Ngành y tế cảnh báo gia tăng ca tử vong do bệnh dại tại TP Hồ Chí Minh

5 giờ trướcBài gốc

Nguy cơ từ chó mèo chưa tiêm phòng và tâm lý chủ quan

Ngày 8/5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Hồ Chí Minh (HCDC) thông tin, theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ đầu năm đến nay, thành phố ghi nhận 4 trường hợp tử vong do bệnh dại, tăng 3 ca so với cùng kỳ năm 2025.

Việc người dân thả rông chó không đeo rọ mõm nơi công cộng làm tăng nguy cơ bệnh dại trong cộng đồng.

HCDC nhận định, nguy cơ bệnh dại vẫn hiện hữu tại nhiều khu vực còn tình trạng chó, mèo chưa được tiêm phòng đầy đủ, thả rông hoặc không đeo rọ mõm nơi công cộng. Bên cạnh đó, một bộ phận người dân vẫn chủ quan, chưa đến cơ sở y tế sau khi bị chó, mèo cắn hoặc cào, thậm chí sử dụng các biện pháp dân gian như lấy nọc, đắp lá, tự điều trị tại nhà.

Theo BS.CKII Nguyễn Thanh Phong, Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP Hồ Chí Minh, thời tiết nắng nóng kéo dài khiến vật nuôi, đặc biệt là chó, dễ bị kích động và tấn công người. Cùng với đó, việc người dân đi lại nhiều, tiếp xúc với vật nuôi và động vật hoang dã cũng làm tăng nguy cơ phơi nhiễm.

Bác sĩ Nguyễn Thanh Phong cho biết thêm, hầu hết trường hợp mắc bệnh dại được chuyển đến bệnh viện đều do chó cắn, ngoài ra còn ghi nhận một số ca liên quan đến mèo, khỉ và các động vật khác. Đáng chú ý, đa số người nuôi chó chưa tiêm vaccine phòng dại đầy đủ hoặc chưa quản lý vật nuôi đúng quy định.

BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC nhận định, dù cao điểm bệnh dại thường rơi vào giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8 hằng năm nhưng năm nay, nắng nóng đến sớm đã làm thay đổi quy luật dịch tễ. Nhiệt độ cao khiến chó, mèo dễ căng thẳng, kích động và tăng nguy cơ tấn công con người. Đồng thời, tình trạng thiếu nước, thiếu thức ăn cũng khiến động vật di chuyển nhiều hơn, mở rộng phạm vi tiếp xúc và gia tăng khả năng lây lan virus dại.

Thời gian gần đây, Hệ thống Tiêm chủng VNVC ghi nhận số lượt tiêm vaccine phòng dại tăng khoảng 30%.

Bước vào mùa hè, nhu cầu du lịch, dã ngoại, vui chơi ngoài trời tăng lên cũng làm gia tăng tiếp xúc giữa con người với chó, mèo, đặc biệt là động vật lạ hoặc động vật thả rông. Thực tế, tại các hệ thống tiêm chủng VNVC, thời gian qua ghi nhận lượt người đến tiêm vaccine phòng dại đang gia tăng. Phần lớn trường hợp đến tiêm do bị chó, mèo nuôi trong nhà hoặc chó, mèo thả rông cắn, cào; ngoài ra còn ghi nhận một số trường hợp bị chuột, khỉ cắn. Bên cạnh nhóm phơi nhiễm, nhiều người cũng chủ động tiêm vaccine phòng dại dự phòng nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh.

Đẩy mạnh giám sát và truyền thông phòng bệnh

Theo BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo, virus dại tồn tại trong nước bọt của các động vật có vú máu nóng như chó, mèo, khỉ, chuột... Virus có thể lây sang người qua vết cắn, vết cào hoặc khi nước bọt tiếp xúc với vùng da tổn thương, niêm mạc mắt, mũi, miệng. Sau khi xâm nhập cơ thể, virus thường khu trú tạm thời ở mô cơ rồi di chuyển dọc theo hệ thần kinh ngoại biên lên tủy sống và não bộ. Khi đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng, tỷ lệ tử vong gần như 100%.

Thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ 7-10 ngày đến nhiều tháng, thậm chí lâu hơn. Những vết thương ở vùng đầu, mặt, cổ hoặc nơi có nhiều đầu mút thần kinh như ngón tay, ngón chân có nguy cơ khiến virus di chuyển lên não nhanh hơn. Các biểu hiện điển hình khi bệnh phát tác gồm sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng, kích thích, co giật, tăng tiết nước bọt, rối loạn thần kinh thực vật, vã mồ hôi và tụt huyết áp.

