Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen chưa bao giờ dung thứ cho hành vi bắt nạt.
Khi còn học trung học, bà đã đứng lên chống lại một nhóm trêu chọc trẻ em nhập cư. Mọi chuyện sau đó không vui lắm. Bà bị đấm vào mặt.
Tuy nhiên, trong tuần này, bà đã tránh được một cú đấm, một cú đấm mạnh, theo New York Times.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhượng bộ sau khi liên tục đe dọa chiếm Greenland. Trong bài phát biểu tại WEF Davos, ông Trump tuyên bố sẽ không dùng vũ lực trong vấn đề Greenland và rút lại lời đe dọa áp thuế với 8 nước châu Âu phản đối. Sau đó, ông nói sẽ cùng NATO vạch ra “khuôn khổ thỏa thuận trong tương lai” làm hài lòng tất cả.
Mặc dù có nhiều yếu tố dẫn tới việc ông Trump thay đổi lập trường, không thể phủ nhận bà Frederiksen đã xây dựng cẩn thận chiến lược phòng thủ để ngăn chặn Mỹ “được đà lấn tới”. Ở thời điểm này, có vẻ bà đã thắng thế.
Tự tin đối diện thay vì nịnh bợ
Bà Frederiksen bị mắc kẹt giữa việc từ chối thẳng thừng Mỹ song không làm leo thang căng thẳng. Khi được hỏi liệu bà có cảm thấy ông Trump đang hành xử theo kiểu “bắt nạt” hay không, bà trả lời: “Ông ấy có khả năng tuyên bố rất rõ ràng. Tôi cũng vậy”.
Sự kiên định đó, thay vì nịnh hót, là điểm khác biệt của bà Frederiksen so với các lãnh đạo châu Âu khác khi đối phó với ông Trump. Thăm dò dư luận cho thấy sự ủng hộ dành cho bà và đảng Dân chủ Xã hội đang tăng mạnh, mở ra khả năng bà giành chiến thắng nhiệm kỳ thứ 3 trong cuộc bầu cử cuối năm 2026.
Nhiệm kỳ của bà Frederiksen được đánh dấu bằng nhiều cuộc khủng hoảng.
Trong đại dịch Covid-19, chính phủ đột ngột ra lệnh tiêu hủy hàng triệu con chồn nuôi lấy lông vì lo sợ chúng lây lan virus. Quyết định này gây tranh cãi, dẫn đến một số quan chức cấp cao từ chức. Sau vụ việc, bà tiếp tục dẫn dắt Đan Mạch vượt qua đại dịch với tỷ lệ nhiễm bệnh tương đối thấp trong khi duy trì các dịch vụ công cộng.
Sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra, bà kêu gọi châu Âu hành động. Bà là một trong những người đầu tiên cam kết cung cấp máy bay chiến đấu F-16 và tăng cường sản xuất vũ khí cho Ukraine.
Về vấn đề nhập cư, bà ban hành một số quy định tị nạn khắc nghiệt nhất ở châu Âu. Nhiều nhóm hoạt động chỉ trích các động thái này, song số người tị nạn giảm xuống, từ đó củng cố vị thế chính trị của bà.
Về Greenland, bà Frederiksen ủng hộ quyền tự trị của Greenland. “Tương lai của Greenland thuộc về người dân Greenland. Chúng ta giống hai quốc gia đang hợp tác với nhau hơn là một thuộc địa cũ”, bà nói.
Người biểu tình tại Tòa thị chính Copenhagen phản đối kế hoạch của Mỹ với Greenland. Ảnh: New York Times.
Những diễn biến trong tuần qua đã chứng minh chiến thuật đúng đắn của bà Frederiksen. Sau khi ông Trump tuyên bố vì không giành được giải Nobel Hòa bình 2026 nên sẽ tiếp tục thúc đẩy vấn đề Greenland, bà cũng xắn tay áo vào cuộc.
Bà điều động quân đội từ liên minh sẵn sàng tham chiến gồm Anh, Đức, Pháp và Iceland đến Greenland. Bà kêu gọi châu Âu lên tiếng bảo vệ Đan Mạch. Bà chống lại những lời đe dọa áp thuế từ ông Trump.
Cho đến thời điểm đó, nhiều người Đan Mạch chấp nhận họ khó có thể làm gì nếu ông Trump thực sự hành động quân sự. Theo nhà bình luận chính trị Bent Winther, chiến lược mạo hiểm của bà Frederiksen khi điều động lực lượng quân sự và thực thi pháp luật nước ngoài là tín hiệu chứng minh mọi hành động quân sự của Mỹ “sẽ rất tồi tệ và xấu xí”.
“Ý của bà ấy là, nếu định chiếm Greenland bằng vũ lực thì sẽ phải còng tay cả Anh, Đức và Pháp”, ông Winther nhận định.
Hầu hết nhà phân tích chính trị Đan Mạch đánh giá cao cách bà Frederiksen xử lý vấn đề Greenland.
