Ngày Tết, đi ăn đặc sản lươn xứ Nghệ

5 giờ trướcBài gốc

Nhắc đến đặc sản xứ Nghệ, không thể không nhắc đến lươn, dù biết rằng không phải là tất cả người Nghệ An đều mê món lươn.

Vợ chồng chị Thủy, anh Tuấn lên món cho khách.

Càng tự hào hơn, mới đây, vào ngày 6/1/2026, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có quyết định công nhận “Tri thức chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An” là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tri thức dân gian.

Ở Nghệ An, ngày thường các quán cháo lươn, súp lươn vốn đã đông khách, ngày Tết càng chật ních người đến thưởng thức hơn.

Sáng 20/2 (tức Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026), PV Báo Xây dựng có mặt tại quán lươn Bà Ngọ nằm trên đường Đốc Thiết, TP Vinh cũ - một trong những quán lươn lâu đời và ngon nhất thành Vinh.

Dù đã 8h30 sáng nhưng dòng người vẫn nối nhau vào thưởng thức, chật kín cả quán. Đến mức, gia chủ đã bố trí 2 gian nhà đối diện nhau, nhưng có thời điểm, không còn bàn để khách ngồi.

Ở phía ngoài, ngay bên lối ra vào, “đầu bếp trưởng” Nguyễn Thị Thủy đang ra món cho khách. Thực đơn của quán có hai món chính là súp và cháo lươn.

Bát súp lươn đầy bổ dưỡng.

Hỏi ra mới biết, bà Ngọ tên thật là Đậu Thị Hiền, do tuổi cao sức yếu nên bà đã mất.

Chị Thủy về làm dâu cũng là lúc bà Hiền tuổi cao sức yếu nên chị cùng chồng tiếp quản nghề của bố mẹ.

Được mẹ chồng truyền lại bí quyết nấu nướng, vợ chồng chị Thủy đã duy trì đến nay đã hai mươi năm.

Lươn ở quán được lấy từ vùng Yên Thành (Nghệ An) - nơi nổi tiếng với các thợ thả trúm lươn.

Lươn lấy về còn sống sẽ được ngâm cùng muối đến khi hết nhớt. Sau đó, đầu bếp rửa sạch lươn với nước ấm rồi bóp cùng chanh trước khi đem đun sôi trên nồi.

"Lươn được luộc qua cùng nghệ cho bớt mùi tanh", chị Thủy tiết lộ bí quyết.

Sau công đoạn làm sạch lươn, đầu bếp sẽ phi hành cho đến khi vàng thơm thì cho lươn vào chảo đảo đều, gia vị thêm ớt cay, bột điều và độ mặn ngọt…

Cũng theo chị Thủy, công thức là vậy nhưng bàn tay người chế biến rất quan trọng bởi làm sao vừa đủ độ để gia vị ngấm vào lươn và hợp khẩu vị người dùng.

Quá trình chế biến lươn phải giữ lửa không quá to cũng không quá nhỏ để thịt lươn ngon nhất.

Nếu không tỉ mỉ trong chế biến, dù lươn tươi ngon đến đâu cũng sẽ không tạo ra được món lươn như ý muốn.

Người dân đi ăn đặc sản lươn xứ Nghệ.

Nước dùng được chế biến riêng bằng cách hầm xương lợn, xương lươn, gia vị.

Cháo cũng được hầm riêng với xương lợn, khi cháo nở búp thì riu riu lửa.

Khi ăn cháo hoặc súp lươn, thực khách có thể nêm nếm thêm nước cốt chanh, tỏi tươi ngâm và ăn cùng với bánh mì hoặc bánh mướt thì ngon tuyệt.

Anh Nguyễn Hữu Tuấn (chồng chị Thủy) cho biết thêm: Một công đoạn khá quan trọng là khi luộc lươn phải giữ lửa vừa đủ để thịt lươn vừa chín tới, để khi đến công đoạn tuốt lươn tức là tách thịt lươn ra khỏi xương dễ dàng hơn.

Đến công đoạn tách thịt này đòi hỏi sự khéo léo của bàn tay người làm sao cho vừa lấy được hết nhưng phải nguyên vẹn phần thịt con lươn.

Được biết, ngoài 2 món cháo lươn và súp lươn nói trên, lươn xứ Nghệ còn được chế biến thành nhiều món ngon và bổ dưỡng khác. Ví dụ như, lươn xào cà hoặc xào chuối xanh, lươn bằm xúc bánh đa, miến lươn...

Ngoài lươn tươi, ở xứ Nghệ còn có nhiều cơ sở làm lươn thành phẩm để bán cho thực khách ở trong và ngoài nước mang về thưởng thức.

Ông Bùi Công Vinh - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: Ngay khi “Tri thức chế biến món ăn từ lươn ở Nghệ An” được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Sở đã tổ chức các chương trình tuyên truyền, quảng bá sâu rộng để bạn bè, du khách trong và ngoài nước biết thông qua các sự kiện.

Sắp tới, Sở sẽ xây dựng đề án giới thiệu, bảo tồn và phát huy di sản này để từ đó đưa lươn xứ Nghệ đến rộng rãi với bạn bè, du khách.

Sỹ Hòa

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/ngay-tet-di-an-dac-san-luon-xu-nghe-192260220191539201.htm