Người Hà Nội 'giữ Tết' bằng nồi bánh chưng đỏ lửa

4 giờ trướcBài gốc

Khi bánh chưng trở thành sợi dây kết nối các thế hệ

Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, khi nhiều gia đình lựa chọn mua sẵn bánh chưng ngoài chợ hay siêu thị cho tiện, thì đâu đó trong những con phố ở Hà Nội, bếp lửa luộc bánh chưng vẫn đỏ rực suốt đêm như một cách lặng lẽ gìn giữ hồn Tết.

Một buổi tối cuối năm, trong con ngõ nhỏ phố Đội Cấn, Hà Nội, mùi khói bếp quyện cùng hương lá dong lan tỏa, chị Hiền cùng với gia đình đang vui vẻ trông nồi bánh chưng. Với gia đình chị Hiền, gói bánh chưng là một nghi lễ không thể thiếu mỗi dịp Tết đến xuân về.

"Nhà tôi năm nào cũng tự gói bánh, dù bận mấy cũng cố làm vài chục chiếc. Không phải vì tiết kiệm, mà vì muốn các con biết Tết là gì, biết mùi lá dong, mùi khói bếp, biết cả cảm giác chờ bánh chín suốt đêm", chị Hiền chia sẻ.

Chị Hiền thức canh nồi bánh chưng suốt đêm cuối năm, lặng lẽ gìn giữ phong vị Tết truyền thống cho gia đình.

Trước đó một ngày, căn nhà nhỏ của chị đã rộn ràng từ sáng sớm. Lá dong được mang về, xếp thành từng chồng xanh mướt, được cả nhà cùng nhau rửa sạch, lau khô. Gạo nếp vo trắng, đỗ xanh đồ chín rồi giã nhuyễn, thịt lợn ướp tiêu, hành, nước mắm – những công đoạn cần sự kiên nhẫn và tỉ mỉ.

Đám trẻ con trong nhà cũng được "phân việc", đứa lau lá, đứa xếp khuôn, đứa tò mò nhìn người lớn gói bánh, thi thoảng lại hỏi han đủ điều về Tết xưa.

Công đoạn chuẩn bị gói bánh chưng: lá dong được rửa sạch, gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn bày sẵn tại phòng khách nhà chị Hiền.

Chị Hiền nhớ lại Tết thời thơ ấu của mình, khi cả xóm cùng chung một bếp bánh, trẻ con chạy lon ton xung quanh, người lớn thức trắng đêm canh lửa.

"Bây giờ mỗi nhà mỗi khác, nhưng tôi vẫn muốn giữ lại ít nhiều không khí ấy cho con mình. Sau này các cháu có thể đi xa, sống hiện đại hơn, nhưng chỉ cần nhớ đến mùi bánh chưng là nhớ đến Tết, đến gia đình", chị nói.

Tương tự, chị Vân, sống phường Tây Hồ, Hà Nội cũng đang tất bật chuẩn bị cho mẻ bánh chưng cuối năm. Sau một năm tất bật công việc, Tết là dịp hiếm hoi cả gia đình chị quây quần đông đủ. Gian bếp tạm dựng ngoài sân, nơi những nồi bánh chưng lớn được đặt trên bếp củi, trở thành trung tâm của ngôi nhà.

Chị Vân kiên nhẫn canh lửa, chuẩn bị cho một cái Tết trọn vẹn.

"Ngày thường con cái chỉ biết điện thoại, tivi. Tết mà không gói bánh thì tiếc lắm. Gia đình tôi thống nhất năm nay sẽ tự tay gói bánh chưng. Tôi muốn các cháu có ký ức về Tết quê, để sau này lớn lên còn nhớ mình đã từng ngồi bên nồi bánh chưng như thế nào", chị Vân nói.

Với nhiều gia đình, gói bánh chưng không còn là nhu cầu thiết yếu trong đời sống hiện đại. Chỉ cần vài cú nhấp chuột hay một vòng chợ là có thể mua được những chiếc bánh vuông vắn, đẹp mắt. Nhưng điều không thể mua được chính là không khí sum vầy, là những câu chuyện Tết được kể bên bếp lửa, là cảm giác hồi hộp chờ bánh chín vào rạng sáng.

Khi truyền thống được nuôi dưỡng từ những điều giản dị

Trong đời sống hiện đại, khi nhịp sống ngày càng nhanh và tiện ích công nghệ khiến mọi thứ trở nên dễ dàng, việc duy trì một phong tục tốn nhiều thời gian như gói bánh chưng dường như trở thành lựa chọn mang tính "ngược dòng". Chỉ cần vài cú nhấp chuột hay một vòng siêu thị là có thể mua được những chiếc bánh vuông vắn, đẹp mắt, thậm chí đa dạng nhân vị.

Thế nhưng, điều không thể mua được chính là không khí sum vầy bên bếp lửa, là những câu chuyện Tết được kể suốt đêm, là sự háo hức của trẻ nhỏ khi hồi hộp chờ vớt mẻ bánh đầu tiên. Nồi bánh chưng vì thế không chỉ là câu chuyện ẩm thực, mà là câu chuyện của ký ức và kết nối.

Nồi bánh chưng giữ hơi ấm và không khí Tết giữa lòng phố thị.

Thạc sĩ Tâm lý Nguyễn Minh Duyên – Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam cho rằng, việc nhiều gia đình đô thị vẫn duy trì thói quen gói và nấu bánh chưng cho thấy nhu cầu gìn giữ bản sắc và kết nối thế hệ rất mạnh mẽ.

"Về mặt tâm lý, đây là một nghi thức gia đình quan trọng giúp trẻ em hiểu mình đến từ đâu, lớn lên từ đâu, nền tảng giá trị và nếp nhà như thế nào. Nồi bánh chưng không chỉ là gạo, đỗ, lá dong hay thịt, mà còn là quá trình của sự kiên nhẫn, của ký ức và cảm xúc tuổi thơ", thạc sĩ Duyên phân tích.

Theo chuyên gia, trong xã hội hiện đại với nhiều áp lực công việc và nhịp sống gấp gáp, những khoảnh khắc quây quần bên nồi bánh chưng chính là điểm tựa tinh thần giúp gia đình cân bằng. Trẻ em được trải nghiệm sự chờ đợi, học cách tham gia vào công việc chung và cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của hai chữ "sum vầy".

Đối với những người con sau này đi học, đi làm xa, ký ức về nồi bánh chưng đỏ lửa trong đêm đông có thể trở thành một phần ký ức sâu đậm nhất mỗi khi Tết đến. Đó không chỉ là ký ức về món ăn, mà là ký ức về tình cảm gia đình, về tiếng cười, về hơi ấm lan tỏa giữa tiết trời lạnh giá.

Giữa Hà Nội đang thay đổi từng ngày với những tòa nhà cao tầng, trung tâm thương mại sầm uất, hình ảnh bếp lửa bánh chưng trong những con ngõ nhỏ có thể chỉ là một mảnh ghép giản dị. Nhưng chính những mảnh ghép ấy góp phần giữ lại hồn cốt của Tết Việt.

Xem thêm bài viết được quan tâm:

Đan Tâm

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/nguoi-ha-noi-giu-tet-bang-noi-banh-chung-do-lua-169260206181225856.htm