Ngành y tế khuyến cáo người dân cần quản lý vật nuôi chặt chẽ, tiêm phòng dại đầy đủ hằng năm cho chó mèo, không thả rông và thực hiện rọ mõm khi đưa chó ra nơi công cộng.

Trẻ nhỏ là nhóm nguy cơ cao do thường xuyên tiếp xúc gần với vật nuôi nhưng chưa nhận thức đầy đủ về nguy cơ lây truyền bệnh. Nhiều trường hợp trẻ bị cắn với vết thương nhỏ hoặc ở vị trí khó quan sát nên gia đình phát hiện muộn, dẫn đến chậm xử trí và trì hoãn tiêm phòng.

“Chính vì vậy, dại là bệnh bắt buộc phải phòng từ sớm, không được chờ triệu chứng. Việc sơ cứu đúng cách ngay sau khi bị động vật cắn, cào hoặc liếm đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Người bị phơi nhiễm cần rửa kỹ vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng liên tục trong ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng cồn hoặc dung dịch povidine để giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn. Tiếp theo, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế hoặc điểm tiêm chủng để được bác sĩ thăm khám, đánh giá nguy cơ và chỉ định tiêm phòng phù hợp”, bác sĩ Đạo khuyến cáo.

Theo bác sĩ Nguyễn Thanh Phong, 100% bệnh nhân nhập viện trong tình trạng lên cơn dại đều chưa tiêm vaccine phòng dại hoặc tiêm không đầy đủ phác đồ của Bộ Y tế. Ngược lại, chưa ghi nhận trường hợp nào phát bệnh ở người đã tiêm vaccine đầy đủ.

Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, bệnh dại vẫn là mối nguy đáng lưu ý trong cộng đồng do đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gần như gây tử vong 100% khi đã phát bệnh. Tuy nhiên, bệnh có thể phòng ngừa nếu người dân được xử trí vết thương đúng cách và tiêm phòng kịp thời sau phơi nhiễm.

Trước diễn biến của bệnh dại, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã ban hành công văn về tăng cường công tác phòng chống bệnh dại trên địa bàn. Nội dung tập trung vào giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nguy cơ; xử lý ổ dịch; tăng cường phối hợp giữa ngành y tế và thú y; đồng thời đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu đúng về mức độ nguy hiểm của bệnh.

Bên cạnh đó, ngành y tế thành phố triển khai giám sát người phơi nhiễm thông qua các điểm tiêm vaccine phòng dại. Các trường hợp chó cắn từ 2 người trở lên trong vòng 10 ngày, chó ốm hoặc chết trong thời gian ngắn, hay chó mèo có biểu hiện nghi dại sẽ được ghi nhận thông tin và chuyển đến y tế cơ sở cùng cơ quan thú y để phối hợp xử lý.

Song song đó, ngành y tế phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP Hồ Chí Minh trong chia sẻ thông tin các trường hợp bị chó, mèo cắn, nghi ngờ mắc bệnh dại và xử lý ổ dịch trên động vật nhằm hạn chế nguy cơ lây truyền sang người.

Hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe cũng được tăng cường trên nhiều nền tảng số. HCDC xây dựng chuyên mục riêng về bệnh dại tại địa chỉ hcdc.vn/dai nhằm cung cấp thông tin chính thống, cảnh báo nguy cơ và hướng dẫn người dân các biện pháp phòng bệnh. Tại các địa phương ghi nhận ca bệnh, các trạm y tế tăng cường treo băng rôn, phát tờ rơi, hướng dẫn xử trí vết thương và tuyên truyền qua hệ thống loa phát thanh.

Ngành y tế khuyến cáo, mỗi gia đình cần quản lý vật nuôi chặt chẽ, tiêm phòng dại đầy đủ hằng năm cho chó mèo, không thả rông và thực hiện rọ mõm khi đưa chó ra nơi công cộng. Người lớn cũng cần hướng dẫn trẻ không lại gần hoặc chơi đùa với động vật lạ, động vật có biểu hiện hung dữ hoặc bất thường.

Bài và ảnh: Đan Phương/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/y-te/nganh-y-te-canh-bao-gia-tang-ca-tu-vong-do-benh-dai-tai-tp-ho-chi-minh-20260508141228682.htm