Vấn đề lớn nhất hiện nay không nằm ở việc thiếu công nghệ, mà nằm ở khoảng trống năng lực quản trị và lãnh đạo AI ở cấp tổ chức. Theo TS. Lê Minh Thành, Giám đốc chương trình Mini MBA in AI tại Trường Kinh doanh và Quản trị Geneva Thụy Sĩ (SSBM), phần lớn doanh nghiệp đang tiếp cận AI ở cấp độ cá nhân hoặc phòng ban. Nhân viên dùng AI để tăng tốc độ xử lý, quản lý dùng để hỗ trợ báo cáo, nhưng khi nhìn ở cấp độ toàn doanh nghiệp, các hoạt động này lại thiếu sự kết nối hệ thống. AI giúp từng cá nhân làm nhanh hơn, nhưng tổ chức lại không chuyển động cùng nhịp, cho thấy đây là lỗi về quản trị chứ không phải kỹ thuật.
Đồng quan điểm, ông Kiều Mạnh Toàn, nguyên Giám đốc khối Khách hàng Doanh nghiệp và Chính phủ tại Microsoft Việt Nam, khẳng định năng lực AI cá nhân không tự động chuyển hóa thành hiệu quả kinh doanh nếu thiếu một "hệ điều hành AI" ở cấp lãnh đạo. Nhiều doanh nghiệp đang rơi vào tình trạng đầu tư mạnh cho công cụ nhưng bỏ ngỏ bài toán điều phối, khiến chỉ số ROI của AI trở nên mơ hồ. Thậm chí, tâm lý FOMO (sợ bị bỏ lỡ) khiến nhiều đơn vị chạy theo phong trào, mua sắm công cụ vì áp lực thị trường mà thiếu bài toán giá trị rõ ràng.
Ông Nguyễn Tiến Huy, Tổng Giám đốc PENCIL Group, chia sẻ tại hội thảo.
Ông Nguyễn Tiến Huy, Tổng Giám đốc PENCIL Group, quan sát thấy thực trạng mỗi phòng ban dùng một công cụ AI khác nhau dẫn đến dữ liệu phân mảnh và quy trình thiếu đồng bộ. Kết quả là số lượng sản phẩm sáng tạo có thể tăng nhanh, nhưng tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn lại giảm mạnh do thiếu cơ chế kiểm soát chất lượng ở cấp tổ chức.
Các chuyên gia chỉ ra ba điểm nghẽn chính: thiếu chiến lược AI gắn với kinh doanh, chất lượng dữ liệu hạn chế và khoảng trống năng lực ở tầng quản lý trung gian.
Để AI thực sự trở thành đòn bẩy chiến lược, bài toán phải dịch chuyển từ kỹ thuật sang năng lực lãnh đạo. Doanh nghiệp cần những người có khả năng kết nối AI với chiến lược, con người và văn hóa tổ chức thay vì chỉ dừng lại ở việc biết sử dụng công cụ. Hiểu được nhu cầu này, SSBM Thụy Sĩ đã ra mắt hai chương trình đào tạo thực tiễn là Mini MBA in AI và Mini MBA in Healthcare Service Management nhằm trang bị năng lực quản trị toàn diện cho đội ngũ lãnh đạo trong kỷ nguyên số. Khi AI đã trở nên phổ biến, lợi thế cạnh tranh sẽ không thuộc về người sở hữu công cụ sớm nhất, mà thuộc về người có năng lực tổ chức và dẫn dắt công nghệ tốt nhất.
Vĩnh Yên