Nghị quyết 79-NQ/TW: Tái định vị vai trò kinh tế nhà nước trong bối cảnh mới

2 giờ trướcBài gốc

Nghị quyết tái định vị kinh tế nhà nước như công cụ chiến lược, tạo nền tảng cho tăng trưởng hai con số và mục tiêu phát triển.

Vai trò dẫn dắt và trụ đỡ ổn định vĩ mô

Nghị quyết số 79 tiếp tục khẳng định kinh tế nhà nước không tách rời các thành phần kinh tế khác, mà giữ vai trò dẫn dắt, tạo động lực và lan tỏa cùng phát triển. Trong tổng thể các nghị quyết chiến lược mới của Bộ Chính trị, Nghị quyết 79 được xem là một mảnh ghép quan trọng, góp phần hình thành hệ sinh thái thể chế đồng bộ cho quá trình chuyển đổi và nâng tầm nền kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên mới, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số và trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.

PGS.TS. Phạm Thị Hồng Điệp - Chủ nhiệm Bộ môn Quản lý kinh tế, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, điểm mới cốt lõi của Nghị quyết 79 nằm ở việc làm rõ bản chất vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước. Theo bà, kinh tế nhà nước được xác định là lực lượng dẫn dắt, điều tiết và bảo đảm ổn định vĩ mô, đóng vai trò như một “công cụ chiến lược” để Nhà nước có thể can thiệp kịp thời trước những tình huống đột xuất như khủng hoảng kinh tế, thiên tai, dịch bệnh hay các cú sốc từ bên ngoài.

Bà Điệp nhấn mạnh, nếu nhìn lại xuyên suốt các kỳ Đại hội Đảng từ Đại hội VI đến nay, quan điểm kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo luôn được kế thừa nhất quán. Tuy nhiên, Nghị quyết 79 không dừng ở việc nhắc lại các luận điểm truyền thống mà đã tái định vị vai trò của kinh tế nhà nước trong bối cảnh phát triển mới, khi yêu cầu về ổn định vĩ mô, an ninh kinh tế và khả năng chống chịu của nền kinh tế ngày càng trở nên cấp thiết.

Theo Nghị quyết, kinh tế nhà nước được xác định là lực lượng nòng cốt để duy trì các cân đối lớn của nền kinh tế, từ tài chính, tiền tệ, năng lượng, lương thực cho đến những lĩnh vực then chốt gắn với quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia. Đây không chỉ là công cụ phục vụ tăng trưởng mà còn là trụ đỡ của nền kinh tế trong những giai đoạn khó khăn, bảo đảm nền kinh tế vận hành an toàn và ổn định.

Từ sở hữu sang năng lực quản trị và hệ sinh thái phát triển

Một điểm nhấn quan trọng khác của Nghị quyết 79 là sự thay đổi trong cách tiếp cận đối với kinh tế nhà nước. Thay vì đặt nặng khía cạnh sở hữu, Nghị quyết chuyển trọng tâm sang năng lực quản trị và điều tiết phát triển. Kinh tế nhà nước được nhìn nhận như một hệ thống công cụ kinh tế tổng hợp, giúp Nhà nước thực hiện các mục tiêu chiến lược dài hạn, bảo đảm an sinh xã hội, phát triển bao trùm và vì con người.

PGS.TS. Phạm Thị Hồng Điệp cho rằng, Nghị quyết 79 đã vượt ra khỏi cách hiểu truyền thống khi đồng nhất kinh tế nhà nước với doanh nghiệp nhà nước. Theo bà, kinh tế nhà nước cần được hiểu là tổng thể các nguồn lực do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối, không chỉ hiện diện trên thị trường mà còn ăn sâu vào cấu trúc nền tảng của nền kinh tế quốc dân. Việc xác định đầy đủ các nền tảng này tạo cơ sở lý luận quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công, đồng thời làm rõ ranh giới giữa vai trò của Nhà nước và thị trường.

Nghị quyết 79 cũng đặt kinh tế nhà nước trong mối quan hệ hài hòa với các thành phần kinh tế khác, đặc biệt là kinh tế tư nhân. Kinh tế nhà nước giữ vai trò định hướng chiến lược, đầu tư vào những lĩnh vực mà khu vực tư nhân không muốn hoặc không đủ năng lực tham gia, từ đó tạo không gian và động lực cho các khu vực kinh tế khác phát triển. Cách tiếp cận này phù hợp với kinh tế thị trường hiện đại nhưng vẫn giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa.

Ở góc nhìn khác, TS. Nguyễn Minh Phong - Ủy viên Hội đồng tư vấn Kinh tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhận định, Nghị quyết 79 là văn bản đầu tiên của Đảng đề cập một cách toàn diện tới các cấu thành, vị trí và cơ chế quản lý của kinh tế nhà nước. Đây là mảnh ghép cần thiết để tạo ra một hệ sinh thái phát triển mới, đồng bộ, qua đó giúp Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và phát triển bền vững đến năm 2045.

Theo TS. Nguyễn Minh Phong, lần đầu tiên Đảng khẳng định rõ nội hàm kinh tế nhà nước bao gồm toàn bộ đất đai, tài nguyên, không gian biển đảo, không gian ngầm, khu vực doanh nghiệp nhà nước, đơn vị sự nghiệp, các quỹ ngoài ngân sách, dự trữ quốc gia, ngân sách nhà nước và đặc biệt là các công trình hạ tầng do Nhà nước đầu tư cùng các tổ chức tín dụng nhà nước. Việc làm rõ và “kiểm định” đầy đủ các cấu thành này giúp tránh tình trạng bỏ rơi tài sản công, đồng thời tạo cơ sở cho việc thiết kế các cơ chế quản lý và sử dụng phù hợp, hiệu quả hơn.

TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng, Nghị quyết 79 không chỉ thống nhất cách nhìn về kinh tế nhà nước mà còn bổ sung những yếu tố mới mang tính thực tiễn cao, nhất là khi gắn từng cấu phần của kinh tế nhà nước với các cơ chế quản lý riêng biệt. Điều này đặc biệt quan trọng, bởi nếu không nhận diện đầy đủ nguồn lực đang có, việc sử dụng sẽ kém hiệu quả, thậm chí gây lãng phí.

Trong tổng thể đó, Nghị quyết 79 cùng với Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân được xem là hai trụ cột bổ trợ cho nhau. Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo và nền tảng, trong khi kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của tăng trưởng. Cả hai cùng hướng tới quản trị hiện đại, chấp nhận rủi ro trong đầu tư khoa học công nghệ, qua đó xây dựng nền kinh tế tự chủ, bền vững và có sức cạnh tranh cao trong giai đoạn phát triển mới.

PV/VOV1

Nguồn VOV : https://vov.vn/kinh-te/nghi-quyet-79-nqtw-tai-dinh-vi-vai-tro-kinh-te-nha-nuoc-trong-boi-canh-moi-post1263902.vov