Ngồi Trạm Y tế, được các chuyên gia hàng đầu khám chữa bệnh: Bước ngoặt giảm tải tuyến cuối

3 giờ trướcBài gốc

Tại Lễ công bố hợp tác toàn diện giữa Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng ngày 14-1, Đại biểu Quốc hội, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã chia sẻ cùng báo giới về chiến lược "cấy" nhân lực chất lượng cao và công nghệ vào y tế cơ sở. Đây được kỳ vọng là mô hình thí điểm (pilot) để thay đổi diện mạo y tế phường, xã trên cả nước.

Đại biểu Quốc hội, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Ảnh: Mai Hoa

Khi "người khổng lồ" đứng sau trạm y tế phường

- Thưa PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, việc đưa bác sĩ tuyến Trung ương về hỗ trợ tuyến dưới không phải là ý tưởng mới. Chúng ta từng có nhiềuđề án và chương trình thực hiện giải pháp này. Vậy mô hình hợp tác giữa Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và phường Vĩnh Hưng lần này có gì khác biệt về bản chất để bảo đảm tính bền vững, tránh tình trạng "đánh trống bỏ dùi"?

- Đây là câu hỏi mà chúng tôi đã trăn trở rất nhiều trước khi bắt tay vào làm. Sự khác biệt cốt lõi nằm ở tư duy tiếp cận: Chúng tôi không coi đây là một đợt luân chuyển cán bộ ngắn hạn kiểu "đến hẹn lại lên" rồi rút về. Đây là sự cam kết dài hạn và xây dựng một "cơ sở thực thụ" tại địa phương.

Khác với hình thức cử cán bộ xuống hỗ trợ tuyến cơ sở theo đợt, tại Vĩnh Hưng, chúng tôi thiết lập một mô hình hoàn toàn mới: Thành lập phòng khám tại chỗ, ngay trong trạm y tế. Chúng tôi đã ký kết hợp tác với phường Vĩnh Hưng trong thời hạn 10 năm. Mười năm là một khoảng thời gian đủ dài để khẳng định rằng, khi hệ thống này vận hành trơn tru, tôi tin chắc sẽ không ai muốn dừng lại mô hình ưu việt này cả.

Tại đây, người dân sẽ thấy sự rạch ròi nhưng liên thông trong quy trình mà chúng tôi gọi nôm na là "rẽ trái - rẽ phải". Nếu người dân muốn khám chữa bệnh mãn tính, cấp thuốc bảo hiểm y tế thông thường, họ đi theo luồng bên phải. Còn nếu muốn khám chuyên gia, hưởng dịch vụ kỹ thuật cao, siêu âm chẩn đoán bởi các giáo sư, tiến sĩ từ Đại học Y Hà Nội, họ sẽ rẽ trái. Tất cả đều nằm trong một không gian quen thuộc của Trạm y tế phường, nhưng chất lượng chuyên môn thì đã được nâng tầm.

- Một trong những rào cản lớn nhất khiến các bệnh viện ngần ngại đưa quân về cơ sở là nỗi lo "chảy máu chất xám" hoặc thiếu hụt nhân sự tại chính bệnh viện mẹ. Bệnh viện Đại học Y Hà Nội giải quyết bài toán nhân lực này như thế nào khi quy mô phục vụ ngày càng mở rộng?

- Đây là lo ngại hoàn toàn có cơ sở. Nếu chỉ nhìn vào con số nhân sự cơ hữu, rất khó để một bệnh viện Trung ương bao sân cho nhiều trạm y tế. Tuy nhiên, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội có một thế mạnh đặc thù mà ít nơi nào có được: Chúng tôi là mô hình Viện - Trường.

