Câu chuyện về anh Tạ Viết Trường tại Điểm cao 468 là hành trình tri ân bình dị mà bền bỉ của một cá nhân, góp phần lan tỏa giá trị những ký ức lịch sử về các anh hùng liệt sĩ từ một "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng.
7 năm gắn bó với "ngôi nhà chung"
Điểm cao 468 (Vị Xuyên, Tuyên Quang) những ngày tháng Tư lộng gió, trong không gian tĩnh mịch của Đền thờ - Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, dáng hình gầy gò của anh Tạ Viết Trường trở nên quen thuộc như một phần của cảnh vật nơi đây.
Anh Tạ Viết Trường nghiêm trang đọc Lời kính cáo trước thời khắc các đoàn dâng hương tưởng niệm tại Đền thờ các anh hùng liệt sĩ mặt trận Vị Xuyên tại Điểm cao 468, xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: Mai Hoa
Anh Trường vốn là người con của đất Tổ Phú Thọ, nhưng duyên nợ đã gắn cuộc đời anh với mảnh đất Hà Giang (nay là Tuyên Quang) từ khi còn là chiến sĩ của Tỉnh đội Hà Giang (cũ) năm 1996. Sau thời gian công tác tại Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 313, anh xuất ngũ và lập nghiệp tại đây. Năm 2019, khi địa phương vận động người trông coi đền thờ, anh đã không ngần ngại nhận lời.
Suốt 7 năm qua, hành trình tri ân của anh Trường là những chuỗi ngày lặng lẽ quét dọn, hương khói cho các anh hùng liệt sĩ. Dù nhà chỉ cách đền vỏn vẹn 2,5km, nhưng thời gian anh ở đền còn nhiều hơn ở nhà. Anh sẵn sàng trực cả ngày lẫn đêm để đón tiếp các đoàn khách, bởi với anh, đây không chỉ là công việc mà là tâm nguyện của một người lính.
Anh Trường không phải là thuyết minh viên chuyên nghiệp, nhưng bất cứ đoàn khách nào khi nghe anh kể chuyện cũng đều lặng đi vì xúc động. Những câu chuyện của anh được kết tinh từ chính những giọt nước mắt và lời kể của các cựu chiến binh khi quay lại thăm chiến trường xưa.
Từ một người bảo vệ, anh tự mày mò, xâu chuỗi các sự kiện lịch sử khốc liệt tại các Điểm cao 1509, 1100, 772, 685... thành những mạch chuyện đầy sức sống. Anh đặc biệt tâm huyết với việc truyền đạt lịch sử cho các cháu học sinh qua những buổi ngoại khóa. Đứng trước các em, anh Trường như một người thầy, giảng giải về cái giá của hòa bình qua những tấm gương "sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử".
Mỗi khi thay mặt các đoàn công tác đọc lời thỉnh nguyện, anh Trường lại khiến không gian trở nên thiêng liêng lạ thường. Anh thuộc nằm lòng những câu thơ đầy xúc động của một cựu chiến binh khi thăm lại chiến trường xưa tại Vị Xuyên. Giọng đọc trầm ấm của anh hòa vào tiếng gió ngàn mang bao yêu thương cho những linh hồn còn nằm lại trong kẽ đá:
"Nhẹ nhàng thôi đừng làm rung cây lá
Trên đỉnh đồi dưới hang đá thung sâu
Bạn tôi nằm sau nhiều ngày chiến đấu
Giấc ngủ ngon lành sâu thẳm với thời gian".
