Người dân Gia Lai phơi nắng, ngâm mình giữa cửa biển cào ốc ngọc trai
Những ngày này, tại cửa biển An Dũ, hạ nguồn sông Lại Giang thuộc phường Hoài Nhơn Đông (tỉnh Gia Lai), nhiều người dân địa phương ngâm mình để cào lấy những giỏ ốc xếp (hay còn gọi ốc ngọc trai) vào mùa chính vụ, bất kể trên đầu nắng cháy da, dưới chân mênh mông biển nước.
Ốc xếp là loại ốc nhỏ li ti bám trong bùn cát, thường có quanh năm nhưng cao điểm vào sau những cơn mưa đầu mùa, khi nước sông đục ngầu, ốc nổi nhiều. Đây là nguồn thức ăn tươi, giá rẻ cho cho các vựa nuôi tôm hùm trên cả nước.
Nghề cào ốc xếp khi vào mùa tại cửa biển An Dũ không dành cho những người yếu sức, trung bình mỗi ngày người dân mất khoảng 10 giờ ngâm mình mới cào đủ lượng ốc mang đi bán.
Mờ sáng là thời điểm thủy triều rút cũng là lúc những người dân bắt đầu công việc cào ốc xếp. Dụng cụ cào ốc xếp mang theo rất đơn giản: một con thuyền nhỏ, vài chiếc cào sắt tự chế, một chiếc rổ, can, thau nhựa buộc dây ngang bụng để làm phao nổi đựng ốc.
Những người làm nghề cào ốc xếp thường đi giật lùi hoặc cúi gập người, đôi tay liên tục đưa chiếc cào sục sâu xuống lớp cát. Cứ thế từ lúc khi thủy triều rút đến khi thủy triều lên ròng rã hơn 10 giờ đồng hồ, họ ngâm mình trong nước và phơi nắng để mưu sinh.
Công việc cào ốc xếp tại vùng bãi bồi hạ nguồn sông Lại Giang vất vả, cực nhọc không chỉ có đàn ông mà còn có cả những người phụ nữ trong gia đình. Công việc chính của họ là đãi ốc sạch cát, sau đó đóng thành bao.
Mỗi lần đi cào ốc, những người phụ nữ phải quấn kín mít từ đầu đến chân bằng nhiều lớp vải để tránh nắng.
Chị Nguyễn Thị Hòa (38 tuổi) chia sẻ, nghề cào ốc xếp ở khu vực cửa biển An Dũ có từ lâu đời. công việc vất vả này là nguồn mưu sinh, thậm chí là nguồn thu nhập chính của hàng trăm hộ dân nghèo sống ven sông Lại Giang.
"Bàn tay nhăn nheo, trắng bệch, nứt nẻ vì ngâm nước 10 tiếng mỗi ngày, đôi bàn chân thường xuyên bị vỏ ốc, mảnh sành hay đá sắc nhọn đâm phải. Đau thì có đau, nhưng nghỉ một ngày khi thời điểm ốc xếp vào mùa là không có tiền, con nước còn lên xuống thì mình còn phải theo", chị Hòa chia sẻ.
Theo ông Cao Văn Lý, người có thâm niên cào ốc tại đây cho hay, ốc xếp (ốc ngọc trai) là loại ốc nhỏ làm thức ăn cho tôm hùm. Thu nhập từ nghề này không ổn định, những ngày biển êm, nước cạn, mỗi người có thể cào được nhiều, vào mùa biển động nước sông Lại Giang đổ về đục ngầu là không cào được.
"Vào mùa, gia đình hai vợ chồng tôi chăm chỉ có thể cào được từ 300-400kg ốc xếp mỗi ngày, với giá thu mua hiện tại khoảng 2.500 - 3.000 đồng/kg khi trừ hết các chi phí thì mỗi người cũng thu được từ 500.000 - 1.000.000 đồng/ngày.
Thu nhập trên là con số không cao đối với những hộ dân làm nghề cào ốc ven sông Lại Giang nhưng chính vì cái "lộc trời" ấy, họ sẵn sàng đánh đổi sức khỏe, phơi mình dưới nắng gắt và ngâm mình dưới nước sâu.
Những chiếc bao đầy ốc xếp sau khi đãi sạch được kéo vào bờ, giao cho thương lái đưa lên xe chờ sẵn để bán cho các vùng nuôi tôm hùm như Sông Cầu, Nha Trang...
Vùng đất Hoài Nhơn vốn nổi tiếng với "thủ phủ" cá ngừ đại dương của miền Trung và những làng chài trù phú nhờ biển cả.
Tuy nhiên, ở những khu vực ven sông Lại Giang lại có hàng trăm hộ dân không đất canh tác, không tàu lớn vươn khơi, nghề cào ốc trở thành sinh kế của cả gia đình. Công việc cứ thế lặp đi lặp lại đến hết một ngày vất vả mưu sinh dưới sông nước.