Học giả Ulrik Pram Gad nói "khó tìm ra điểm gì để chê". Ông cho rằng khi ông Trump bắt đầu hung hăng, bà Frederiksen đã phối hợp hiệu quả với các quan chức Greenland và tập hợp châu Âu, “cố gắng truyền đạt thông điệp của chúng ta thông qua những người khác”.
Vẫn đặt niềm tin vào liên minh với Mỹ
Việc cách tiếp cận của bà Frederiksen được hoan nghênh phản ánh tầm quan trọng của Greenland với Đan Mạch và chính người dân hòn đảo.
Với 57.000 người dân Greenland - phần lớn là người Inuit với mối quan hệ lâu dài và phức tạp với Đan Mạch, tương lai của họ đang bị đe dọa. Còn với bà Frederiksen - người nhậm chức thủ tướng trẻ nhất lịch sử Đan Mạch năm 2019, khủng hoảng này mang tính sống còn, đe dọa tới bản sắc, cấu trúc và vị thế của Đan Mạch trên trường quốc tế.
Những màn tranh cãi với ông Trump trở thành đặc điểm nổi bật trong phong cách lãnh đạo của bà Frederiksen. Mọi chuyện bắt đầu từ những tuần đầu tiên bà nhậm chức năm 2019, khi mới 41 tuổi.
Mùa hè năm đó, trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đề xuất Mỹ mua Greenland. Bà Frederiksen gọi đề xuất này là “vô lý”. Sau đó, ông Trump hủy chuyến đi tới Copenhagen và chỉ trích những phát ngôn của vị thủ tướng là “ác ý”.
Tới ngày 7/1/2025, trước cả lễ nhậm chức nhiệm kỳ 2, ông Trump lần đầu tuyên bố không loại trừ khả năng dùng vũ lực giành lấy Greenland. Cùng ngày, con trai cả của tổng thống Donald Trump Jr. đã tới thăm thủ phủ Nuuk của Greenland để “giải quyết công việc”. Một nhóm người có ảnh hưởng trên mạng xã hội ủng hộ ông Trump cũng xuất hiện, cầm cờ Mỹ và phát những tờ 100 USD, một hành động khiến nhiều người dân Greenland khó chịu.
Tuần sau đó, bà Frederiksen đã điện đàm gay gắt với ông Trump. Theo nhiều nguồn tin, ông Trump lớn tiếng suốt 45 phút.
Các thành viên của nhóm YouTuber Nelk Boys chụp ảnh cùng bức ảnh Tổng thống Trump và phát những tờ tiền 100 USD ở Nuuk, thủ phủ của Greenland. Ảnh: New York Times.
Ông Winther cho rằng sự tự tin điềm tĩnh và khuynh hướng ủng hộ người yếu thế bắt nguồn từ thời thơ ấu của bà Frederiksen.
Cha bà, Flemming Frederiksen, là thợ in, lãnh đạo công đoàn và thành viên tích cực của đảng Dân chủ Xã hội. Ông làm việc trong phòng sản xuất báo khi tờ báo đang chuyển đổi sang kỷ nguyên tự động hóa và đã đứng lên bảo vệ những công nhân sắp bị sa thải.
“Khi mọi người hỏi tôi bắt đầu quan tâm tới chính trị từ khi nào, tôi không biết trả lời sao. Hình như tôi chưa từng ngừng yêu thích chính trị”, bà Frederiksen nói.
Bà nhận mình nhút nhát nhưng quyết đoán. Về vụ đụng độ với tên đầu trọc bắt nạt hồi trung học, bà nói: “Không biết chuyện đó có nói lên điều gì về tính cách của tôi không, nhưng có lẽ phản ánh về tính cách của hắn ta nhiều hơn”.
Đảng chính trị đầu tiên bà tham gia là cánh thanh niên của Đại hội Dân tộc châu Phi (ANC). Bà nhanh chóng thăng tiến trong cánh thanh niên của đảng Dân chủ Xã hội, giành được một ghế trong Quốc hội Đan Mạch năm 2001. Khi ấy, bà mới 24 tuổi. Vị chính trị gia nổi tiếng với vai trò diễn giả xuất sắc và không ngại đối đầu với nhiều lãnh đạo kỳ cựu trong đảng.
Với bà Frederiksen, một trong những nguyên tắc chỉ đạo quan trọng nhất là giữ cho liên minh châu Âu - Mỹ vững mạnh, hoặc ít nhất không tan vỡ. Năm 2024, bà tuyên bố không cho phép “một mảnh giấy nào” lọt qua giữa hai bên. Trong tuần qua, bà vẫn tin tưởng vào mối quan hệ chặt chẽ với Mỹ, viện dẫn “lợi ích chung trong việc đảm bảo an ninh”.
“Tôi sẽ làm bất cứ điều gì có thể để giữ chúng ta đoàn kết. Do đó, tôi không kích động xung đột, mà đang cố gắng giải quyết xung đột”, bà Frederiksen kết luận.
Trí Ân