Nối kết những tấm lòng
Hành trình tri ân của anh Trường tại Điểm cao 468 luôn có sự đồng hành của biết bao tấm lòng. Trong chuyến dâng hương trung tuần tháng 4-2026, đoàn công tác Sở Nội vụ thành phố Hà Nội do đồng chí Nguyễn Minh Long, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội làm Trưởng đoàn đã thăm hỏi và tặng quà tri ân những người có công tại tỉnh Tuyên Quang, dâng hương tưởng niệm, thắp hương trên các phần mộ tại Nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên…
Anh Tạ Viết Trường gợi lại ký ức lịch sử về những anh hùng đã mưu trí, dũng cảm, kiên cường chiến đấu với tinh thần "Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử" tại mặt trận Vị Xuyên. Ảnh: Mai Hoa
Thành kính dâng hương tại Đền thờ các anh hùng liệt sĩ tại Điểm cao 468, trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Nguyễn Tây Nam chia sẻ đầy trăn trở về Chiến dịch "500 ngày đêm" tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ mà Thủ đô đang tích cực triển khai. Ông nhấn mạnh: "Đây không chỉ là trách nhiệm chính trị mà còn là tâm nguyện thiêng liêng. Với tâm thế của những người con Hà Nội luôn nặng lòng tri ân, chúng tôi đang nỗ lực phối hợp chặt chẽ để thực hiện hiệu quả việc rà soát, lấy mẫu sinh phẩm và xây dựng ngân hàng gene".
Dù đối mặt với nhiều thách thức khi thông tin ngày càng ít, địa hình biến đổi nhưng những người làm công tác chính sách Thủ đô khẳng định sẽ thực hiện chiến dịch bằng "trái tim và công nghệ". Đó là hành động thiết thực nhất để đưa các anh hùng liệt sĩ còn chưa xác định được danh tính về với vòng tay gia đình, để những lời thơ của các bác cựu chiến binh không còn là nỗi trăn trở đau đáu.
Khẳng định sự quan tâm đặc biệt của toàn hệ thống chính trị đối với người có công, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Tuyên Quang Nguyễn Việt Hùng chia sẻ, tỉnh đã thực hiện rất tốt các chế độ chính sách, đặc biệt là chương trình xóa nhà ở tạm cho các gia đình chính sách vượt tiến độ đề ra. Tuy nhiên, khó khăn vẫn còn hiện hữu khi đời sống của nhiều người có công vẫn còn vất vả, đòi hỏi sự chung tay của cộng đồng. Tỉnh Tuyên Quang đang quyết liệt triển khai việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ ADN và duy tu, nâng cấp các công trình ghi công để biến nơi đây thành "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Là một trong những người trực tiếp quản lý và vận hành Nghĩa trang liệt sĩ Vị Xuyên, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ công xã Vị Xuyên Trần Thanh Tuấn cũng chia sẻ về áp lực công việc tại đơn vị phụ trách nghĩa trang rộng 12ha. Dù lực lượng mỏng (chỉ 7 cán bộ trực tiếp tại nghĩa trang) nhưng đơn vị luôn nỗ lực trong việc chăm sóc phần mộ, đón tiếp các đoàn khách và thực hiện các nghi lễ tri điệu. Ông Tuấn cho biết đơn vị đang đẩy mạnh số hóa dữ liệu liệt sĩ, ứng dụng mã QR để thân nhân dễ dàng tra cứu thông tin và sắp tới sẽ triển khai công nghệ thực tế ảo để nâng cao trải nghiệm cho khách thăm viếng. Khó khăn lớn nhất hiện nay là đội ngũ cán bộ chủ yếu là hợp đồng thời vụ, dẫn đến mong muốn có một cơ chế ổn định hơn để họ yên tâm gắn bó với công việc mang tính đặc thù tâm linh này.
Hành trình tri ân giản dị, bền bỉ của những cá nhân như anh Trường, cũng như những nỗ lực của các ban, ngành, tổ chức đoàn thể, đã biến Điểm cao 468 trở thành một "địa chỉ đỏ" đối với các thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ. Ở nơi biên cương ấy, hành trình tri ân chưa bao giờ có điểm dừng mà được viết tiếp bởi những bước chân không mỏi của các thế hệ, các cựu chiến binh, những người làm công tác người có công…, để khẳng định rằng: Đất nước và nhân dân mãi ghi nhớ công ơn của những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Mai Hoa