Dù bệnh viện còn khá non trẻ, mới hoạt động được 17 năm, nhưng lực lượng y bác sĩ của chúng tôi hiện nay đã lên tới 1.700 người. Quan trọng hơn, đứng sau lưng chúng tôi là Trường Đại học Y Hà Nội - một "người khổng lồ" về đào tạo. Chúng tôi luôn có nguồn nhân lực kế cận dồi dào từ các bác sĩ nội trú, bác sĩ trẻ tài năng được đào tạo bài bản. Đây chính là nguồn lực dồi dào, liên tục để luân chuyển về cơ sở, bảo đảm trạm y tế luôn có bác sĩ giỏi trực chiến mà không làm ảnh hưởng đến hoạt động của bệnh viện trung tâm.

PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu thăm hỏi, kiểm tra tình trạng sức khỏe của người dân đến khám bệnh. Ảnh: Mai Hoa

Tất nhiên, chúng tôi cũng xác định rõ giới hạn của mình. Bệnh viện Đại học Y Hà Nội không thể làm thay cho tất cả. Chúng tôi đang hỗ trợ từ Hà Giang, Tuyên Quang đến Hà Tĩnh... nên nguồn lực cũng phải san sẻ. Mục tiêu của tôi tại Vĩnh Hưng là xây dựng một "hình ảnh mẫu", một mô hình thí điểm chuẩn mực. Từ thành công thực tế này, các bệnh viện khác và các địa phương khác sẽ nhìn vào để thấy rằng: Y tế cơ sở hoàn toàn có thể hồi sinh nếu có cách làm đúng, từ đó họ sẽ chủ động tham gia và nhân rộng.

Công nghệ cao và "chìa khóa" chính sách Bảo hiểm Y tế

- Ông vừa nhắc đến việc nâng cấp y tế cơ sở. Bên cạnh yếu tố con người, cơ sở vật chất và trang thiết bị tại các trạm y tế hiện nay đa phần còn hạn chế. Liệu việc đưa bác sĩ giỏi về mà không có "vũ khí" hiện đại trong tay thì có phát huy được hiệu quả không, thưa ông?

- Đúng vậy, con người là yếu tố tiên quyết, nhưng công cụ là yếu tố quyết định chất lượng. Một bác sĩ giỏi không thể "bắt mạch kê đơn" suông mãi được. Để giải quyết vấn đề này, cần sự cộng hưởng trách nhiệm từ hai phía: Bệnh viện trung ương và chính quyền địa phương.

Về phía địa phương, tôi cho rằng cái khó nhất không phải là tiền, mà là quyết tâm chính trị. Lãnh đạo địa phương phải thực sự vào cuộc. Ví dụ như tại phường Vĩnh Hưng, tôi đánh giá rất cao sự quyết tâm của các đồng chí Bí thư, Chủ tịch và các ban ngành. Họ đã đầu tư cơ sở khang trang, sạch đẹp. Tôi tin rằng nếu có sự đồng lòng như vậy, không trạm y tế nào là không thể hoạt động hiệu quả.

Về phía chuyên môn, chúng tôi mang đến những công nghệ hiện đại nhất. Các bạn có thể thấy tại Vĩnh Hưng hôm nay, chúng tôi trang bị hệ thống nội soi tiêu hóa hiện đại bậc nhất Việt Nam. Đặc biệt là hệ thống siêu âm của Samsung - thế hệ máy mới nhất ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và điều khiển từ xa.

Vận hành hệ thống thiết bị y tế hiện đại tại Phòng khám đa khoa Bệnh viện Đại học Y Hà Nội - cơ sở Vĩnh Hưng. Ảnh: Mai Hoa

Với công nghệ này, khoảng cách địa lý bị xóa bỏ. Một kỹ thuật viên tại trạm y tế chỉ cần đặt đầu dò, còn bác sĩ chuyên gia của chúng tôi có thể ngồi tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, thậm chí đang đi công tác vẫn có thể dùng điện thoại để điều chỉnh đầu dò, xem hình ảnh và đưa ra chẩn đoán chính xác. Đây là minh chứng cho việc y tế công nghệ cao hoàn toàn có thể hiện diện ở cấp xã phường.

