Bệnh Whitmore do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Loại vi khuẩn này tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và các nguồn nước bề mặt bị ô nhiễm. Tại Việt Nam, hằng năm vẫn ghi nhận các ca bệnh rải rác và có xu hướng gia tăng sau những đợt mưa lớn hoặc ngập lụt.
Người thường xuyên tiếp xúc với bùn, đất và môi trường ô nhiễm có nguy cơ cao mắc bệnh Whitmore (ảnh: người dân xã Ngọc Hiển mưu sinh trong điều kiện bùn lầy).
Tại Cà Mau, với đặc thù sông ngòi chằng chịt, người dân chủ yếu sinh sống bằng nghề nuôi trồng thủy sản và sản xuất nông nghiệp, thường xuyên tiếp xúc với bùn lầy, nước đọng trong sinh hoạt và lao động. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể qua các vết trầy xước, vết thương hở hoặc vết bỏng trên da khi tiếp xúc với đất, nước bẩn. Ngoài ra, việc hít phải bụi hoặc giọt nước chứa vi khuẩn, hay sử dụng thực phẩm, nguồn nước bị nhiễm khuẩn cũng có thể gây bệnh.
Đáng lo ngại, Whitmore có biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm lẫn với các bệnh viêm phổi hoặc nhiễm trùng thông thường, gây khó khăn trong chẩn đoán sớm. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể gây áp xe ở nhiều cơ quan, nhiễm trùng huyết và dẫn đến tử vong.
Môi trường bùn lầy là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn Burkholderia pseudomallei xâm nhập và gây bệnh. (Ảnh minh họa)
Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, ngành y tế khuyến cáo các nhóm có nguy cơ cao gồm: người thường xuyên lao động ngoài trời như làm ruộng, làm vườn, nuôi tôm, thu gom rác thải; người mắc bệnh nền như tiểu đường, bệnh thận, gan, phổi mạn tính; người suy giảm miễn dịch.
Để chủ động phòng bệnh, ngành y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau: hạn chế tiếp xúc trực tiếp với bùn, nước đọng, nhất là tại các khu vực bị ngập úng sau mưa bão; sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ như ủng, giày, găng tay khi lao động; che kín các vết thương hở, không để tiếp xúc với đất, nước bẩn; tránh đi chân đất ở nơi ẩm ướt, bùn lầy; hạn chế bơi lội tại ao hồ, kênh rạch bị ô nhiễm.
Bên cạnh đó, cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng sau khi lao động và trước khi ăn uống; đeo khẩu trang khi làm việc trong môi trường bụi bẩn; thực hiện ăn chín, uống chín, sử dụng nguồn nước sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm. Đối với người có bệnh nền, cần tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng hộ, chủ động bảo vệ các vết thương trên da.
Đặc biệt, khi có các biểu hiện như sốt, ho, đau ngực, khó thở hoặc xuất hiện áp xe trên da sau khi tiếp xúc với bùn đất, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn và điều trị kịp thời.
Ngành y tế Cà Mau khuyến cáo người dân không nên hoang mang nhưng tuyệt đối không được chủ quan; chủ động thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh và không tự ý mua thuốc điều trị tại nhà, nhằm bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
Minh Khang