Vai trò của bữa sáng đối với lứa tuổi học sinh

3 giờ trướcBài gốc

Bữa sáng góp phần hình thành thói quen lành mạnh

PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, bữa sáng giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với lứa tuổi học sinh, vì đây là "nguồn nhiên liệu" đầu tiên cho cơ thể và não bộ sau một đêm dài nhịn ăn. Một bữa sáng hợp lý không chỉ giúp trẻ bắt đầu ngày mới hiệu quả mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến học tập, sức khỏe và sự phát triển lâu dài.

Trước hết, bữa sáng giúp cung cấp năng lượng kịp thời cho não bộ. Sau 8–10 giờ không ăn, dự trữ glucose trong cơ thể giảm xuống, trong khi não lại phụ thuộc chủ yếu vào glucose để hoạt động. Nếu bỏ bữa sáng, trẻ dễ rơi vào tình trạng mệt mỏi, giảm tập trung và ghi nhớ kém. Ngược lại, một bữa sáng đầy đủ giúp cải thiện khả năng tư duy, phản xạ và hiệu suất học tập trong các giờ học đầu ngày.

Bữa sáng có vai trò rất quan trọng với lứa tuổi học đường.

Thứ hai, bữa sáng giúp ổn định chuyển hóa và kiểm soát cảm giác đói. Trẻ bỏ bữa sáng thường có xu hướng ăn bù vào các bữa sau, đặc biệt là lựa chọn thực phẩm giàu đường và chất béo. Điều này không chỉ làm mất cân đối khẩu phần mà còn làm tăng nguy cơ thừa cân-béo phì. Ngoài ra, việc ăn uống thất thường còn có thể góp phần gây kháng insulin nếu kéo dài.

Bữa sáng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các vi chất dinh dưỡng thiết yếu. Những thực phẩm thường dùng vào buổi sáng như sữa, trứng, ngũ cốc nguyên hạt và trái cây là nguồn cung cấp canxi, sắt, vitamin nhóm B và chất xơ. Đây đều là các yếu tố cần thiết cho sự phát triển thể chất, đặc biệt là chiều cao và hệ miễn dịch của trẻ. Nếu thường xuyên bỏ bữa sáng, trẻ có nguy cơ thiếu hụt vi chất, ảnh hưởng đến tăng trưởng và sức đề kháng.

Một lợi ích khác của bữa sáng là giúp cải thiện tâm trạng và hành vi. Trẻ ăn sáng đầy đủ thường ít cáu gắt, ổn định cảm xúc hơn so với trẻ nhịn ăn. Điều này có liên quan đến việc duy trì đường huyết ổn định, tránh các dao động gây mệt mỏi hoặc kích thích quá mức. Nhờ đó, trẻ có thể tham gia học tập và các hoạt động xã hội một cách tích cực hơn.

Hơn nữa, bữa sáng còn góp phần hình thành thói quen ăn uống lành mạnh. Trẻ được duy trì thói quen ăn sáng từ nhỏ sẽ có xu hướng lựa chọn thực phẩm cân đối hơn trong suốt cả ngày. Ngược lại, việc bỏ bữa sáng dễ dẫn đến thói quen ăn vặt không kiểm soát, đặc biệt là các thực phẩm chế biến sẵn, làm tăng nguy cơ thừa cân-béo phì, đái tháo đường type 2 và các bệnh lý chuyển hóa trong tương lai.

Dinh dưỡng cho bữa sáng lý tưởng

Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, chất lượng bữa sáng cũng quan trọng không kém việc "có ăn hay không". Một bữa sáng lý tưởng nên bao gồm tinh bột (như cơm, phở, bún, bánh mì nâu, yến mạch…), chất đạm (trứng, sữa, thịt nạc, cá nạc, …) và một ít chất béo lành mạnh, kèm theo trái cây hoặc rau. Cần hạn chế các lựa chọn nhiều đường như bánh ngọt, ngũ cốc tinh chế hay đồ uống có đường vì chúng có thể làm tăng đường huyết nhanh nhưng giảm cũng nhanh, gây mệt mỏi giữa buổi.

GS.TS Lê Thị Hợp, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, Bộ Y tế chung nhận định, với lứa tuổi học đường, duy trì ăn đủ các bữa trong ngày, không bỏ bữa trong đó có bữa sáng giúp cung cấp đầy đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng cho trẻ hoạt động và học tập hàng ngày. Việc nhịn ăn sáng có thể khiến trẻ mệt mỏi, thiếu năng lượng, giảm khả năng tập trung, tiếp thu bài học. Việc bỏ bữa khiến trẻ thường có xu hướng ăn bù vào bữa sau, ăn vặt nhiều hơn và lựa chọn thực phẩm không lành mạnh.

Một bữa sáng hợp lý không nhất thiết phải cầu kỳ, nhưng cần đáp ứng đủ năng lượng và cân đối các nhóm chất dinh dưỡng thiết yếu. Theo định hướng dinh dưỡng cho người Việt Nam, bữa sáng của trẻ em học đường nên đóng góp một phần quan trọng trong tổng năng lượng ăn vào hằng ngày, đồng thời đảm bảo chất lượng dinh dưỡng.

Trước hết, bữa sáng cần có chất bột đường – nguồn cung cấp năng lượng chính cho hoạt động của não bộ và cơ thể. Chất bột đường giúp duy trì sự tỉnh táo, hạn chế tình trạng hạ đường huyết và mệt mỏi trong buổi sáng. Bên cạnh đó, chất đạm là thành phần không thể thiếu, góp phần duy trì cảm giác no lâu, hỗ trợ phát triển cơ bắp và hệ miễn dịch. Chất béo, với lượng vừa phải, giúp tăng giá trị năng lượng của bữa ăn và hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong dầu.

Ngoài các chất sinh năng lượng, bữa sáng cũng cần bổ sung vitamin và khoáng chất thông qua rau, quả hoặc các thực phẩm giàu vi chất. Việc kết hợp đa dạng thực phẩm trong bữa sáng giúp trẻ không chỉ đủ năng lượng mà còn được cung cấp các vi chất thiết yếu, góp phần phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng.

Một bữa sáng hợp lý cho trẻ học đường vì thế cần đảm bảo các nguyên tắc: đủ năng lượng, cân đối các nhóm chất, đa dạng thực phẩm và phù hợp với điều kiện sinh hoạt của gia đình cũng như thời gian đến trường của trẻ.

Theo các chuyên gia, bữa sáng là nền tảng quan trọng giúp học sinh duy trì năng lượng, cải thiện học tập và phát triển toàn diện. Việc xây dựng thói quen ăn sáng đầy đủ, cân đối không chỉ mang lại lợi ích trước mắt mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài cho trẻ.

Lan Tường

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/vai-tro-cua-bua-sang-doi-voi-lua-tuoi-hoc-sinh-169260420154903528.htm