- Thưa ông, một thực tế là nhiều người dân, đặc biệt là người cao tuổi mắc bệnh mãn tính, vẫn chấp nhận xếp hàng từ 4 giờ sáng ở các bệnh viện lớn chỉ để lấy thuốc định kỳ. Ông có giải pháp gì để thay đổi thói quen này qua mô hình tại Vĩnh Hưng?

- Đây là một vấn đề cốt lõi, cũng là điều tôi tâm huyết khi triển khai mô hình này: Đó là cơ chế Bảo hiểm Y tế (BHYT).

Tại sự kiện hôm nay có sự hiện diện của đại diện Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Hà Nội. Mục đích để các bên cùng nhìn thấy thực tế và tìm ra một cơ chế chính sách mới. Chúng tôi đang hướng tới việc bệnh nhân khám tại Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng nhưng có thể được cấp phát thuốc theo danh mục của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, được thanh toán BHYT liên thông.

Hãy tưởng tượng, hàng nghìn người cao tuổi bị tăng huyết áp, tiểu đường... thay vì phải vất vả lên tuyến trên chen chúc, họ chỉ cần ra trạm y tế gần nhà, được bác sĩ Đại học Y Hà Nội khám và vẫn nhận được loại thuốc tốt y hệt như trên bệnh viện trung ương. Nếu làm được điều này, chúng ta sẽ giải quyết được vấn đề quản lý bệnh mãn tính - mấu chốt của việc giảm tải bệnh viện và nâng cao tuổi thọ người dân.

Tầm nhìn: Biến trạm y tế thành "người gác cổng" tin cậy

- Nếu mô hình Vĩnh Hưng thành công, ông kỳ vọng bức tranh y tế cơ sở của Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung sẽ thay đổi như thế nào trong tương lai gần?

- Tôi kỳ vọng rất lớn vào sự thay đổi về tư duy quản trị y tế. Vấn đề của các vùng sâu vùng xa hay ngay tại đô thị không chỉ là xây cái nhà to đẹp. Có những nơi chúng tôi đến, trạm y tế xây rất hoành tráng nhưng bên trong rỗng ruột, không có thiết bị, không có người làm.

Các y bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội khám sức khỏe cho người dân trên địa bàn. Ảnh: Mai Hoa

Mô hình Vĩnh Hưng là một phép thử cho thấy: Khi chúng ta đưa được "chất xám" và "công nghệ" về cơ sở, niềm tin của người dân sẽ quay lại. Ngày hôm nay có hơn 300 người dân đến khám, hồ sơ sức khỏe của họ sẽ được lập, đưa vào bệnh án điện tử. Trạm y tế phường sẽ có trách nhiệm theo dõi họ suốt đời.

Tôi tin chỉ trong vòng 1 năm, nếu làm tốt, toàn bộ người cao tuổi, người có bệnh nền tại khu vực này sẽ được quản lý chặt chẽ. Khi đó, Trạm y tế sẽ thực sự trở thành "người gác cổng" tin cậy. Bệnh viện tuyến trên chỉ tập trung chữa các ca bệnh khó, phẫu thuật phức tạp. Đó mới là một nền y tế văn minh và hiệu quả.

Bên cạnh đó, tôi cũng muốn nhắn nhủ tới các lãnh đạo địa phương. Việc đầu tư cho y tế cơ sở cần phải thực chất. Như tỉnh Lào Cai, họ đã trang bị máy CT, kết nối từ xa cho tất cả các bệnh viện khu vực. Sự thay đổi phải đồng bộ từ hạ tầng, trang thiết bị đến con người. Nếu Vĩnh Hưng thành công, đây sẽ là tiền đề để mở ra cơ chế cho phép bác sĩ tuyến trung ương về khám chữa bệnh BHYT tại trạm y tế, tạo nên một cuộc cách mạng thực sự trong chăm sóc sức khỏe ban đầu.

- Xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu về cuộc trao đổi./.

Mai Hoa

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ngoi-tram-y-te-duoc-cac-chuyen-gia-hang-dau-kham-chua-benh-buoc-ngoat-giam-tai-tuyen-cuoi-730070.html