Nghệ An đề xuất có cơ chế đặc thù hỗ trợ các địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng thiên tai

3 giờ trướcBài gốc

Quang cảnh hội nghị tại Trụ sở Chính phủ. Ảnh: TTXVN

Chiều 1/4, Chính phủ tổ chức Hội nghị toàn quốc về công tác phòng, chống thiên tai năm 2026 theo hình thức trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ và trực tuyến đến 34 tỉnh, thành phố.

Các đồng chí: Phạm Minh Chính - Thủ tướng Chính phủ, Trưởng ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia; Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đồng chủ trì.

Tại điểm cầu UBND tỉnh Nghệ An các đồng chí: Thiếu tướng Lê Hồng Nhân - Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân khu 4; Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đồng chủ trì.

Cảnh báo năm 2026: Nắng nóng xuất hiện sớm, kéo dài; nguy cơ siêu bão

Năm 2025, ở nước ta thiên tai xảy ra dồn dập, khốc liệt trên diện rộng, nhiều hiện tượng vượt mức lịch sử, gây hậu quả nặng nề đối với đời sống dân sinh và hoạt động kinh tế - xã hội, làm 484 người chết và mất tích, 811 người bị thương; tổng thiệt hại kinh tế ước tính trên 104.733 tỷ đồng.

Tại Nghệ An, năm 2025 ghi nhận diễn biến thiên tai phức tạp, cực đoan; tác động nghiêm trọng đến dân sinh và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, làm 12 người chết, 31 người bị thương; 705 nhà bị sập hoặc hư hỏng trên 70%; hơn 106.000 nhà bị tốc mái, hư hỏng.

Nhiều diện tích sản xuất nông, lâm nghiệp và công trình hạ tầng bị thiệt hại nặng nề. Tổng thiệt hại kinh tế ước tính hơn 8.900 tỷ đồng.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp báo cáo công tác phòng, chống thiên tai năm 2026; dự báo tình hình, nhiệm vụ, giải pháp năm 2026. Ảnh: TTXVN

Theo nhận định tình hình thiên tai và dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong năm 2026, nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt, nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn gia tăng.

Số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông thấp hơn trung bình nhiều năm; tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý nguy cơ xuất hiện bão mạnh, thậm chí rất mạnh, tăng cường nhanh, tiềm ẩn nguy cơ siêu bão, quỹ đạo và thời điểm hoạt động phức tạp, khó dự báo.

Bão số 5 vào cuối tháng 8/2025 đã gây thiệt hại nặng nề tại nhiều địa phương ở Nghệ An. Ảnh tư liệu: QA

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung đề xuất giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa, ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai và các sự cố gây ra.

Phát biểu tham luận, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ nhấn mạnh 3 thách thức lớn.

Trước hết, thiên tai hiện nay không còn theo quy luật hay tần suất thiết kế, mà có xu hướng cực đoan, dồn dập và đa rủi ro.

Thứ hai, khi xảy ra thiên tai lớn, năng lực ứng phó còn thiếu đồng bộ, thiết bị và phương tiện ở một số nơi còn hạn chế.

Thứ ba, nhu cầu đầu tư rất lớn nhưng ngân sách địa phương còn khó khăn, hệ thống công trình chưa đồng bộ nên hiệu quả phòng, chống chưa đáp ứng yêu cầu.

Theo lãnh đạo UBND tỉnh Nghệ An, thiên tai không còn đơn thuần là rủi ro tự nhiên mà đã trở thành rủi ro phát triển nếu không được đầu tư phòng ngừa từ sớm, bởi chi phí khắc phục luôn cao hơn nhiều lần so với chi phí phòng ngừa.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ phát biểu tham luận tại hội nghị. Ảnh: Thành Duy

Từ thực tiễn đó, tỉnh xác định các nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm thông qua đầu tư hệ thống quan trắc tự động, ứng dụng chuyển đổi số và dữ liệu lớn.

Nghệ An cũng tiến hành rà soát, cập nhật phương án ứng phó theo từng cấp độ rủi ro, bảo đảm an toàn đê điều, hồ đập, đặc biệt là các công trình xung yếu, đồng thời, chủ động sắp xếp dân cư khỏi khu vực có nguy cơ cao.

