Lộ trình chuyển đổi rõ ràng để tài xế không chịu áp lực lớn
Chạy xe nhiều năm ở khu vực Mỹ Đình, tài xế taxi Nguyễn Văn Tuấn cho rằng việc chuyển đổi sang xe điện là xu thế tất yếu. Tuy nhiên, theo anh Tuấn, người vay mua xe trả góp sẽ chịu áp lực lớn nếu chuyển đổi đồng loạt, nên cần có lộ trình theo vùng, theo thời gian để người dân kịp thu hồi vốn.
Anh Nguyễn Văn Tuấn cho biết: "Quan trọng nhất là vùng cấm (xe xăng) từ đâu, có những tuyến phố chuyên xe điện chẳng hạn, ví dụ vành đai 1 trở vào, hoặc vành đai 2… Mình phải đưa ra chủ trương như thế để cho người dân biết. Việc cấm ngay em nghĩ cũng khó, bởi vì có những người vừa vay mua xe, ví dụ con Accent chẳng hạn, tầm 500 triệu đồng, mới làm được một hai năm sao thu hồi vốn được?"
Theo kế hoạch vừa được UBND TP. Hà Nội ban hành, chậm nhất đến năm 2030, 100% taxi trên địa bàn sử dụng điện, năng lượng xanh (Ảnh minh họa)
Theo kế hoạch vừa được UBND TP. Hà Nội ban hành, chậm nhất đến năm 2030, 100% taxi trên địa bàn sử dụng điện, năng lượng xanh. Theo lộ trình, đến năm 2026, tỷ lệ đạt 63-64%; năm 2027 đạt 68-70%; năm 2028 đạt 74-77%; năm 2029 đạt 88-96%. Thành phố sẽ xây dựng cơ chế hỗ trợ vay vốn, hỗ trợ lãi suất, ưu đãi lệ phí đăng ký; phát triển đồng bộ hạ tầng trạm sạc tại khu vực trung tâm, vành đai, sân bay, nhà ga, bến xe.
Hiện Hà Nội có hơn 14.300 taxi đang hoạt động, trong đó gần 8.800 xe là xe điện. Ngoài ra, khoảng 13.600 xe đang ngừng hoạt động, chờ thay thế. Tổng số taxi dự kiến phải chuyển đổi đến năm 2030 là gần 28.000.
Nhiều tài xế cho biết họ sẵn sàng chuyển sang xe điện vì chi phí nhiên liệu thấp, song việc thanh lý xe xăng bị mất giá mạnh là một rào cản, cũng với một số lo ngại khác về việc vận hành xe điện: "Bán ra thị trường không được, bây giờ muốn rút ra cũng khó với công ty. Chẳng hạn, bán con xe thế này 110 - 120 triệu, để rút ra hết 16 triệu tiền thuế, rất khó. Tôi ví dụ ngày hôm kia, tôi từ Nam Định lên đây có 3 con xe điện chết máy dọc đường, rất muốn chuyển đổi nhưng cũng lo đấy."
Tổng số taxi tại Hà Nội dự kiến phải chuyển đổi đến năm 2030 là gần 28.000 (Ảnh minh họa)
Hạ tầng trạm sạc và nguồn vốn ưu đãi – chìa khóa cho mục tiêu 100% taxi điện năm 2030
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hồng Hải, Tổng giám đốc G7 Taxi cho biết, đơn vị đã xây dựng lộ trình chuyển đổi theo niên hạn phương tiện, song vẫn còn nhiều băn khoăn về công nghệ pin và mật độ trạm sạc: "Phía doanh nghiệp cũng chủ động rồi, cũng đã được Thành phố hỗ trợ rồi. Thế còn băn khoăn thì vẫn còn băn khoăn. Ví dụ, như pin của nó chẳng hạn. Sau khi kết thúc, pin của nó xử lý như thế nào? Có thực sự sạch không? Trạm sạc vấn đề, mật độ trạm sạc chưa bảo đảm."
Với doanh nghiệp sở hữu hàng trăm đầu xe tại nhiều tỉnh thành, ông Nguyễn Hồng Minh, Giám đốc Công ty taxi Nguyên Minh đánh giá, chủ trương là đúng nhưng lộ trình hiện nay sẽ tạo áp lực lớn, vì vòng đời khấu hao xe từ 5 - 7 năm, trong khi thời gian đến năm 2030 không còn dài.
Ông Minh cũng đề nghị mở rộng nguồn cung xe điện, phát triển trạm sạc như “cây xăng” và đào tạo nhân lực vận hành để thích nghi với phương tiện mới: "Đề xuất Thành phố cũng như các hiệp hội ngành nghề về giao thông đào tạo cho cán bộ, nhân viên và đặc biệt đội ngũ lái xe sử dụng thành thạo dòng xe điện để đưa vào vận hành, phục vụ khách hàng một cách tốt hơn. Anh em lái xe bây giờ xếp hàng dài để chờ đến lượt cắm trụ sạc, cũng ảnh hưởng trực tiếp đến công tác phục vụ của các hãng taxi. Có thể cho rất nhiều đầu mối được nhập khẩu xe điện từ nhiều nguồn khác nhau chứ không phải chỉ có Vin để dồi dào về lượng xe, cũng như tạo điều kiện thông thoáng để đặt nhiều trạm sạc trên toàn quốc."
Nhiều tài xế cho biết họ sẵn sàng chuyển sang xe điện nhưng vẫn còn một số lo ngại (Ảnh minh họa)
Đồng tình quan điểm này, ông Nguyễn Công Hùng, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Mai Linh, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho biết, các doanh nghiệp đã tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi và cam kết chuyển đổi theo lộ trình, song khó khăn vẫn nằm ở hạ tầng sạc chưa đồng bộ cho các loại xe điện của các hãng khác nhau; chi phí thay pin lớn, chưa rõ giá trị thanh lý sau vòng đời; lệ phí chuyển đổi còn cao; thiếu lái xe do cạnh tranh với xe hợp đồng; và tình trạng bất bình đẳng có thể xảy ra nếu taxi ngoại tỉnh không chuyển đổi xe điện vẫn được vào Hà Nội hoạt động.
Ông Hùng cho biết thêm, hiện taxi Mai Linh mới chuyển đổi được hơn 100 xe điện, chiếm khoảng hơn 10% tổng số phương tiện, và đã đặt kế hoạch đến cuối năm nâng lên khoảng 350 xe, sang năm tiếp tục bổ sung khoảng 300 xe: "Các doanh nghiệp cũng cam kết từ nay đến năm 2028 chuyển đổi từ 25% lên tới khoảng 28%. Sau đó sẽ dồn tổng lực vào năm 2029 - 2030 để cam kết chuyển đổi 100% sang xe sử dụng năng lượng sạch. Thế nên cũng đề nghị Thành phố tiếp tục chỉ đạo quỹ đầu tư mở rộng thêm, bỏ bớt các điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận, chuyển đổi phương tiện cho đúng tiến độ."
Cũng theo chia sẻ từ các đơn vị vận tải taxi, doanh nghiệp sẽ buộc phải tự cơ cấu, thanh lý xe, đưa phương tiện về địa phương. Do đó, để việc chuyển đổi được đồng thuận và thuận lợi, nhiều ý kiến cho rằng Hà Nội cần mở rộng quỹ đầu tư, giảm điều kiện tiếp cận vốn và hoàn thiện hạ tầng sạc dùng chung.
Minh Hiếu - Quách Đồng/VOV-Giao thông