết Hiệp định thương mại tự do (FTA) với EU. Ông Axel Eggert lập luận rằng các khu vực như Trung Đông, Bắc Phi, cùng các quốc gia như Ấn Độ, Indonesia và Việt Nam không nên được đưa vào danh sách ưu tiên. Theo ông, đây là những khu vực đang góp phần vào tình trạng dư thừa công suất thép toàn cầu và chưa áp dụng các tiêu chuẩn giảm phát thải nghiêm ngặt như châu Âu.
Áp lực cạnh tranh và chuỗi cung ứng toàn cầu
Trái ngược với quan điểm của ngành thép, các hãng sản xuất ô tô và một số ngành công nghiệp hạ nguồn lại đề xuất mở rộng quy định để bao gồm cả những quốc gia nằm trong chuỗi cung ứng hiện hữu của họ, tiêu biểu là Anh và Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, các báo cáo mới nhất cho thấy bản dự thảo gần đây dường như đã loại bỏ yêu cầu “Made in Europe” đối với riêng mặt hàng thép.
Đại diện Eurofer cảnh báo rằng nhiều đối tác thương mại lớn trên thế giới hiện đang thực hiện các chính sách ưu tiên hàng nội địa. Do đó, việc thiếu hụt các cơ chế bảo vệ và ưu tiên tương ứng có thể làm suy yếu nỗ lực chuyển đổi xanh của ngành thép châu Âu trong tương lai gần.
PHỐ HỘI