Đó là cựu chiến binh (CCB) Mai Đình Quán, nguyên Bệnh xá trưởng Trung đoàn 425 (Sư đoàn 968, Quân khu 4), người đã dành 16 năm thanh xuân cho nhiệm vụ quốc tế cao cả trên đất bạn Lào, hiện nghỉ hưu tại thôn Ngũ Kiên, xã Ba Đình (tỉnh Thanh Hóa).
Khúc tráng ca bên dãy Trường Sơn
Sinh năm 1946, tại Nga Sơn (Thanh Hóa), tháng 2-1964, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đang bước vào giai đoạn quyết liệt, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, chàng trai trẻ Mai Đình Quán tạm biệt quê hương lên đường nhập ngũ.
Giấy chứng nhận Hội Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam giúp cách mạng Lào. Ảnh nhân vật cung cấp
Những ngày đầu binh nghiệp, ông công tác tại Công an nhân dân vũ trang huyện Vĩnh Linh (tỉnh Bình Trị Thiên), trên dải đất miền Trung nắng cháy. Nhưng tiếng gọi của lý tưởng và tình đoàn kết quốc tế đã đưa bước chân ông đi xa hơn, đó là tháng 11-1964, ông chuyển sang Tiểu đoàn 18 Pháo binh, Quân khu 4 và bắt đầu những năm tháng hoạt động trên địa bàn tỉnh Khăm Muộn, miền Trung nước Lào.
Từ một chiến sĩ Pháo binh, ông Quán chuyển sang học y tá rồi y sĩ ở Đoàn 559, sau đó trở lại đơn vị trực tiếp chăm sóc thương bệnh binh. Những năm tháng trên đất bạn Lào, đơn vị ông đã phối hợp với quân giải phóng Lào đánh bại nhiều cuộc lấn chiếm của địch, mở rộng vùng giải phóng và bảo vệ hành lang chiến lược. Những cái tên như Saravane, Paksé hay cao nguyên Boloven không chỉ là địa danh địa lý, mà là những vùng đất thấm đẫm mồ hôi và máu của những người lính tình nguyện Việt Nam...
Đầu năm 1975, khi đơn vị hành quân về Việt Nam tham gia Chiến dịch Tây Nguyên và Chiến dịch Hồ Chí Minh, ông Quán vẫn tiếp tục cống hiến trong màu áo lính. Sau ngày thống nhất, ông trải qua nhiều cấp bậc từ Chuẩn úy (1976), Thiếu úy (1978), Trung úy (1981) đến Thượng úy (1984). Tháng 1-1986, ông giữ chức Bệnh xá trưởng Trung đoàn 425, Sư đoàn 968, Quân khu 4, cho đến khi chính thức nghỉ hưu vào tháng 12-1987 với quân hàm Đại úy.
Với 16 năm công tác tại Lào, CCB Mai Đình Quán đã chứng kiến nhiều gian khổ, hy sinh. Nhưng vượt lên tất cả là tình cảm gắn bó với nhân dân các bộ tộc Lào, như lời ông chia sẻ: “Hồi đó, tiền bạc không phải là thứ chúng tôi nghĩ đến. Chúng tôi đi theo tiếng gọi của Đảng, giúp bạn là tự giúp mình. 16 năm ở Lào, bà con coi mình như con em trong nhà. Có mẩu sắn, bát cơm cũng nhường nhau. Cái tình ấy sâu nặng lắm”.
Người thầy thuốc của nhân dân
Rời quân ngũ trở về quê hương Nga Sơn với chiếc ba lô cùng mấy bộ quân phục đã bạc màu vì thời gian và một tâm hồn đầy ắp kỷ niệm chiến trường, nhưng với CCB Mai Đình Quán, nghỉ hưu không có nghĩa là nghỉ ngơi.
Kiến thức y học đã được tích lũy từ Đoàn 559 và những năm tháng làm bệnh xá trưởng ở đơn vị được ông dùng để chăm sóc cho bà con trong thôn và các vùng lân cận.
Cựu chiến binh Mai Đình Quán khám bệnh cho người dân địa phương.
Hình ảnh người cựu chiến binh già với chiếc túi thuốc cũ kỹ đi khắp các ngõ xóm đã trở nên quen thuộc với người dân thôn Ngũ Kiên, xã Ba Đình (Thanh Hóa).
Ông thăm khám cho bất cứ ai tìm đến, chẳng quản ngại đêm hôm hay đường sá xa xôi. CCB Mai Đình Quán chia sẻ: “Trong xã, nhiều người nhờ tôi khám bệnh vì tôi là bộ đội, nên họ tin tưởng. Có những lúc gia đình họ đi vắng, không có người, tôi đến tận nơi thăm khám và tiêm thuốc cho bệnh nhân.”
Đặc biệt, với ông, tiền bạc không quan trọng, ai trả bao nhiêu thì trả, lòng tận tụy ấy đã lay động trái tim của biết bao người dân trong thôn Ngũ Kiên. Anh Mai Văn Bích, một người dân trong thôn, xúc động kể: “Bác Quán hiền hậu lắm. Ở trong thôn, từ người già đến trẻ nhỏ, ai cũng biết sự nhiệt tình của bác. Có những lần tôi ốm nặng giữa đêm, bác đến tận nhà thăm khám, tiêm thuốc, rồi đợi tôi cắt cơn sốt mới về. Bác không chỉ chữa bệnh bằng thuốc, mà còn chữa bằng cái tâm của Bộ đội Cụ Hồ”.
Không chỉ tham gia khám, chữa bệnh, CCB Mai Đình Quán còn là một tấm gương sáng trong các hoạt động xã hội tại địa phương. Với uy tín của một người lính tình nguyện từng trải, tiếng nói của ông luôn mang sức nặng của sự chân thành và trách nhiệm.
Ông Trần Văn Thiện, Trưởng thôn Ngũ Kiên cho biết: “Ông Mai Đình Quán là một tấm gương sáng tại địa phương chúng tôi. Dù tuổi đã cao, nhưng ông vẫn luôn nhiệt tình với công tác xã hội. Mỗi khi thôn có việc, ông đều là người tiên phong. Sự hiện diện của ông là điểm tựa tinh thần cho thế hệ trẻ học tập về lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.”
Với những cống hiến trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và tham gia làm nhiệm vụ quốc tế trên đất bạn Lào, CCB Mai Đình Quán đã được Nhà nước và Quân đội tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý: 3 Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba; 1 Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhì; 2 Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhì, Ba; Huân chương Chiến công hạng Nhất. Đặc biệt, tấm Huân chương Isala hạng Nhì do Nhà nước Lào trao tặng là minh chứng cho tình hữu nghị bền chặt mà ông đã góp phần vun đắp bằng chính xương máu của mình trên đất bạn.
Giữa cuộc sống đời thường, người lính tình nguyện năm xưa vẫn tỏa sáng một nét đẹp giản dị và vô cùng cao quý - nét đẹp của Bộ đội Cụ Hồ tận tâm với dân, với nước.