Tỉnh cũng tập trung nâng cao năng lực ứng phó tại cơ sở, củng cố lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, trang bị phương tiện cứu hộ, cứu nạn thiết yếu và tổ chức diễn tập sát thực tế.

Nghệ An cũng ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cấp hệ thống đê điều, hồ chứa, kết hợp các giải pháp công trình và phi công trình, lồng ghép phòng, chống thiên tai vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh theo hướng nâng cao nhận thức cộng đồng, nhân rộng mô hình cộng đồng an toàn trước thiên tai, tăng cường đào tạo kỹ năng ứng phó cho người dân với phương châm “phòng là chính, ứng phó linh hoạt, khắc phục kịp thời”.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu UBND tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai, Nghệ An kiến nghị Chính phủ và Thủ tướng tiếp tục quan tâm bố trí nguồn lực cho các công trình trọng điểm; đồng thời, có cơ chế đặc thù hỗ trợ các địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng thiên tai, nhất là về hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện và viễn thông.

Tỉnh cũng đề xuất các bộ, ngành Trung ương hỗ trợ nâng cấp hệ thống dự báo, cảnh báo hiện đại, tăng cường trang bị phương tiện cứu hộ, cứu nạn, đặc biệt là nâng cao chất lượng dự báo sớm để các địa phương chủ động hơn trong ứng phó với thiên tai.

Bảo vệ an toàn tính mạng, cuộc sống người dân là trên hết, trước hết

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia, nhận định tình hình thiên tai thời gian tới sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu kết luận. Ảnh: TTXVN

Thực tiễn những năm gần đây cho thấy nhiều hiện tượng bất thường, dị thường, thậm chí trái quy luật, khiến công tác ứng phó có thời điểm rơi vào thế bị động, lúng túng. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải khắc phục bằng được những hạn chế này, trước hết là nâng cao năng lực dự báo theo hướng sát thực tế, kịp thời và chính xác hơn.

Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là lấy người dân làm trung tâm trong mọi hoạt động phòng, chống thiên tai, với mục tiêu cao nhất là bảo vệ an toàn tính mạng, sức khỏe của người dân là trên hết, trước hết.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu UBND tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Công tác phòng, chống thiên tai phải bảo vệ hiệu quả tài sản của Nhà nước và Nhân dân, đồng thời, gắn chặt với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ các chiến lược dài hạn, bảo đảm tăng trưởng nhanh và bền vững trong những năm tới.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng yêu cầu tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trước hết là khẩn trương hoàn thiện thể chế, xây dựng hệ thống cơ chế, chính sách phù hợp với bối cảnh thiên tai ngày càng cực đoan, qua đó, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác phòng ngừa và khắc phục hậu quả.

Song song với đó là đẩy mạnh hiện đại hóa công tác dự báo, đầu tư đồng bộ trang thiết bị, hệ thống quan trắc, các trạm đo và trung tâm dự báo, bảo đảm năng lực dự báo đáp ứng yêu cầu trong điều kiện thời tiết ngày càng cực đoan, khó dự báo.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng cơ sở vững chắc, trong đó mỗi xã, phường phải trở thành “pháo đài” trong phòng, chống thiên tai ngay từ cơ sở, nâng cao khả năng tự ứng phó và giảm thiểu thiệt hại từ sớm, từ xa.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu UBND tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thành Duy

Thủ tướng cũng yêu cầu tăng cường năng lực dự trữ chiến lược, đồng thời, tiếp tục hoàn thiện và làm mới phương châm “4 tại chỗ” theo hướng linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn, bảo đảm phát huy hiệu quả trong mọi tình huống.

Cùng với đó, xây dựng cơ chế huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, phát huy vai trò của các lực lượng, tổ chức và người dân trong công tác phòng, chống thiên tai.

Người đứng đầu Chính phủ cũng yêu cầu cần kết hợp hài hòa các nguồn lực, từ trong nước đến quốc tế, giữa nguồn lực công và tư, giữa Nhà nước và Nhân dân, đồng thời, tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương nhằm tạo sức mạnh tổng thể trong ứng phó với thiên tai.

Thành Duy

Nguồn Nghệ An : https://baonghean.vn/nghe-an-de-xuat-co-co-che-dac-thu-ho-tro-cac-dia-phuong-thuong-xuyen-chiu-anh-huong-thien-tai-10331017.html